Τραμπ: Η Ουάσινγκτον θέλει να κλείσει το μέτωπο της Μέσης Ανατολής-Ραγδαίες είναι οι γεωπολιτικές εξελίξεις λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, με τον Λευκό Οίκο να επιχειρεί να σταθεροποιήσει την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και κυρίως στα Στενά του Ορμούζ.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Σύμφωνα με αναλύσεις των διεθνών πρακτορείων Reuters και AFP, η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να παρουσιάσει εικόνα ελέγχου της κρίσης με το Ιράν, καθώς η παρατεταμένη αστάθεια στον Περσικό Κόλπο προκαλεί τεράστια πίεση τόσο στις αγορές όσο και στην αμερικανική στρατηγική παρουσία στον Ινδο-Ειρηνικό.
Στο Βήμα Ορθοδοξίας και στο tilegrafimanews.gr μίλησαν διεθνείς γεωπολιτικοί αναλυτές από τη Γαλλία και την Ιταλία, οι οποίοι εκτιμούν ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει επειγόντως μια «ελεγχόμενη αποκλιμάκωση» πριν ο Τραμπ καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τον Σι Τζινπίνγκ.
Ο Γάλλος αναλυτής Ζαν-Πιερ Μαρτέν τόνισε ότι «οι ΗΠΑ δεν θέλουν να εμφανιστούν στρατιωτικά εγκλωβισμένες στη Μέση Ανατολή τη στιγμή που η Κίνα επεκτείνει την επιρροή της στον Ειρηνικό». Από την πλευρά του, ο Ιταλός γεωστρατηγικός αναλυτής Λορέντσο Μπερνάρντι υπογράμμισε ότι «η κρίση στο Ορμούζ μετατρέπεται πλέον σε διαπραγματευτικό χαρτί του Πεκίνου απέναντι στην Ουάσινγκτον».
Τα Στενά του Ορμούζ και ο φόβος ενεργειακού σοκ
Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, παρά τις δημόσιες αναφορές περί «εκεχειρίας». Αμερικανικά πολεμικά πλοία συνεχίζουν να συνοδεύουν εμπορικά δεξαμενόπλοια, ενώ σύμφωνα με το Associated Press παραμένει αυξημένος ο κίνδυνος νέων επιθέσεων από φιλοϊρανικές δυνάμεις.
Η Ουάσινγκτον γνωρίζει ότι μια πλήρης αποσταθεροποίηση στο Ορμούζ θα προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες στις διεθνείς τιμές ενέργειας, στην παγκόσμια ναυσιπλοΐα και στις αγορές πετρελαίου. Δεν είναι τυχαίο ότι η αμερικανική διπλωματία πιέζει πλέον ανοικτά το Πεκίνο να χρησιμοποιήσει την επιρροή του στην Τεχεράνη.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν από την Κίνα εγγυήσεις για τη διατήρηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, ενώ η κινεζική πλευρά εμφανίζεται διατεθειμένη να διαδραματίσει ρόλο «διαμεσολαβητή ισχύος».
Η Κίνα εμφανίζεται ως παγκόσμιος διαχειριστής κρίσεων
Σύμφωνα με το BBC News, το Πεκίνο επιχειρεί να εμφανιστεί ως η δύναμη που συνομιλεί με όλες τις πλευρές: Ουάσινγκτον, Τεχεράνη, Μόσχα και χώρες του Κόλπου.
Αυτό ακριβώς προκαλεί έντονο προβληματισμό σε αμερικανικούς κύκλους ασφαλείας. Η Κίνα δεν χρειάζεται να συγκρουστεί στρατιωτικά με τις ΗΠΑ για να ενισχύσει τη θέση της. Αρκεί να εμφανιστεί ως ο παίκτης που «σταθεροποιεί» κρίσεις τις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες αδυνατούν να κλείσουν γρήγορα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με αναλυτές, θέλει να αποφύγει μια εικόνα αμερικανικής αδυναμίας στο Πεκίνο. Η παρουσία του εκεί έχει διπλό στόχο: αφενός να διαχειριστεί την κρίση με το Ιράν και αφετέρου να επιχειρήσει επανεκκίνηση στις εμπορικές σχέσεις με την Κίνα.
Ταϊβάν, δασμοί και στρατηγικά ανταλλάγματα
Η Ταϊβάν αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο των συνομιλιών. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, το Πεκίνο πιέζει εδώ και μήνες για αλλαγή της αμερικανικής ρητορικής στο θέμα της ανεξαρτησίας της Ταϊβάν.
Παράλληλα, στο τραπέζι θα βρεθούν ζητήματα δασμών, ημιαγωγών, κρίσιμων ορυκτών και εμπορικών περιορισμών. Η κινεζική ηγεσία γνωρίζει ότι η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται από σημαντικές κινεζικές αλυσίδες παραγωγής.
Σύμφωνα με το Le Monde, η κινεζική στρατηγική είναι σαφής: σύνδεση όλων των φακέλων – από το Ιράν μέχρι την Ταϊβάν – σε ένα ενιαίο γεωπολιτικό παζάρι.
Η Τεχεράνη επιχειρεί «έξοδο» χωρίς ήττα
Την ίδια στιγμή, το Ιράν φαίνεται να επιδιώκει μια συμφωνία που θα του επιτρέψει να εμφανιστεί ανθεκτικό στο εσωτερικό του, χωρίς όμως να οδηγηθεί σε πλήρη στρατιωτική σύγκρουση με τις ΗΠΑ.
Η Τεχεράνη επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από το πυρηνικό πρόγραμμα και τη στρατιωτική αποδυνάμωση σε ένα στενότερο πλαίσιο: άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, αποφυγή νέας κλιμάκωσης και μελλοντικές συνομιλίες.
Αυτό, ωστόσο, δημιουργεί ένα εξαιρετικά περίπλοκο γεωπολιτικό σκηνικό. Οι ΗΠΑ χρειάζονται αποκλιμάκωση. Η Κίνα χρειάζεται σταθερότητα στις ενεργειακές ροές. Το Ιράν χρειάζεται πολιτική ανάσα. Και η Μέση Ανατολή παραμένει το πιο εύφλεκτο πεδίο του πλανήτη.
Οι επόμενες 48 ώρες κρίνουν πολλά
Διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι οι επόμενες ώρες θα είναι καθοριστικές όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή αλλά και για τη συνολική ισορροπία ισχύος ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Πεκίνο.
Στο παρασκήνιο, όλες οι πλευρές αναζητούν μια φόρμουλα που θα επιτρέψει προσωρινή σταθεροποίηση χωρίς να εμφανιστεί κάποιος ως ηττημένος. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν στρατηγικοί κύκλοι στην Ευρώπη, ακόμη και μια συμφωνία αποκλιμάκωσης δεν θα λύσει τη βαθύτερη σύγκρουση ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα για την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία.
Και αυτό ακριβώς είναι που καθιστά τη συνάντηση Τραμπ – Σι μία από τις πιο κρίσιμες διπλωματικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών.
