Προσωρινή ανακωχή για τα Θρησκευτικά μεταξύ Εκκλησίας και Υπουργείου Παιδείας μετά την απόφαση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου να υιοθετήσει μια προς μία τις θέσεις της Ιεραρχίας για τη διδασκαλία του μαθήματος. Ωστόσο, νέος κύκλος διαπραγμάτευσης ξεκινά τους επόμενους μήνες για τον καθορισμό της ύλης των νέων σχολικών εγχειριδίων για το Σχολικό Έτος 2018 – 2019.
Αναλυτικότερα, σε κατάσταση επιφυλακής βρίσκονται οι μητροπολίτες μετά την δημοσίευση στις 19 Ιουνίου, στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, των Προγραμμάτων Σπουδών για τη διδασκαλία του μαθήματος στο Δημοτικό́, Γυμνάσιο, Γενικό και Επαγγελματικό Λύκειο.
Την Τρίτη 20 Ιουνίου συνεδρίασε εκτάκτως η Διαρκής Ιερά Σύνοδος προκειμένου να καθορίσει την περεταίρω στάση της.
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, πήρε πρώτος το λόγο και είπε ότι καταργήθηκαν τα παλαιά ΦΕΚ του Προγράμματος Σπουδών που είχαν εκδοθεί επί υπουργίας Νίκου Φίλη, γεγονός που προκάλεσε ικανοποίηση στα υπόλοιπα μέλη της ΔΙΣ. Ικανοποίηση επίσης προκάλεσε το γεγονός ότι διατηρήθηκε ο Ορθόδοξος προσανατολισμός του μαθήματος, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην επικρατούσα θρησκεία και τονίζεται η σημασία της θρησκευτικής εκπαίδευσης που έχει ως στόχο την καταπολέμηση του φονταμενταλισμού.
Κατά τη συνεδρίαση της ΔΙΣ, οι 12 μητροπολίτες είπαν ότι τα υπόλοιπα μέλη της Ιεραρχίας, επικοινωνούν μαζί τους τηλεφωνικά και τους ζητούν επιτακτικά να ενημερωθούν για την πορεία του διαλόγου με το Υπουργείο Παιδείας.
Για το λόγο αυτό στις 27 Ιουνίου συνεδριάζει εκτάκτως η Ιεραρχία, το Ανώτατο Διοικητικό Όργανο της Εκκλησίας της Ελλάδος, με αποκλειστικό ζήτημα τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών. Κατά τη συνεδρίαση θα γίνει απολογισμός του διαλόγου με το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και ενημέρωση για τα νέα Προγράμματα Σπουδών. Σύμφωνα με πηγές από την Εκκλησία της Ελλάδος, έγιναν δεκτές όλες οι προτάσεις της Ιεραρχίας για το μάθημα, οι οποίες θα συμπεριληφθούν στο “φάκελο του μαθητή”.
Ωστόσο, πονοκέφαλο προκαλεί στους Ιεράρχες, ο νέος διάλογος που θα ξεκινήσει για τα σχολικά βιβλία των Θρησκευτικών που θα διανεμηθούν το σχολικό έτος 2018 – 2019.
Επικρατούσα Θρησκεία και Ορθόδοξος προσανατολισμός στα Θρησκευτικά
Στο ΦΕΚ, με αριθμό φύλλου 2105 που δημοσιεύθηκε στις 19 Ιουνίου και αφορά στη διδασκαλία των Θρησκευτικών του Γενικού και Επαγγελματικού Λυκείου, αναφέρεται ρητά και κατηγορηματικά ότι ο σχεδιασμός του νέου προγράμματος σπουδών λαμβάνει υπόψη (μεταξύ άλλων) «την επικρατούσα τοπική θρησκευτική παράδοση ως θεμελιώδη πυλώνα του θρησκευτικού γραμματισμού των μαθητών και το ευρύτερο θρησκευτικό και πολιτισμικό πλαίσιο το οποίο την περιβάλλει.
