Συνήθως μια ασθενής με διάγνωση καρκίνου του μαστού γνωρίζει ότι πρέπει να πάρει μια απόφαση σχετικά με τη χειρουργική επέμβαση στην οποία θα υποβληθεί: ογκεκτομή ή μαστεκτομή. Πολλά άρθρα απαιτούν από τις γυναίκες και τους χειρουργούς να αποφύγουν τη μεγαλύτερη επέμβαση όταν είναι δυνατόν, επειδή η μαστεκτομή δεν προσφέρει πλεονέκτημα σε σχέση με την επιβίωση.
Μια πτυχή της χειρουργικής επέμβασης για τον καρκίνο του μαστού που συζητείται λιγότερο συχνά – την οποία οι ασθενείς μπορεί να μην γνωρίζουν – είναι η μέθοδος με την οποία εμείς οι χειρουργοί ελέγχουμε τους λεμφαδένες στην μασχάλη. Ο παλιός τρόπος που χρησιμοποιούσαμε για να αξιολογηθεί εάν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί ονομάζεται λεμφαδενικός καθαρισμός μασχάλης. Είναι η επέμβαση, κατά την οποία αφαιρούμε όσους λεμφαδένες μπορούμε να βρούμε στη μασχάλη, έχει όμως σημαντικό κίνδυνο για εμφάνιση λεμφοιδήματος, μερικές φορές, δηλαδή επώδυνο πρήξιμο των βραχιόνων αλλά και άλλες επιπλοκές.
Ο σύγχρονος τρόπος για να διαπιστωθεί αν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες ονομάζεται βιοψία λεμφαδένα φρουρού. Σε αυτή τη σύγχρονη και λιγότερο τραυματική επέμβαση, αφαιρούνται μόνο μερικοί λεμφαδένες από την μασχάλη και αποστέλλονται για ιστολογική εξέταση. Η εντόπιση των λεμφαδένων που πρέπει να αφαιρεθούν γίνεται μετά από έγχυση υλικού σήμανσης, όπως χρωστικής ουσίας ή ραδιενεργού φαρμάκου, στην περιοχή του όγκου στο μαστό, μέσω του οποίου, οι λεμφαδένες που πρέπει να αφαιρεθούν για εξέταση, χρωματίζονται ή εντοπίζονται με ειδική συσκευή στη συνέχεια στην περιοχή της μασχάλης. Η διαδικασία αυτή έχει πολύ χαμηλότερα ποσοστά επιπλοκών, συμπεριλαμβανομένου του λεμφοιδηματος της δυσκινησίας του άνω άκρου και του χαμηλότερου κόστους. Έχουν περάσει τουλάχιστον 23 χρόνια από τότε που εφαρμόζεται η τεχνική αυτή (το 1994).
Ωστόσο, μόνο το 60 έως 80% των χειρουργών που διενεργούν επεμβάσεις για καρκίνο στο μαστό εκτελούν την λιγότερο τραυματική επέμβαση, δηλώνει ο χειρουργός μαστού Σταύρος Τσιριγωτάκης, ο οποίος είναι εξειδικευμένος και πιστοποιημένος χειρουργός μαστού τόσο στην Ελλάδα όσο και από την Διεθνή Εταιρεία Μαστολογίας. Οι συστάσεις όλων των διεθνών επιστημονικών εταιρειών για τον καρκίνο στο μαστό, υποστηρίζουν τη χρήση της βιοψίας του λεμφαδένα φρουρού σε περισσότερες χειρουργικές επεμβάσεις για πρωτοπαθή καρκίνο του μαστού.
Η πλήρης αφαίρεση των λεμφαδένων της μασχάλης είναι ένα ατυχές αλλά συνηθισμένο παράδειγμα υπερθεραπείας στη χειρουργική του καρκίνου του μαστού, τονίζει ο Σταύρος Τσιριγωτάκης. “Περίπου τα δύο τρίτα των γυναικών με καρκίνο του μαστού σε πρώιμο στάδιο μπορούν να υποβληθούν με ασφάλεια στη διαδικασία της βιοψίας του λεμφαδένα φρουρού χωρίς αφαίρεση των μασχαλιαίων λεμφαδένων” ανέφερε. “Αν η βιοψία του λεμφαδένα φρουρού είναι αρνητική, διαπιστώθηκε πριν από χρόνια, ότι στην ασθενή αυτή μπορεί να παραλειφθεί ο πλήρης λεμφαδενικός καθαρισμός” δηλώνει ο Σταύρος Τσιριγωτάκης. “Τώρα γνωρίζουμε ότι στις περισσότερες περιπτώσεις πρώιμου σταδίου, ακόμη και με έναν θετικό λεμφαδένα, ο λεμφαδενικός καθαρισμός μπορεί να παραλειφθεί με ορισμένες επιφυλάξεις, όμως”, ανέφερε ο ίδιος.
“Τα πλεονεκτήματα της αποφυγής του λεμφαδενικού καθαρισμού είναι αρκετά,” συνεχίζει ο Σταύρος Τσιριγωτάκης «Η ποιότητα ζωής βελτιώνεται. Το χρόνιο πρήξιμο των βραχιόνων δεν είναι μια τόσο συχνή επιπλοκή της χειρουργικής επέμβασης για τον καρκίνο του μαστού όπως ήταν κάποτε. Οι χειρουργοί έχουμε βελτιώσει τις δεξιότητές μας. αλλά η πιθανότητα εξακολουθεί να υπάρχει. Το πρήξιμο είναι προβληματικό, οι γυναίκες μπορεί να είναι δυσαρεστημένες με την εμφάνιση ενός πρησμένου βραχίονα ή χεριού. Κάποιες δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν το χέρι τους όπως πριν, εξαρτάται βέβαια και από το τι δουλειά κάνουν για να ζήσουν. Εάν μια γυναίκα συμβαίνει, για παράδειγμα, να είναι πιανίστας, το λεμφοίδημα είναι μια μεγάλη υπόθεση και μια σοβαρή ασθένεια. Επηρεάζει πολύ την ποιότητα της ζωής της.”
Οι επιπλοκές από την την υπερβολική θεραπεία είναι μια σημαντική ανησυχία, τόνισε ο Σταύρος Τσιριγωτάκης. Ασθενείς χωρίς ασφάλιση, με χαμηλότερο εισόδημα και οι οποίοι είναι λιγότερο μορφωμένοι, έχουν περισσότερες πιθανότητες να υποβληθούν σε λεμφαδενικό καθαρισμό της μασχάλης και αυτό φαίνεται από σειρά ερευνών, είπε.
“Το να απευθυνθεί μια γυναίκα με καρκίνο στο μαστό σε εξειδικευμένο χειρουργό είναι σημαντικό”, είπε. Πιστεύω ότι “Πολλοί ασθενείς εξακολουθούν να θεραπεύονται σε μη εξειδικευμένο περιβάλλον και αισθάνομαι έντονα ότι υπάρχει ανάγκη οι περισσότεροι ασθενείς να πρέπει να παραπέμπονται σε χειρουργούς μαστού για αυτό το είδος χειρουργικής επέμβασης».
Σταύρος Τσιριγωτάκης
Γενικός Χειρούργος, Μαστολόγος
Τακτικό Μέλος της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας
Τακτικό Μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Μαστολογίας
Τακτικό Μέλος της Διεθνούς Εταιρείας Μαστολογίας
Μ. Μπότσαρη 66 Δραπετσώνα, Πειραιάς
Δουσμάνη 24 Γλυφάδα, Αθήνα
210 4619735
6986989220
