Κισάμου Αμφιλόχιος: «Αληθής νηστεία η τών κακών αλλοτρίωσις» (Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος)
Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κισάμου και Σελίνου κ. Αμφιλοχίου
Στήν απαρχή τής Άνοιξης, τής πιό όμορφης, χαρούμενης καί ελπιδοφόρας περιόδου τού έτους,όπου η ζωή καί πάλι ανασταίνεται στήν φύση καί η δημιουργία ξυπνά από τήν νάρκη τού χειμώνα,σέ αυτή τήν όμορφη καί ξεχωριστή περίοδο τού χρόνου, η Εκκλησία τού Χριστού μάς καλεί νάαφυπνιστούμε από ενός άλλου είδους νάρκη καί ραθυμία. Αυτής τού έσω ανθρώπου. Μάς καλεί σέαφύπνιση πνευματική καί εγρήγορση ψυχική. Σέ ένα ταξίδι άνοιξης εσωτερικής, ανάτασηςπνευματικής, αναζήτησης νοήματος ζωής. Ταξίδι ανεύρεσης τής «βαθείας καρδίας μας».
Βιώνουμε καί είναι αλήθεια, όλο αυτό τό διάστημα, πρωτόγνωρες εμπειρίες. Η βίαιη καί απρόσμενη ανατροπή τής καθημερινότητάς μας, ο υποχρεωτικός «εγκλεισμός» όχι μόνο στά σπίτιαμας, αλλά, κυρίως, στόν εαυτό μας, τά απέλπιδα μηνύματα καί ακούσματα τών καιρών, ως καί άλλαπολλά, μοιάζει νά δημιουργούν γύρω μας καί ανάμεσα μας ένα είδος αόρατης φυλακής, πού μάςεγκλωβίζει καί μάς παγιδεύει. Βομβαρδιζόμαστε καθημερινά από τήν «αυθεντική», όπως μάς λένε,πληροφορία, τήν «περίτεχνη» ενημέρωση καί τήν «πολύπλοκη» ειδησιογραφία. Ζούμε τήν ερημιάτού εαυτού μας καί τήν αποξένωση τού άλλου. Ζωή ανέραστη καί ανελεύθερη, φυλάκιση στό«εγώ». Μάς παίρνει τό πάν· τήν ψυχή, τό νόημα. Μάς δίνει τό μηδέν· φευγαλέες ικανοποιήσεις.Μάς μετατρέπει σέ δούλους, αφού τίποτε δέν υποδουλώνει τόν άνθρωπο πιό πολύ από τό «πολλώνδείσθαι». Πολλοί από εμάς έχουμε τήν αίσθηση, νιώθουμε, «σάν ποντικοί μέσα στήν φάκα», κατάτήν ρήση τού οσίου πατρός Ιουστίνου Πόποβιτς. Τώρα πιά μπορεί νά είναι σκοτάδι έξω. Βαθιά η νύχτα καί ίσως νά κρατήσει πολύ.
Σπάσαμε τά δεσμά, αλλά χάσαμε τούς δεσμούς μας· αποδεσμευτήκαμε, αλλά καί αποξενωθήκαμε· γίναμε μοναδικοί καί συνάμα μοναχικοί, δίχως τελικάνά γευόμαστε αληθινή χαρά καί ειρήνη. Μοιάζουμε σάν καράβι στή φουρτουνιασμένη θάλασσαχωρίς πυξίδα καί προσανατολισμό.Μέσα σέ όλα αυτά γεννάται εύλογα τό ερώτημα: Πώς θά οδηγηθούμε στήν γή τής ελευθερίας; Πώς θά λυτρωθούμε από τήν φυλακή τού εαυτού μας;
Απαντά καί πάλι ο π. Ιουστίνος Πόποβιτς:«Οι αρετές μάς βοηθούν γιά τήν ορθή γνώση τού εαυτού μας».
