Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής: Η ευλογία πάντα προηγείται του δελεασμου , προειδοποιώντας και λέγοντας: «Να είσαι έτοιμος και να κλείσεις τις πόρτες σου».
ΜΙΝΙ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΑΠΟ ΤΟ VIMAORTHODOXIAS.GR
Όταν βλέπεις στην καρδιά σου παρηγοριά, στο μυαλό σου φωτισμό , να είσαι έτοιμος. Μη λες: «Μου δόθηκε η ηρεμία», αλλά, οπλίζοντας με τα όπλα σου, τα δάκρυα, τη νηστεία, την αγρυπνία και την προσευχή, βάλε φρουρούς στα αισθήματά σου για να προστατεύουν τη σκέψη.
Πώς αρχίζει άραγε η μάχη; Από τα δαιμόνια; Από τους ανθρώπους; Ή από τη δική σου φύση; Μην κλείσεις τα μάτια σου έως η σάλπιγγα προαναγγείλει τη μάχη. Και όταν γίνει η μάχη, θα σου γίνουν εμφανείς ο άθλος σου και η νίκη σου.
Τότε βεβαίως πρέπει να φοβηθείς, όταν λειτουργεί η ευλογία μέσα σου. Όταν βλέπεις ότι από παντού σε πνίγουν οι δελεασμοί και οι θλίψεις, τότε να χαρείς. Μην στεναχωριέσαι, μην διαμαρτύρεσαι , μην απελπίζεσαι. Να ενθαρρύνεις τον εαυτό σου, αφού σου έρχονται η χαρά και η παρηγοριά.
Να λες: «Να ενθαρρυνθείς, ψυχή μου. Είναι μόνο δελεασμός, δοκιμασία, θλίψη, και μετά θα έχεις για πολύ καιρό την ειρήνη τη χαρά και την ευλογία».
Να λες: «Ευχαριστώ, Χριστέ μου, ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς με. οἰκτείρησόν με καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου» (Ψαλμ. 4, 2, Ψαλμ. 117, 18, Ψαλμ. 65, 12).
Και το μπαστούνι είναι υπεράσπιση από κάθε πάθος. Το φοβούνται τα διαμόνια και τρέμουν βλέποντας ότι ο άνθρωπος βασανίζει και τιμωρεί τον εαυτό του ως μάρτυρας χάρη στην αγάπη του Χριστού.
Ο Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής δεν άφησε πίσω του θεωρητικά συγγράμματα ή θεολογικά συστήματα. Άφησε διδάγματα ζωής, σφυρηλατημένα μέσα στον πόνο, την άσκηση, την υπακοή και την αδιάλειπτη προσευχή. Τα διδάγματά του δεν απευθύνονται μόνο σε μοναχούς, αλλά σε κάθε άνθρωπο που παλεύει μέσα στον κόσμο και αναζητά Θεό, ειρήνη και αλήθεια.
1. Η πνευματική ζωή δεν είναι εύκολη υπόθεση
Ο Άγιος Ιωσήφ δίδασκε ότι όποιος θέλει να ζήσει αληθινά με τον Χριστό πρέπει να είναι έτοιμος για κόπο και πόνο. Η χάρη δεν έρχεται χωρίς αγώνα. Δεν υπάρχει πνευματική πρόοδος χωρίς πειρασμούς, πτώσεις και εσωτερική μάχη. Ο άνθρωπος ωριμάζει πνευματικά όταν δεν απογοητεύεται από τις δυσκολίες, αλλά επιμένει.
2. Η προσευχή θέλει επιμονή, όχι συναισθήματα
Ένα από τα πιο καθαρά διδάγματά του είναι ότι η προσευχή δεν στηρίζεται στα αισθήματα. Υπάρχουν περίοδοι ξηρασίας, σκοταδιού και αίσθησης εγκατάλειψης. Εκεί ακριβώς δοκιμάζεται η πίστη. Ο Άγιος έλεγε πως η ευχή πρέπει να λέγεται ακόμη κι όταν δεν νιώθουμε τίποτα, γιατί τότε εργάζεται μυστικά η χάρη.
