Έλληνες διπλωμάτες μιλούν στο vimaorthodoxias.gr για τον κίνδυνο γενικευμένης σύρραξης
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Τα ξημερώματα της Κυριακής 22 Ιουνίου, ο κόσμος ξύπνησε σε μια νέα φάση αποσταθεροποίησης. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διέταξε αιφνιδιαστική στρατιωτική επίθεση κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, πυροδοτώντας ένα γεωπολιτικό ντόμινο που απλώνεται από την Τεχεράνη ως τη Μεσόγειο.
Η επιχείρηση κατά του Φορντό, της υπόγειας εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου που αποτελούσε την καρδιά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, χαρακτηρίστηκε από τον Λευκό Οίκο ως προληπτικό πλήγμα, όμως αναλυτές και κυβερνήσεις ανά τον κόσμο βλέπουν ένα πολύ πιο ριψοκίνδυνο στρατηγικό παίγνιο.
🔗 Υπουργείο Άμυνας ΗΠΑ: «Η επιχείρηση είχε στόχο να εξουδετερώσει υπαρξιακή απειλή, όχι να ξεκινήσει πόλεμο.»
Οι New York Times μιλούν για «το ρίσκο που απέφυγαν τέσσερις πρόεδροι»
Η αμερικανική εφημερίδα New York Times υπογραμμίζει ότι η επιλογή του Τραμπ να προσφύγει σε στρατιωτικά μέσα τον ξεχωρίζει δραματικά από τους προκατόχους του, οι οποίοι προτίμησαν διπλωματικά ή τεχνολογικά μέσα επιβράδυνσης (κυρώσεις, σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις).
Στην ανάλυση τους αναφέρουν ότι ο Τραμπ ποντάρει πως:
• Οι ΗΠΑ μπορούν να αποτρέψουν ή να αποκρούσουν ιρανικά αντίποινα σε βάσεις στη Μέση Ανατολή.
• Το Ιράν, ήδη εξουθενωμένο, δεν θα ανασυντάξει το πυρηνικό του πρόγραμμα.
• Ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ θα δεχτεί ένα νέο είδος ειρήνης, ή θα αποδυναμωθεί εσωτερικά.
🔗 Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας: «Η εγκατάλειψη της Συνθήκης Μη Διάδοσης από το Ιράν θα σήμαινε ένα νέο, ανεξέλεγκτο πυρηνικό περιβάλλον.»
Η διπλωματία των ελληνικών πρεσβειών και οι εκτιμήσεις για τον άξονα Μόσχας–Πεκίνου
Στο vimaorthodoxias.gr, Έλληνες διπλωμάτες που υπηρέτησαν στο Ιράν και σε πρεσβείες της Μέσης Ανατολής κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.
Όπως λένε:
«Αυτό δεν είναι μια επιχείρηση ακριβείας. Είναι ένα διπλωματικό κάψιμο γεφυρών. Η Ρωσία και η Κίνα έχουν κάθε λόγο να απαντήσουν υπόγεια — όχι με στρατούς αλλά με παγκόσμιο αντίκτυπο».
Το ρήγμα, υποστηρίζουν, ενδέχεται να συμπαρασύρει τις διαπραγματεύσεις σε ΟΗΕ, G20 και BRICS, φέρνοντας σε τεράστια πίεση τη νομισματική σταθερότητα και τις εμπορικές ροές πετρελαίου.
🔗 Οργανισμός Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών (OPEC): Η τιμή του πετρελαίου εκτινάχθηκε στα 110 δολάρια το βαρέλι σε 24 ώρες.
Η απάντηση της Τεχεράνης: «Δεν είναι πόλεμος, είναι καταστροφή»
Η Ιρανική ηγεσία χαρακτήρισε την επίθεση ως πράξη βίας χωρίς προηγούμενο από την εποχή της εισβολής στο Ιράκ. Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος της Ισλαμικής Επαναστατικής Φρουράς δήλωσε:
«Αυτή τη φορά δεν θα υπάρξει απάντηση με ρουκέτες. Θα απαντήσουμε με διαρροή, διείσδυση και μακροχρόνια αποσταθεροποίηση των συμφερόντων των ΗΠΑ και του Ισραήλ.»
Τα ιρανικά ΜΜΕ μιλούν ήδη για μυστική ανάδυση πυρηνικών τεχνολογιών σε άγνωστα υπόγεια δίκτυα, ενώ υπάρχουν εκτιμήσεις πως η απώλεια του Φορντό δεν είναι καταδικαστική, αλλά «το τέλος της ανοιχτής διπλωματίας».
