Σίγουρα δεν είναι ό,τι καλύτερο να ξεκινάει η μέρα μας με έναν πονοκέφαλο. Όταν συμβαίνει όμως σίγουρα μας προκαλεί απορία τι μπορεί να τον προκάλεσε. Η αναγνώριση της αιτίας του προβλήματος άλλωστε είναι το πρώτο βήμα για την αντιμετώπισή του.
Δείτε ποιες είναι οι συνηθέστερες αιτίες πίσω από τον πρωινό πονοκέφαλο και τι μπορείτε να κάνετε για να μη σας ξανασυμβεί.
1. Δεν κοιμηθήκατε αρκετά
Ο οργανισμός μας χρειάζεται τουλάχιστον 7 ώρες ύπνου για να λειτουργήσει. Όταν εμείς δεν ικανοποιούμε την ανάγκη του αυτή, τίθεται σε κατάσταση «πανικού», με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι παλμοί της καρδιάς, να ανεβαίνει η πίεση και να παράγονται ορμόνες του στρες. Όλα αυτά συμβάλλουν στην εκδήλωση του ενοχλητικού πονοκέφαλου. Ένα παυσίπονο συνήθως αρκεί για να υποχωρήσει ο πόνος, όμως για μακροχρόνια ανακούφιση χρειάζεται οπωσδήποτε αναπροσαρμογή του προγράμματος ύπνου.
2. Κοιμηθήκατε πάρα πολύ
Το μέτρο χρειάζεται παντού στη ζωή και ο ύπνος δεν αποτελεί εξαίρεση. Ο ύπνος για περισσότερες από 9 ώρες οδηγεί σε μείωση των επιπέδων σεροτονίνης (η σεροτονίνη είναι η επονομαζόμενη «ορμόνη της χαράς») στον εγκέφαλο. Τα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης με τη σειρά τους μπορεί να προκαλέσουν μειωμένη αιμάτωση στον εγκέφαλο και αυτή στη συνέχεια να πυροδοτήσει τον πονοκέφαλο. Ο πονοκέφαλος λόγω υπερβολικού ύπνου είναι συνηθέστερος τα Σαββατοκύριακα, αφού μετά από μια κουραστική βδομάδα αρνούμαστε πεισματικά να βάλουμε ξυπνητήρι κι έτσι συνήθως κοιμόμαστε λίγο –ή και πολύ– παραπάνω. Και στην περίπτωση αυτή τα παυσίπονα θα ανακουφίσουν τον πόνο, όμως η μόνιμη λύση είναι το σταθερό πρόγραμμα ύπνου: δηλαδή να κοιμόμαστε και να ξυπνάμε την ίδια ώρα κάθε μέρα, όλες τις μέρες της βδομάδας.
3. Έχουν πέσει οι ενδορφίνες σας
Η παραγωγή ενδορφινών (όπως και η σεροτονίνη, οι ενδορφίνες είναι ορμόνες που προωθούν το αίσθημα της ευφορίας) βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα τις πρωινές ώρες και σε ορισμένους ανθρώπους αυτό είναι αιτία πονοκεφάλου ή ημικρανίας. Μια καλή λύση είναι η πρωινή γυμναστική, καθώς οποιαδήποτε μορφή σωματικής άσκησης συμβάλλει στην απελευθέρωση ενδορφινών.
4. Ήπιατε πολύ το προηγούμενο βράδυ
Το γνωστό και μη εξαιρετέο hangover είναι φυσικά μια πολύ συνηθισμένη αιτία του πρωινού πονοκεφάλου και δεν χρειάζεται η κατανάλωση αλκοόλ να είναι πολύ μεγάλη για να συμβεί. Ακόμη και ένα με δύο ποτά είναι αρκετά για να αφυδατώσουν τον οργανισμό και επομένως να οδηγήσουν σε μειωμένη ροή αίματος στον εγκέφαλο –άρα και πονοκέφαλο. Επίσης, το αλκοόλ μάς εμποδίζει να απολαύσουμε ποιοτικό ύπνο, οπότε και αυτή η παράμετρος παίζει ρόλο στον πονοκέφαλο. Η ενυδάτωση του οργανισμού αμέσως μετά το πρωινό ξύπνημα –με νερό, με άφθονα φρούτα ή με κάποιο αθλητικό ποτό που περιέχει ηλεκτρολύτες– θα βοηθήσει να υποχωρήσει ο πόνος, ενώ και ένα συμπλήρωμα βιταμίνης C είναι ευεργετικό, αφού η συγκεκριμένη βιταμίνη συμβάλλει ώστε το συκώτι να επεξεργαστεί και να απομακρύνει ταχύτερα το αλκοόλ από τον οργανισμό.