Κατάδυση εσωτερική, λοιπόν,χρειάζεται· αληθινή αυτογνωσία, «ένδον σκάπτε». Νά ανακαλύψουμε τόν έσω άνθρωπο, τόναληθινό μας εαυτό. Χρησιμοποιώντας ως όχημα όχι τόν φιλοσοφικό στοχασμό ή άλλες τεχνικές τήςψευδώνυμης γνώσης πού θά μάς οδηγήσουν σέ ακόμα μεγαλύτερη φυλάκιση καί βαθύτερο σκοτάδι,αλλά τήν αληθινή εκείνη γνώση πού χαρίζει η Χάρις τού Θεού πού φωτίζει τόν νού καί καθαρίζειτήν καρδιά. Μέ τήν εκούσια άσκηση, τήν αυτοκριτική, τήν μετάνοιά μας καί τό ασκητικό μαςφρόνημα. Ταξίδι εσωτερικό στήν «βαθεία καρδία μας» πού οδηγεί στήν εσωτερική μεταμόρφωση,στήν «αλλοτρίωση τών κακών», όπως σημειώνει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος. Καί ποιά είναι αυτάτά κακά; Συμπληρώνει ο ίδιος: «εγκράτεια γλώσσης, θυμού αποχής, επιθυμιών χωρισμός, καταλαλιάςψεύδους καί επιορκίας. Η τούτον ένδεια νηστεία εστί αληθής καί ευπρόσδεκτος».
Αυθύπαρκτη γνώση τού εαυτού μας δέν υπάρχει. Απατάται όποιος εγκλωβίζεται στήνψευδαίσθηση αυτή. Απαραίτητη προϋπόθεση αληθινής αυτογνωσίας η αλλοτρίωση τών κακών, ηαναζήτηση τής ειρήνης τής καρδιάς. «Βρές τήν ειρήνη στήν καρδιά σου καί χιλιάδες κόσμος θάσωθεί», θά πεί ο άγιος Σεραφείμ τού Σαρώφ.
Ιδού, λοιπόν, ο πλούτος καί η ομορφιά τής Αγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστής πού ανοίγεταικαί πάλι ενώπιόν μας ως «καιρός», ευκαιρία αληθινής, ουσιαστικής γνώσης τού εαυτού μας. ΗΜεγάλη Σαρακοστή δέν είναι, όπως κάποιοι ισχυρίζονται, περίοδος απαγορεύσεων καί στερήσεων.Αντιθέτως είναι «καιρός» ελευθερίας, ευκαιρία εσωτερικής μεταμόρφωσης τού ανθρώπου·πνευματικής αναγέννησης· συμφιλίωσης, εσωτερικής εργασίας καί μετανοίας· μέ τήν εμπειρία τήςχαράς, τού ενθουσιασμού καί τής προσδοκίας τής Θεϊκής παραμυθίας. Αναζήτηση πνευματικήςαίσθησης· άρνηση τής ανέλπιδης εκκοσμίκευσης τής ύπαρξής μας καί αποκατάσταση σχέσης μέ τόνΘεό καί τόν εαυτό μας. Καλλιέργεια βιώματος χάριτος καί μαρτυρία αγιότητος.
Άς εμπιστευτούμε, λοιπόν, αυτή τήν Μεγάλη Σαρακοστή τήν «πολυκλινική τής Εκκλησίαςμας», (π. Ι. Ρωμανίδης), αποβάλλοντας κάθε είδους άγχος, φόβο, αμφισβήτηση καί απελπισία.Αφήνοντας τίς λύσεις στόν Θεό καί όχι στόν εαυτό μας.
Γιά νά οδηγηθούμε στήν εσωτερική χαρά,τήν ειρήνη τής καρδιάς, τήν αληθινή γνώση τού εαυτού μας, τήν αλλοτρίωση τών κακών, τήνελευθερία τής ψυχής.
Άς γίνει η όμορφη αυτή περίοδος ταξίδι καί ευκαιρία νά οδηγηθούμε από τήν αυτογνωσίαστήν Θεογνωσία.
Καλή Αγία Τεσσαρακοστή. Καρποφορούμενοι παρά Θεού οι πνευματικοί μας αγώνες.
