Επιμέλεια: Μαίρη Μπιμπή
Για κάθε 15 λεπτά που καθυστερεί η έναρξη της θρομβόλυσης σε κάποιον που έχει υποστεί ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, ο ασθενής χάνει έναν περίπου μήνα υγιούς ζωής, σύμφωνα με διεθνή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο Stroke.
Αντιθέτως, για κάθε λεπτό που η θεραπεία ξεκινά νωρίτερα, ο ασθενής κερδίζει κατά μέσο όρο 1,8 επιπλέον ημέρες υγιούς ζωής. Μάλιστα, για τις γυναίκες το όφελος ειναι μεγαλύτερο, συγκριτικά με τους άνδρες.
Τα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια είναι η συχνότερη μορφή εγκεφαλικών επεισοδίων και συμβαίνουν όταν διαταράσσεται η ομαλή ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο. Πιο σπάνια είναι τα αιμορραγικά εγκεφαλικά επεισόδια, όταν δηλαδή διαρρηγνύονται εγκεφαλικά αγγεία.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Νευρολογίας Άτε Μερετότζα του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης, μελέτησαν 2.258 περιστατικά εγκεφαλικών επεισοδίων, υπολογίζοντας ποιό θα ήταν το αποτέλεσμα για κάθε ασθενή, αν η φαρμακευτική θεραπεία του είχε αρχίσει νωρίτερα ή αργότερα.
Η ανάλυση των στοιχείων έδειξε ότι, αν και όλοι οι ασθενείς που έχουν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο, ωφελούνται από την έγκαιρη έναρξη της θεραπεία, το όφελος είναι ακόμη μεγαλύτερο για τους νεότερους ασθενείς με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής. Έτσι, για κάθε λεπτό θρομβολυτικής θεραπείας που γίνεται νωρίτερα, ένας 50χρονος «κερδίζει» κατά μέσο όρο 3,5 ημέρες υγιούς ζωής έναντι 0,6 ημερών για ένα 80χρονο.
Συνεπώς ο Δρ Μερετότζα σημειώνει ότι «οι ασθενείς δεν πρέπει να χάνουν ούτε λεπτό από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων του εγκεφαλικού επεισοδίου (μερική παράλυση του προσώπου, αδυναμία στο άνω άκρο ή διαταραχή του λόγου). Πρέπει να καλούν αμέσως βοήθεια. Επιπλέον, οι ιατρικές υπηρεσίες επειγόντων περιστατικών και τα νοσοκομεία πρέπει μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον χρόνο αντίδρασής τους και τις καθυστερήσεις στη θεραπεία».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, στην περίπτωση των ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων η θρομβόλυση θα πρέπει να ξεκινά τουλάχιστον εντός 4,5 ωρών από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων. Όσο πιο έγκαιρα ξεκινά, τόσο καλύτερο το αποτέλεσμα. «Η ταχεία αποκατάσταση της ροής του αίματος στον εγκέφαλο είναι κρίσιμη για την επιβίωση των εγκεφαλικών κυττάρων παντού», τονίζει ο Δρ Μερετότζα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, οι ταχύτερες στον κόσμο υπηρεσίες αντιμετώπισης εγκεφαλικών επεισοδίων, στην Αυστραλία και στη Φινλανδία, χρειάζονται κατά μέσο όρο 20 λεπτά από τη στιγμή που γίνεται η εισαγωγή του ασθενούς στο νοσοκομείο, έως την έναρξη της θεραπείας. Όμως στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ, ο μέσος χρόνος είναι πολύ μεγαλύτερος, γύρω στα 70 έως 80 λεπτά – πράγμα που έχει συνέπειες για τον ασθενή, ακόμα και όταν επιβιώνει.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι, το κεντρικό μήνυμα της μελέτης τόσο για τους ασθενείς και τους οικείους τους, όσο και για τους γιατρούς, είναι «βιαστείτε ένα λεπτό, κερδίστε μια ημέρα», καθώς και η παραμικρή καθυστέρηση στην αντιμετώπιση ενός εγκεφαλικού επεισοδίου έχει επώδυνο τίμημα, ενώ, αντίθετα, η έγκαιρη αντιμετώπιση έχει μακροπρόθεσμα οφέλη.