5. Ροχαλίζετε
Το έντονο ροχαλητό που συνδυάζεται με μία ή και περισσότερες διακοπές της αναπνοής μέσα στη νύχτα υποδεικνύει υπνική άπνοια, μια διαταραχή του ύπνου που έχει ως συνέπεια να μην οξυγονώνεται επαρκώς ο εγκέφαλος. Αν κοιμάστε μόνοι και επομένως δεν υπάρχει κάποιος να σας ενημερώσει για το έντονο ροχαλητό σας, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ώστε να κάνετε μελέτη ύπνου και να διαπιστωθεί αν πάσχετε από υπνική άπνοια. Σε περίπτωση που τελικά η άπνοια είναι η αιτία των πονοκεφάλων, μπορεί να αντιμετωπιστεί με ειδική συσκευή οξυγόνου στον ύπνο.
6. Δεν ήπιατε καφέ
Η καφεΐνη είναι ουσία που διεγείρει το νευρικό σύστημα. Αν πίνετε καθημερινά καφέ και μια μέρα παραλείψετε αυτή σας τη συνήθεια είναι πολύ πιθανό να εμφανίσετε πονοκέφαλο. Γιατί συμβαίνει αυτό; Το «στερητικό σύνδρομο» έχει σαν αποτέλεσμα να διαστέλλονται τα αιμοφόρα αγγεία στον εγκέφαλο κι έτσι η μεγαλύτερη ροή αίματος οδηγεί σε αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση και αυτή με τη σειρά της προκαλεί τον έντονο πόνο. Ο πρωινός πονοκέφαλος λόγω έλλειψης καφεΐνης είναι συνηθέστερος στα άτομα που πίνουν πολύ καφέ ή που συνηθίζουν να πίνουν τον πρώτο τους καφέ μια συγκεκριμένη ώρα κάθε πρωί. Στην περίπτωση αυτή, ένα φλιτζάνι καφέ είναι αυτό που χρειάζεστε. Αν πάλι προσπαθείτε να μειώσετε την πρόσληψη καφεΐνης (π.χ. επειδή έχετε αϋπνίες ή εκδηλώνετε νευρικότητα), καλύτερα να το κάνετε σταδιακά σε διάστημα μίας με δύο βδομάδων αντί να την κόψετε «μαχαίρι».
7. Έχετε κατάθλιψη
Ο πονοκέφαλος είναι ένα εξαιρετικά συνηθισμένο ψυχοσωματικό σύμπτωμα της κατάθλιψης που εμφανίζεται όχι μόνο το πρωί αλλά οποιαδήποτε ώρα της μέρας. Αυτό οφείλεται στα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης που χαρακτηρίζουν τη συγκεκριμένη ψυχική νόσο. Ο πονοκέφαλος συγκεκριμένα το πρωί είναι όμως ακόμη πιο συνηθισμένος, αφού η κατάθλιψη επηρεάζει επίσης και τον ύπνο (πάρα πολλές ή πολύ λίγες ώρες ύπνου). Τα παυσίπονα παρέχουν άμεση ανακούφιση, όμως απαιτούνται πιο ριζικές λύσεις για την αντιμετώπιση της ίδιας της κατάθλιψης (ψυχοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή ή συνδυασμός των δύο) προκειμένου να σταματήσουν και οι πονοκέφαλοι.
8. Έχετε ανεβασμένη πίεση
Η ανεβασμένη πίεση, κοινώς υπέρταση, συγκεκριμένα πάνω από 140/90 mm Hg, συνεπάγεται ότι είναι αυξημένη η ενδοκρανιακή πίεση. Αρκετοί άνθρωποι έχουν υπέρταση χωρίς να το γνωρίζουν –αφού η πάθηση δεν εκδηλώνεται με σαφή και έντονα συμπτώματα– οπότε οι πονοκέφαλοι μπορεί να αποτελέσουν τη μόνη ένδειξη και αφορμή για να ελεγχθεί η πίεση και να προκύψει η διάγνωση. Η υπέρταση αντιμετωπίζεται με έναν συνδυασμό μεθόδων, πρωτίστως την καλή διατροφή και τη συστηματική γυμναστική, σε συνδυασμό με τη φαρμακευτική αγωγή.
Να σημειωθεί ότι θα πρέπει οπωσδήποτε να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν εμφανίζετε ανεξήγητους πονοκεφάλους συχνότερα από δύο φορές την εβδομάδα για περισσότερο από τρεις μήνες.
