Έντονη ανησυχία επικρατεί στην Σερβική Εκκλησία σχετικά με την κατάσταση που διαμορφώνεται τόσο στο Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια όσο και στο Μαυροβούνιο.
Ιεροί ναοί και ιστορικά μοναστήρια βρίσκονται στο στόχαστρο των αρχών, ενώ οι Χριστιανοί εξακολουθούν να υφίστανται διώξεις παρά τις συμφωνίες που έχουν υπογραφεί.
Οι εντάσεις μεταξύ της κυβέρνησης του Μαυροβουνίου και της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας SPC αυξήθηκαν αφού ένας από τους ανώτερους επισκόπους δήλωσε ότι οι ιερείς ήταν έτοιμοι να υπερασπιστούν την εκκλησιαστική ιδιοκτησία με τη ζωή τους αν η κυβέρνηση προσπάθησε να την καταλάβει.
Κατάσχουν ναούς στο Μαυροβούνιο
Ο Επίσκοπος Βουδίμλιε και Νίκιτς, της Σερβικής Εκκλησίας, κ. Ιωαννίκιος, ο οποίος εδρεύει στο Μαυροβούνιο τόνισε ότι οι αρχές του Μαυροβουνίου είναι πιο εχθρικές απέναντι στην Εκκλησία από ό,τι ήταν το παλαιό κομμουνιστικό καθεστώς στη Γιουγκοσλαβία. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι σχεδιάζει να νομιμοποιήσει τη δέσμευση της εκκλησιαστικής περιουσίας, και πρόσθεσε ότι ο Κλήρος της περιοχής θα αντισταθεί.
«Μην περιμένετε να πάμε ειρηνικά. Θα υπερασπιστούμε την ιδιοκτησία των εκκλησιών μας με την ίδια μας την ζωή. Όταν πρόκειται για την πίστη μας, δεν υπάρχουν κανόνες. Δεν φοβόμαστε κανέναν» τόνισε.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η κυβέρνηση της Ποντγκόριτσα ενέκρινε σχέδιο νόμου για την ελευθερία της θρησκείας και για το νομικό καθεστώς των θρησκευτικών κοινοτήτω. Το νομοσχέδιο προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, καθώς με την εφαρμογή του πολλοί ναοί, μοναστήρια και άλλες περιουσιακά στοιχεία θα περάσουν στο κράτος
Ο νέος νόμος λέει ότι οι θρησκευτικές κοινότητες μπορούν να διατηρήσουν την κυριότητα της ιδιοκτησίας τους μόνον εάν έχουν αποδεικτικά στοιχεία ιδιοκτησίας.
«Εάν δεν υπάρχουν τέτοια στοιχεία, τότε τα ακίνητα αυτά θα ανακηρυχθούν πολιτιστικοί θησαυροί και θα ανήκουν στο δημόσιο», αναφέρει το σχέδιο νόμου.
Η Σερβική Εκκλησία ισχυρίζεται ότι δεν ζητήθηκε η γνώμη της κατά την εκπόνηση του νόμου και κατηγορεί την κυβέρνηση ότι προσπαθεί να θέσει την Εκκλησία υπό τον έλεγχό της.
Σε ένδειξη διαμαρτυρίας εναντίον των τελευταίων σχεδίων της κυβέρνησης, ο Μητροπολίτης Μαυροβουνίου και Παραθαλασσίας, κ Αμφιλόχιος συγκάλεσε για τις 15 Ιουνίου Ιερατική Σύναξη προκειμένου να «στείλει ένα μήνυμα στην κυβέρνηση και τη διεθνή κοινότητα».
Πογκρόμ Χριστιανών στο Κοσσυφοπέδιο
Την ίδια ώρα στο Κοσσυφοπέδιο συνεχίζονται οι διώξεις εναντίον των Χριστιανών.
Σύμφωνα με τη σερβική εφημερίδα Κουρίρ θεσμικοί παράγοντες του Κοσσυφοπεδίου, επιχειρούν να καταλάβουν ναό του Σωτήρος Χριστού στη Πρίστινα, προκειμένου -όπως υποστηρίζουν- να εγκαταστήσουν ένα «μουσείο γενοκτονίας».
Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι «αυτή η επαίσχυντη πρόταση ήρθε από τον πρόεδρο της φοιτητικής οργάνωσης της δημοκρατίας Mexhit Ramus, ο οποίος υποκινείται από τον Πρόεδρο και τον Πρωθυπουργό».
Ο συγκεκριμένος ναός είχε βανδαλιστεί επανειλημμένα κατά τη διάρκεια του πολέμου το 1999. Μάλιστα οι εκάστοτε θεσμικοί παράγοντες του Κοσσυφοπεδίου δεν σεβάστηκαν την ιερότητα του χώρου και τον μετέτρεψαν αρκετές φορές και αποθήκη ή σε χώρο φιλοξενίας αστέγων. Το 2016 φωτιά που ξέσπασε προκάλεσε τεράστιες ζημιές με αποτέλεσμα από τότε ο ναός να παραμένει κλειστός.
Υπό κατάληψη η ιστορική Μονή Ντέτσανι
Αλλά και δήμαρχος στο Κοσσυφοπέδιο αρνείται να παραχωρήσει αμφισβητούμενη γη σε σερβικό μοναστήρι της Σερβίας που υπάγεται στην UNESCO, παρά την σχετική δικαστική εντολή και την πίεση της ΕΕ.
Το μοναστήρι Ντέτσανι του 14ου αιώνα εξακολουθεί να φυλάσσεται από νατοϊκές δυνάμεις και έχει εμπλακεί σε μια διαμάχη δεκαετιών με τις τοπικές αρχές για μία έκταση πάνω από 24 εκτάρια γης.
Το 2016 το συνταγματικό δικαστήριο του Κοσσυφοπεδίου αποφάσισε ότι η γη ανήκε στο μοναστήρι, το οποίο χρησιμοποιεί το οικόπεδο για καλλιέργεια .
Ωστόσο, ο δήμαρχος της περιοχής κατέστησε σαφές ότι δεν θα σεβαστεί την απόφαση, παρά την πρόσφατη έκκληση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να τιμήσει την απόφαση.
Η ιστορική ευθύνη της Εκκλησίας
Την έντονη αντίθεσή της προς οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου, που θα οδηγούσε στην ανεξαρτητοποίησή της περιοχής, εξέφρασε προσφάτως με ανακοίνωσή της η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας του Πατριαρχείου της Σερβίας.
«Το Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της επικράτειας της Δημοκρατίας της Σερβίας, όπως αυτή ορίζεται από το Σύνταγμα της Σερβίας και το ψήφισμα 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας» αναφέρεται στην ανακοίνωση και τονίζεται: «Η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα της Σερβίας, συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, αναγνωρίζεται από την συντριπτική πλειοψηφία της ανθρωπότητας, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας και της Κίνας, χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΟΑΣΕ, της UNESCO και άλλων διεθνών οργανισμών».
«Ως εκ τούτου, η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας μας θεωρεί απαράδεκτη οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου, η οποία οδηγεί σε αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου ως ανεξάρτητου κράτους. Ενα τέτοιο ενδεχόμενο θα προκαλούσε κύμα μετανάστευσης του σερβικού πληθυσμού».
Τονίζει μάλιστα ότι, η θέση αυτή δεν είναι πολιτική, αλλά πηγάζει από την ιστορική ευθύνη που φέρει η Εκκλησία της Σερβίας απέναντι στους Ορθοδόξους της περιοχής αυτής»