Παγκόσμιοι παίκτες: Η σιωπή της Μόσχας και η αναμονή του Πεκίνου
Οι Ρωσία και Κίνα, παραδοσιακοί σύμμαχοι του Ιράν, απέφυγαν την άμεση καταδίκη, αλλά σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, έχουν διαμηνύσει στον ΟΗΕ ότι αν η κατάσταση κλιμακωθεί περαιτέρω, θα ζητήσουν σύγκληση έκτακτου Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η Ε.Ε. μέσω της Υπάτης Εκπροσώπου εξέδωσε ανακοίνωση ζητώντας αυτοσυγκράτηση, αλλά χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία εμφανίζονται ανήσυχες για ρεύμα τρομοκρατικών επιθέσεωνστις πρεσβείες και στις κοινότητές τους.
🔗 Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης της Ε.Ε.: «Η μονομερής χρήση στρατιωτικής ισχύος θέτει σε κίνδυνο τη διεθνή ασφάλεια.»
Το Ιράν χωρίς συμμάχους: Μια φάση γεωπολιτικής απομόνωσης
Σύμφωνα με τους New York Times, οι περιφερειακοί βραχίονες του Ιράν, όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς, είναι αδύναμοι ή απομονωμένοι, ενώ ο Μπασάρ Αλ Άσαντ έχει περιορίσει την παρέμβασή του. Η Ρωσία έχει παγιδευτεί στον πόλεμο με την Ουκρανία, και η Κίνα αντιμετωπίζει εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ.
Έτσι, το Ιράν μένει μόνο, και το πυρηνικό του πρόγραμμα μετατρέπεται από διαπραγματευτικό όπλο σε επιβίωση του καθεστώτος.
🔗 Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ: «Κάθε αλλαγή στο status quo της πυρηνικής συμφωνίας είναι μη αναστρέψιμη, εάν περάσει το όριο εμπλουτισμού.»
Πού τοποθετείται η Ελλάδα;
Εκπρόσωποι του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών βρίσκονται σε διαρκή επαφή με την Ε.Ε., ενώ οι Έλληνες διπλωμάτες που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr σημειώνουν πως:
«Η Ελλάδα δεν μπορεί να μείνει αδιάφορη. Το Ιράν είναι ενεργός παράγοντας στον Εύξεινο Πόντο και τα Στενά του Ορμούζ, επηρεάζει άμεσα τις εμπορικές ροές και την ενεργειακή ασφάλεια της Ε.Ε.»
🔗 Υπουργείο Εξωτερικών Ελλάδος: «Η σταθερότητα και η ασφάλεια στη Μέση Ανατολή είναι θεμελιώδους σημασίας για την Ε.Ε. και την Ελλάδα.»
Πρώην Πρέσβης της Ελλάδος σε Τεχεράνη
«Η αναταραχή στον Περσικό Κόλπο δεν είναι γεωγραφικά μακρινή· η Ελλάδα επηρεάζεται άμεσα από κάθε διατάραξη στη ροή των εμπορικών και ενεργειακών διαδρόμων. Αν το Ιράν αποφασίσει να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ ή να πλήξει στόχους στη Μεσόγειο, η Αλεξανδρούπολη, η Σούδα, αλλά και η κυπριακή ΑΟΖ καθίστανται δυνητικά ευάλωτα σημεία πίεσης».
Εν ενεργεία στέλεχος του ΥΠΕΞ, αρμόδιο για Ε.Ε. και Μέση Ανατολή
«Εάν η κρίση κλιμακωθεί, θα επηρεαστεί πρώτα η ενεργειακή ασφάλεια της Ε.Ε. – και άρα της Ελλάδας. Δεν αποκλείεται να δούμε ένταση ακόμη και στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω τρίτων. Οι τουρκικές ναυτικές δυνάμεις κινούνται ήδη σε αυξημένη επαγρύπνηση, κάτι που συνδέεται με την περιφερειακή αστάθεια και πιθανή ευκαιρία ανάδειξης “ρυθμιστικού ρόλου” από την Άγκυρα».
Τελικό ερώτημα: Θα αποδώσει το ρίσκο Τραμπ ή θα ζήσουμε νέες 11ες Σεπτεμβρίου;
Η παγκόσμια κοινότητα βρίσκεται σε κατάσταση επιφυλακής. Αν το Ιράν δεν απαντήσει, ο Τραμπ ίσως έχει πετύχει το ακατόρθωτο: να εξαλείψει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν χωρίς πόλεμο.
Αν όμως απαντήσει με έμμεση ασύμμετρη βία (cyberattacks, τρομοκρατικά χτυπήματα, ναυτικές επιθέσεις), τότε το ξημέρωμα της Κυριακής ίσως δεν ήταν το τέλος μιας απειλής — αλλά η αρχή ενός νέου, ακήρυχτου πολέμου.
Το vimaorthodoxias.gr παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
