ΟΠΕΚΕΠΕ: Έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για απάτες εκατομμυρίων ευρώ-Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) ερευνά δεκάδες υποθέσεις στην Ελλάδα, στις οποίες πολίτες έλαβαν αγροτικά κονδύλια της ΕΕ από το 2017, δηλώνοντας βοσκοτόπους που δεν κατείχαν ή δεν είχαν μισθώσει.
Του Γιάννη Παπανικολάου
ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΠΑΣΧΑ 2025 ΟΙ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΟΠΕΚΕΠΕ : Ειδική Βάμβακος και Eco-Schemes- Μπλόκα και κόκκινα δάνεια
News: Επιπλέον, κατατέθηκαν αιτήσεις για αγροτικές εργασίες που δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ, στερώντας από τους πραγματικούς αγρότες χρήματα που δικαιούνταν.
Σύμφωνα με το Politico, η έρευνα επικεντρώνεται τόσο στον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκε το σχέδιο όσο και στην πιθανή εμπλοκή κρατικών αρχών, ιδιαίτερα στον ΟΠΕΚΕΠΕ – τον οργανισμό που είναι υπεύθυνος για τη διανομή αυτών των επιδοτήσεων.
ΜΕΓΑ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΣΤΟΝ ΟΠΕΚΕΠΕ- Δήλωναν ανύπαρκτους βοσκοτόπους και έπαιρναν επιδοτήσεις-Ο ρόλος του ΟΠΕΚΕΠΕ και η συγκάλυψη
Παρόλο που όσοι έλαβαν παράνομα κονδύλια έχουν προσαχθεί στη δικαιοσύνη, κανένα στέλεχος του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν έχει κατηγορηθεί. Αντιθέτως, κάθε φορά που οι αρχές της υπηρεσίας προσπάθησαν να αναλάβουν δράση για την καταπολέμηση της απάτης, δέχθηκαν παρεμπόδιση από ανώτερους κρατικούς αξιωματούχους. Σύμφωνα με το Politico, οι αρμόδιοι του ΟΠΕΚΕΠΕ που προσπάθησαν να αποκαλύψουν τις παρατυπίες απομακρύνθηκαν από τις θέσεις τους, ενώ το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού έχει αλλάξει έξι φορές μέσα στα τελευταία πέντε χρόνια.
Η αποκάλυψη του κυκλώματος και οι πιέσεις κατά των καταγγελλόντων
Μια από τις πρώτες που εντόπισαν τις παρατυπίες ήταν η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Παρασκευή Τυχεροπούλου. Ωστόσο, αντί να ληφθούν άμεσα μέτρα, η ίδια αποκλείστηκε από τις βάσεις δεδομένων του οργανισμού και απομακρύνθηκε από τη θέση της. Έκτοτε, συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, παρέχοντας συμβουλές σε τεχνικά και νομικά ζητήματα. Ο δικηγόρος της, Αντώνης Βαγιανός, δήλωσε ότι υπήρξε συντονισμένη προσπάθεια απαξίωσης της πελάτισσάς του, καθώς και παράνομη και εκδικητική απομάκρυνσή της από τη θέση της.
Το μέγεθος της απάτης και η επίδρασή της στην Κοινή Αγροτική Πολιτική
Τα υπεξαιρεθέντα κεφάλαια εκτιμώνται σε 45 εκατ. ευρώ ετησίως, καθιστώντας την υπόθεση μία από τις μεγαλύτερες απάτες στον τομέα της γεωργίας των τελευταίων ετών. Η αποκάλυψη του σκανδάλου συμπίπτει με τις συζητήσεις της ΕΕ για τον νέο μεσοπρόθεσμο προϋπολογισμό (2028-2034) και αναμένεται να ενισχύσει τις φωνές που ζητούν αναμόρφωση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), η οποία αποτελεί το ένα τρίτο του συνολικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ανατομία της απάτης – Πώς λειτούργησε το κύκλωμα
Το 2017, η αλλαγή στη νομοθεσία της ΕΕ διεύρυνε τον ορισμό των βοσκότοπων, συμπεριλαμβάνοντας θαμνώδεις και δασικές εκτάσεις. Αυτό σχεδόν διπλασίασε τις επιλέξιμες εκτάσεις στην Ελλάδα και δημιούργησε ευκαιρίες για κατάχρηση των επιδοτήσεων.
Στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, σε συνεργασία με τεχνικές εταιρείες, είχαν πρώτοι πρόσβαση στα νέα δεδομένα γης. Στη συνέχεια, εμφανίστηκαν αιτήσεις από άτομα που ισχυρίζονταν ότι κατείχαν ή μίσθωναν βοσκοτόπους, ενώ στην πραγματικότητα ζούσαν σε διαφορετικά μέρη της χώρας. Τα στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ παρέβλεπαν την έλλειψη δικαιολογητικών (π.χ. συμβόλαια αγοράς) και ενέκριναν τις αιτήσεις, με αποτέλεσμα την παράνομη εκταμίευση κοινοτικών κονδυλίων.
ΤΑ ΝΕΑ ΔΑΝΕΙΑ ΕΩΣ 25.000 ΣΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ – Και οι επόμενες πληρωμές ΟΠΕΚΕΠΕ
Ο ρόλος της Κρήτης και η ευρύτερη απάτη
Η έρευνα έδειξε ότι οι περισσότερες από τις πλαστές αιτήσεις κατατέθηκαν από την Κρήτη, η οποία το 2020 έλαβε τα δύο τρίτα των συνολικών επιδοτήσεων της Ελλάδας από την ΕΕ. Άτομα από το νησί δήλωσαν ιδιοκτησία αγροτεμαχίων σε ολόκληρη τη χώρα – από τη Βόρεια Ελλάδα μέχρι την Πελοπόννησο και τα νησιά.
Σε 34 περιπτώσεις, κατατέθηκαν αιτήσεις για γη εκτός Ελλάδας, ακόμη και σε χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ, όπως η Βόρεια Μακεδονία. Παρά τις εντολές επιστροφής των παράνομων επιδοτήσεων, το πρόβλημα φαινόταν πολύ ευρύτερο και βαθύτερο.
Χαρακτηριστική περίπτωση απάτης – Το παράδειγμα της Τζιάς
Το 2019, δύο άτομα από το Ρέθυμνο υπέβαλαν αίτηση για επιδότηση βοσκοτόπων στην Τζιά, παρουσιάζοντας συμβόλαια ενοικίασης από άλλους δύο κατοίκους του Ρεθύμνου. Έλαβαν 73.000 ευρώ σε κοινοτικά κονδύλια. Το 2020, δύο άλλοι Κρητικοί υπέβαλαν νέα αίτηση για την ίδια έκταση, με διαφορετικά συμβόλαια, λαμβάνοντας επιπλέον επιδοτήσεις.
Η απάτη αποκαλύφθηκε όταν οι τοπικές αρχές εντόπισαν την αλλαγή στους φερόμενους ιδιοκτήτες της γης και διαπίστωσαν ότι τα συμβόλαια ήταν εικονικά. Η υπόθεση οδηγήθηκε στη δικαιοσύνη, και οι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε φυλάκιση.
ΣΕ ΚΡΙΣΗ ΟΙ ΝΕΟΙ ΑΓΡΟΤΕΣ! Τι συνέβη με τα προγράμματα και η επόμενη πληρωμή ΟΠΕΚΕΠΕ
Οι ενδείξεις συνενοχής και η ανάγκη για διαφάνεια
Η έρευνα της EPPO συνεχίζεται και εξετάζονται περισσότερες από 70 υποθέσεις απάτης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το σχέδιο δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς εσωτερική πληροφόρηση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι αρμόδιοι έδιναν πρόσβαση σε χάρτες γης, ενορχηστρώνοντας το σχέδιο ώστε να μην υπάρξει “διπλή κράτηση” των ίδιων εκτάσεων από διαφορετικούς αιτούντες.
Ανώτεροι αξιωματούχοι του υπουργείου Γεωργίας και του ΟΠΕΚΕΠΕ περιγράφουν ένα τριεπίπεδο σχέδιο διαφθοράς:
- 1. Οι τεχνικοί σύμβουλοι του ΟΠΕΚΕΠΕ είχαν πρόσβαση σε πληροφορίες και κατεύθυναν τις αιτήσεις.
- 2. Οι ελεγκτές του οργανισμού αγνοούσαν εσκεμμένα τις παρατυπίες και ενέκριναν αιτήσεις χωρίς επαρκή έλεγχο.
- 3. Όσοι προσπαθούσαν να καταπολεμήσουν την απάτη, απομακρύνονταν από τις θέσεις τους.
Η αποκάλυψη του σκανδάλου αποτελεί ισχυρό πλήγμα για την Ελλάδα και θέτει υπό αμφισβήτηση τη διαχείριση των κοινοτικών πόρων. Οι επόμενες δίκες, που αναμένονται σύντομα, θα καθορίσουν αν η χώρα θα λάβει αυστηρότερα μέτρα διαφάνειας ή αν θα συνεχίσει να βρίσκεται στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
