Η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας άρχισε τις εργασίες της, στις 2 Φεβρουαρίου 2016, διά της Θείας Λειτουργίας στον Ιερό Καθεδρικό Ναό Σωτήρος Χριστού, στην οποία παρέστησαν συμπροσευχόμενοι ο Αγιώτατος Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσσιών Κύριλλος ως επίσης και Αρχιερείς από τη Ρωσία, την Ουκρανία, την Λευκορωσία, την Μολδαβία, το Αζερμπαϊτζάν, το Καζακστάν, την Κιργιζία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Εσθονία, το Τατζικιστάν, την Τουρκμενία, το Ουζμπεκιστάν και άλλες χώρες του εξωτερικού, όπου διά των επαρχιών αυτής έχει την παρουσία της η Ορθόδοξος Εκκλησίας της Ρωσίας.
Συνολικά στη Σύνοδο μετέχουν 354 Ιεράρχες από 293 επαρχίες της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας.
Συμφώνως προς το Εσωτερικό Καταστατικό, της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας προεδρεύει ο Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσσιών, ενώ τα μέλη του Προεδρείου είναι τα μόνιμα μέλη της Ιεράς Συνόδου: ο Μακαριώτατος Μητροπολίτης Κιέβου και πάσης Ουκρανίας Ονούφριος, ο Μητροπολίτης Κρουτίτσης και Κολόμνας Ιουβενάλιος, ο Μητροπολίτης Κισινέ και Μολδαβίας Βλαδίμηρος, ο Μητροπολίτης Αστανάς και Καζακστάν Αλέξανδρος, ο επικεφαλής της Μητροπολιτικής Περιφέρειας στη Δημοκρατία του Καζακστάν, ο Μητροπολίτης Τασκένδης και Ουζμπεκιστάν Βικέντιος, ο επικεφαλής της Μητροπολιτικής Περιφέρειας Κεντρώας Ασίας, ο Μητροπολίτης Αγίας Πετρουπόλεως και Λάντογκας Βαρσανούφιος, ο Πρωτοσυγκελεύων του Πατριαρχείου Μόσχας, ο Μητροπολίτης Μινσκ και Ζασλάβλ Παύλος, Πατριαρχικός Έξαρχος πάσης Λευκορωσίας, ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας, Πρόεδρος του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας ως επίσης και οι εκ περιτροπής μέλης της Ιεράς Συνόδου, μετέχοντες στην χειμερινή περίοδο εργασιών αυτής: ο Μητροπολίτης Σμολένσκ και Ροσλάβλ Ισίδωρος, ο Αρχιεπίσκοπος Μαγκαδάν και Σινεγκόργιε Ιωάννης, ο Επίσκοπος Μεπλτσύ και Φελέστυ Μάρκελλος και ο Επίσκοπος Μαχατσκαλάς και Γκρόζνυ Βαρλαάμ. Επίσης λαμβάνοντας υπόψη τη σπουδαιότητα της συμμετοχής στην διεύθυνση των εργασιών της Συνόδου της Ιεραρχίας των Προκαθημένων των Αυτονόμων και Αυτοδιοικήτων μερών του Πατριαρχείου Μόσχας, συμφώνως προς την απόφαση της Ιεράς Συνόδου της 24ης Δεκεμβρίου 2015 (Πρακτικό №96), στο Προεδρείο εντάχθηκαν ο Μητροπολίτης Ανατολικής Αμερικής και Νέας Υόρκης Ιλαρίωνας και ο Μητροπολίτης Ρίγας και πάσης Λετονίας Αλέξανδρος.
Προ της ενάρξεως εργασιών της ολομέλειας ο Αγιώτατος Πατριάρχης Κύριλλος τέλεσε δοξολογία, διά ειδικής ευχής επικαλούμενος την ευλογία του Θεού επί το επικείμενο έργο της Συνόδου.
Απευθυνόμενος στους παρευρισκομένους δια συντόμου προσφωνήσεως ο Αγιώτατος κ. Κύριλλος τόνισε ότι η παρούσα Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας συνέρχεται ένα χρόνο νωρίτερα απ’ο,τι προβλέπει ο Εσωτερικός Κανονισμός της Ρωσικής Εκκλησίας και αυτό οφείλεται στην εντατική προετοιμασία της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου.
«Η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας κατά το έτος 2013 υπογράμμισε ότι αυτή η προετοιμασία πρέπει να προβλέπει ευρεία συζήτηση των υπό προπαρασκευή αποφάσεων και να επιδεικνύει ιδιαίτερη ευαισθησία ως προς τη διατήρηση της αμώμου Ορθοδόξου διδασκαλίας. Δι΄αυτό το λόγο η Ιερά Σύνοδος έκρινε ότι επήλθε ο καιρός για να συζητήσουμε περιεκτικά τα θέματα, τα οποία ανακύπτουν εξαιτίας της προσυνοδικής εργασίας», συνέχισε ο κ. Κύριλλος.
«Επιπλέον, σήμερα θα θίξουμε και το ακανθώδη θέμα «των λειψάνων της Αικατερινουπόλεως» και θα συζητήσουμε την πορεία υλοποιήσεως αποφάσεων τινών της προηγούμενης Συνόδου της Ιεραρχίας», ανέφερε ο Πατριάρχης Κύριλλος.
Οι παριστάμενοι υιοθέτησαν τον Κανονισμό, το Πρόγραμμα και την Ημερήσια Διάταξη της Συνόδου και ενέκριναν συνθέσεις διαφόρων Επιτροπών.
Γραμματέας της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας εξελέγη ο Μητροπολίτης Αγίας Πετρουπόλεως και Λάντογκας Βαρσανούφιος, ο Πρωτοσυγκελεύων του Πατριαρχείου Μόσχας. Πρόεδρος της Επιτροπής Διαπιστευτηρίων εξελέγη ο Αρχιεπίσκοπος Βίλνο και Λιθουανίας Ιννοκέντιος, Πρόεδρος της Συντακτικής Επιτροπής ο Μητροπολίτης Μινσκ και Ζασλάβλ Παύλος, Πατριαρχικός Έξαρχος της Λευκορωσίας, Πρόεδρος της Επιτροπής Καταμετρήσεως εξελέγη ο Μητροπολίτης Τερνουπόλεως και Κρεμενέτς Σέργιος.
Ακολούθως ο Αγιώτατος Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσσιών Κύριλλος παρουσίασε στην ολομέλεια την εισηγητική του ομιλία, όπου κάλυψε τις βασικές πτυχές του έργου της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας.