[irp posts=”355597″ name=”Θρησκευτικά: Στη δημοσιότητα τα προγράμματα Σπουδών”]
Στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο «θρησκευτικό γραμματισμό» και στην κριτική θρησκευτικότητα, η οποία έχει στόχο «την καλλιέργεια της ολιστικής νοημοσύνης στην εκπαιδευτική διαδικασία, στην οποία συμμετέχουν νους και καρδιά και η οποία διαμορφώνει ανθρώπους με «ζωηρή επιθυμία» για δικαιοσύνη και δημοκρατία.
Εφόσον ο άνθρωπος είναι από τη φύση του ον που πιστεύει, η θρησκευτική εκπαίδευση τού παρέχει τις δυνατότητες «να πιστεύει καλά». Και αυτό σημαίνει κριτικά (ελεύθερα, διερευνητικά, ενεργητικά, με σεβασμό στους άλλους, ειρηνικά, χωρίς ηθικισμό, φανατισμό και μισαλλοδοξία). Έτσι, απομακρύνεται ο κίνδυνος του θρησκευτικού φονταμενταλισμού. Ο μαθητής/η μαθήτρια χρειάζεται να έχει βασική πληροφόρηση και να ασκεί την κριτική σκέψη, ώστε να μπορεί να αποκωδικοποιεί τα στοιχεία, αρχικά της σύγχρονης ιστορίας, αλλά και γενικά της ιστορίας, που σχετίζονται με θρησκευτικά ζητήματα, καθώς και να ερμηνεύει το παρελθόν και το παρόν του κόσμου στο οποίο ζει. Έτσι γίνεται ικανός/ή, χωρίς να πρέπει να παραιτείται από τη βίωση της πίστης ως αλήθειας που εμπεριέχει ελπίδα, να σέβεται τους άλλους και όλο τον κόσμο».
Στο ΦΕΚ, 2104 που δημοσιεύθηκε, επίσης, στις 19 Ιουνίου και αναφέρεται στο πρόγραμμα σπουδών που αφορά στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο, τονίζεται ότι οι μαθητές πρέπει να ενημερωθούν για τους κινδύνους που προκύπτουν από τη θρησκευτική απομόνωση και παράλληλα να αναδειχθούν οι θρησκευτικές αξίες σε πεδία διαλόγου, συνάντησης και ειρηνικής συνύπαρξης των ανθρώπων, ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές και πολιτικές πεποιθήσεις ή και τις διαφορές τους.
Ο στόχοι του μαθήματος των Θρησκευτικών για το Δημοτικό και Γυμνάσιο αφορούν μεταξύ άλλων:
– την κριτική κατανόηση των δογματικών, λατρευτικών, υπαρξιακών και πολιτισμικών εκφράσεων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, των άλλων μεγάλων χριστιανικών ομολογιών, καθώς και άλλων θρησκευμάτων,
– την ανάδειξη των οικουμενικών αξιών τόσο του Χριστιανισμού όσο και των άλλων θρησκειών του κόσμου,
– τη διερεύνηση πτυχών και όψεων της τοπικής θρησκευτικής ιστορίας και παράδοσης, με στόχο τη γνώση, τη διαφύλαξη και την ανανέωση της τοπικής πολιτισμι κής κληρονομιάς,
– την προσέγγιση της θρησκευτικής πίστης γενικότερα και του Χριστιανισμού ιδιαίτερα με πολλαπλά κριτήρια (πολιτισμικά, ηθικά, κοινωνικά, ιστορικά, προσωπικά, θεολογικά),
– την αποκωδικοποίηση του θρησκευτικού υποβάθρου των πολιτισμικών παραδόσεων και την αναγνώριση των θρησκευτικών διαστάσεων του σύγχρονου πολιτισμού,
– την κατανόηση των αξιών αλλά και των αρνητικών ή επικίνδυνων εκφράσεων που κάποιες θρησκείες εμπεριέχουν, διατηρούν ή υποβάλλουν,
– την κατανόηση της εποχής και των αναγκών της και τη μεθερμηνεία του θεολογικού λόγου στις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες.
