Για το ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ – Υπό του Γέροντος Μαξίμου Ιβηρίτου
ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΜΑΞΙΜΟΣ Ο ΙΒΗΡΙΤΗΣ – Χάριτι Θεού έληξεν επιτυχώς το τέταρτον κατά σειράν Μοναστικόν Συνέδριον των εν Λευκάδι Ιερών Μονών Παναγίας Φανερωμένης και Τιμίου Προδρόμου (20, 21 και 22 Οκτωβρίου 2023), με θέμα: «Ο Ορθόδοξος Μοναχισμός και οι κίνδυνοι της εκκοσμίκευσης»,
πρωτοστατούντων του οικείου ποιμενάρχου Σεβ. Μητροπολίτου Λευάδος και Ιθάκης κ. Θεοφίλου, και των Πανοσιολογιωτάτων Καθηγουμένων των Ιερών Μονών Παναγίας Φανερωμένης και Τιμίου Προδρόμο κ.κ. Νικηφόρου και Χριστοφόρου αντιστοίχως, προς τους οποίους αξίζουν ολόθερμα συγχαρητήρια και πολλαί ευχαί, διά την αρτίαν οργάνωσιν, τον κόπον, τον μόχθον και την προσφοράν προς τον Ορθόδοξον Μοναχισμόν.
Εις την ανωτέρω Μοναστικήν Σύναξιν υπήρξεν αρτία εκπροσώπησις εκ μέρους του Οικουμενικού Πατριαρχείου, της Εκκλησίας της Ελλάδος, του Αγίου Όρους Άθω, και εκ πολλών Ιερών Καθιδρυμάτων του Ελλαδικού χώρου, εκπροσωπουμένων υπό των Καθηγουμένων και των Καθηγουμενισσών αυτών.
Ο υποφαινόμενος, παραστάς ως εισηγητής εις την Πανελλήνιον ταύτην Μοναστικήν Σύναξιν, εξέφρασα τον θαυμασμόν μου διά την επικρατούσαν πνευματικότητα εις την ιστορικήν νήσον της Λευκάδος και την συμμετοχήν του λαικού αυτής στοιχείου εις τα εν γένει πνευματικά και κοινωνικά δρώμενα. Απ’ ο,τι διεπίστωσα, τούτο οφείλεται εις την χάριν της Προστάτιδος της νήσου Παναγίας Πεφανερωμένης, εις την εν Λευκάδι καλώς διαφυλαχθείσαν πατρώαν εθνικήν και θρησκευτικήν παράδοσιν, και βεβαίως εις τους φιλοθέους και φιλαγίους συνεχιστάς και θεματοφύλακας των ειρημένων παραδόσεων. Οι εισηγηταί της Μοναστικής ταύτης Συνάξεως, εξέφρασαν τας απόψεις αυτών διά Μοναχισμόν και την πορείαν αυτού.
Εξέφρασαν ταυτοχρόνως και τους κινδύνους της εκκοσμικεύσεως, τους οποίους εβίωσεν ο Μοναχισμός εις το παρελθόν και τους ελλοχεύοντας εις το μέλλον. Κατά την διάρκειαν των εισηγήσεων ηκούσθησαν βεβαίως και νεωτεριστικαί απόψεις, πλην όμως επεκράτησε το σώφρον και το υγιές.
Εν κατακλείδι, η εκκοσμίκευσις εις τον Μοναχισμόν, ανδρώον τε και γυναικείον, εκρίθη ότι είναι πνευματικόν ζήτημα και δεν εστιάζεται κυρίως εις τον τρόπον διαβιώσεως. Υπερτονίσθη όμως υφ’ ωρισμένων, ότι βασιλική οδός αγώνων εις το Μοναχικόν στάδιον είναι ο Κοινοβιακός βίος, δίχως να παραθεωρηθή και ο αρχέγονος εκείνος Σκητιωτικός ή Κελλιωτικός ή Ερημικός βίος, εκ του οποίου προήλθον οι πλείστοι των Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας.
Εκείνο δε το οποίον ιδιαιτέρως ετονίσθη και απετέλεσε το τελικόν πόρισμα της Συνάξεως είναι το εξής: εκκοσμίκευσις σημαίνει η επιστροφή εις το κοσμικόν φρόνημα, το οποίον απαρνούνται οι προσερχόμενοι εις τον Μοναχισμόν. Το δε κοσμικόν φρόνημα είναι απόκλησις από την οδόν του Κυρίου και η στροφή προς την συστημικήν οδόν, μέσω της οποίας θα διέλθη και ο άνομος, διά να ανακηρύξη εαυτόν ως Μεσσίαν.
Ευτυχής υπήρξεν η εισήγησίς μας διά τον Λευκάδιον λόγιον Αρχιμανδρίτην Χριστοφόρον Κτενάν, τον πάλαι τε και επ’ εσχάτων Ιβηρίτην (1864-1940), καθότι γενομένης προτάσεως διά την κατασκευήν προτομής εις την γενέτειραν αυτού, αύτη εγένετο ενθέρμως αποδεκτή υπό των παρισταμένων και του οικείου Ιεράρχου κ. κ. Θεοφίλου, όστις φιλοτίμως και ευγενώς εδεσμεύθη διά τα περαιτέρω.
Ο Χριστοφόρος Κτενάς υπήρξε γνήσιον τέκνον της Προστάτιδος του Αγιωνύμου Όρους του Άθω Παναγίας Πορταιτίσσης, και ανήκει εις την χορείαν των μεγάλων λογίων Αθωνιτών πατέρων του εικοστού αιώνος, οίτινες άφησαν ανεξίτηλον μέχρι σήμερον την σφραγίδά των εις το Περιβόλιον της Κυρίας Θεοτόκου. Ούτος
εγεννήθη την 1 Ιανουαρίου 1864 εις την κωμόπολιν των Καρυών Λευκάδος και εις την Ιεράν Μονήν των Ιβήρων εγκατεβίωσεν εκ μικράς ηλικίας· είτα εφοίτησεν αρχικώς εις την Αθωνιάδα Εκκλησιαστικήν Ακαδημίαν και αργότερον εις την Σχολήν της Χάλκης (1885) και των Αθηνών.
Το 1894 εδέχθη να αναλάβη Αρχιγραμματεύς της Ιεράς Κοινότητος του Αγίου Όρους, θέσιν την οποίαν ετίμησε και εις άλλας δυσκόλους περιόδους της Αθωνικής Πολιτείας. Το 1901, ως Διδάκτωρ πλέον της Θεολογίας, ανέλαβε δι’ εν μικρόν χρονικόν διάστημα και την θέσιν του Σχολάρχου της Αθωνιάδος. Ο ίδιος συνέγραψε περί τας 30 μελέτας, εκ των οποίων αι 17 έχουν ως θέμα αυτών το Άγιον Όρος, ενώ αι λοιπαί αναφέρονται εις την Θεολογικήν επιστήμην, τον Ελληνισμόν της Διασποράς και την προσφοράν του ιδίου εις περιωνύμους Ελληνικάς Κοινότητας της Ρουμανίας, όπου υπηρέτησεν ως εφημέριος. Ο αοίδιμος εκοιμήθη την 22 Δεκεμβρίου 1940 εις το Γαλάζιον της Ρουμανίας, εν ηλικία 76 ετών, και ετάφη εις το Κοιμητήριον της πόλεως, ένθα και αναπαύεται έως σήμερον.
[26.10. 2023 ν.η.]