3. Η υπακοή θεραπεύει τον εγωισμό
Για τον Άγιο Ιωσήφ, η υπακοή δεν ήταν απλώς μοναχικός κανόνας, αλλά φάρμακο κατά του εγωισμού. Δίδασκε ότι ο άνθρωπος που κάνει πάντα το δικό του θέλημα δεν μπορεί να βρει ειρήνη. Η υπακοή, είτε σε πνευματικό πατέρα είτε στο θέλημα του Θεού, καθαρίζει τον νου και ταπεινώνει την καρδιά.
4. Η ταπείνωση φέρνει τη Χάρη
Ένα βασικό του δίδαγμα ήταν ότι η Χάρη του Θεού δεν κατοικεί σε υπερήφανες ψυχές. Ο Θεός πλησιάζει εκείνον που γνωρίζει την αδυναμία του και δεν δικαιολογεί τον εαυτό του. Ο Άγιος τόνιζε ότι ακόμη και οι πτώσεις, όταν συνοδεύονται από ταπείνωση, γίνονται αφορμή σωτηρίας.
5. Η σιωπή έχει μεγαλύτερη δύναμη από τα λόγια
Ο Άγιος Ιωσήφ δίδασκε περισσότερο με τη σιωπή του παρά με ομιλίες. Πίστευε ότι τα πολλά λόγια σκορπούν τον νου και φθείρουν την εσωτερική ειρήνη. Η σιωπή δεν είναι απουσία επικοινωνίας, αλλά χώρος όπου μιλά ο Θεός. Όποιος μαθαίνει να σωπαίνει, αρχίζει να ακούει.
6. Οι λογισμοί είναι το μεγάλο πεδίο μάχης
Ιδιαίτερη έμφαση έδινε στους λογισμούς. Δίδασκε ότι ο άνθρωπος δεν αμαρτάνει πρώτα με πράξεις, αλλά με σκέψεις. Αν δεν πολεμηθούν οι λογισμοί στην αρχή τους, γίνονται πάθη. Η προσευχή, η εγρήγορση και η αυτομεμψία είναι τα όπλα κατά των λογισμών.
7. Η χάρη έρχεται στον χρόνο του Θεού
Ο Άγιος Ιωσήφ προειδοποιούσε να μην ζητά ο άνθρωπος πνευματικές εμπειρίες. Η χάρη δίνεται όταν και όπως θέλει ο Θεός. Όποιος πιέζει ή απαιτεί, κινδυνεύει να πέσει σε πλάνη. Το καθήκον του ανθρώπου είναι η πίστη, η υπομονή και η μετάνοια.
8. Η μετάνοια είναι καθημερινή στάση ζωής
Για τον Άγιο, η μετάνοια δεν ήταν στιγμιαίο γεγονός, αλλά καθημερινή κατάσταση καρδιάς. Ο άνθρωπος που μετανοεί αληθινά δεν απελπίζεται, γιατί ξέρει ότι ο Θεός είναι φιλάνθρωπος. Η μετάνοια φέρνει φως, ειρήνη και ελπίδα.
9. Ο πόνος μπορεί να γίνει ευλογία
Ο Άγιος Ιωσήφ δίδαξε ότι ο πόνος, όταν βιώνεται με πίστη, γίνεται σχολείο αγιότητας. Δεν είναι τιμωρία, αλλά παιδαγωγία. Μέσα από τον πόνο, ο άνθρωπος μαθαίνει να εμπιστεύεται τον Θεό και να μην στηρίζεται στις δυνάμεις του.
10. Ο στόχος είναι η ένωση με τον Χριστό
Όλα τα διδάγματα του Αγίου Ιωσήφ συγκλίνουν σε ένα: την ένωση του ανθρώπου με τον Χριστό. Όχι θεωρητικά, αλλά βιωματικά. Η ζωή του ήταν μαρτυρία ότι ο Θεός δεν είναι ιδέα, αλλά ζωντανή παρουσία που μεταμορφώνει τον άνθρωπο από μέσα.
Τα διδάγματα του Αγίου Ιωσήφ Ησυχαστή παραμένουν σήμερα πιο επίκαιρα από ποτέ, σε έναν κόσμο θορύβου, σύγχυσης και εσωτερικής κόπωσης. Είναι φωνή σιωπής που οδηγεί στην αλήθεια.
