Την Παρασκευή ξεκινάει το συνέδριο “Άγιον Όρος και Λογιοσύνη”

Υπενθυμίζεται πως αυτήν την Παρασκευή ξεκινάει και θα διαρκέσει έως την Κυριακή 24 του μηνός το συνέδριο της Αγιορείτικης Εστίας με θέμα “Άγιον Όρος και Λογιοσύνη”.

Δείτε το πρόγραμμα:

Π α ρ α σ κ ε υ ή  2 2  Ν ο ε μ β ρ ί ο υ  2 0 1 3

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ

13:00 – 14:00 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ / ΠΡΟΕΔΡΟΥ Δ.Σ.
ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣ
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΩΝ

• Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών Α.Π.Θ.
• Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΙΕΡΑΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ Α.Θ.Π. ΤΟΥ
ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ

14:00 – 14:30 ΚΡΙΤΩΝ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ, Διευθυντής Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών / Ε.Ι.Ε.
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ
«Η Αθωνική Λογιοσύνη (10ος-19ος αι.). Απόπειρα για ένα ιστορικό διάγραμμα»

Π α ρ α σ κ ε υ ή 2 2 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 3
ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ

Η ΛΟΓΙΟΣΥΝΗ ΣΤΟΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΑΘΩΝΑ: ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΡΕΥΜΑΤΑ

18:00 – 18:15 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΝΑΦΗΣ, Ομότ. Καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α.
Άγνωστος Bίος του oσίου Αθανασίου του Αθωνίτου, αρχών του 11ου αιώνος

18:15 – 18:30 ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ, Καθηγητής Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου,
Κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών
Λόγια και ρητορικά στοιχεία στους Βίους του αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη

18:30 – 18:45 ΣΥΜΕΩΝ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ, Αναπλ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Εκφάνσεις της λογιότητας στο Άγιον Όρος κατά την Παλαιολόγεια περίοδο

18:45 – 19:00 ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΔΕΛΗΚΑΡΗ, Λέκτορας Τμ. Ιστορίας & Αρχαιολογίας Α.Π.Θ.
Γεωργίου Γλαβά, Ομιλία εις την Μεγάλην και Αγίαν Παρασκευήν.
Η ελληνική αθωνική παράδοση και παλαιοσλαβική μετάφραση της

19:00 – 19:15 ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΛΑΥΡΙΩΤΗΣ
Λόγιοι Μεγίστης Λαύρας ΙΕ’ και ΙΣΤ’ αιώνα, εκ του κώδικος «Αδελφάτα»

19:15 – 20:00 ΣΥΖΗΤΗΣΗ – ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

ΑΓΙΟΡΕΙΤΕΣ ΛΟΓΙΟΙ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ: ΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΑΜΦΙΔΡΟΜΗ
20:00 – 20:15 ΦΑΙΔΩΝ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ, Αρχιτέκτων – Αναστηλωτής
Βιβλιοθήκες στην Ι. Μονή Βατοπαιδίου.
Κατηγορίες βιβλίων – Οργάνωση και λειτουργία των χώρων

20:15 – 20:30 MΙRJIANA ZIVOJINOVIC, Σερβική Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών
Αρχείον – Βιβλιοθήκη – Γραφείς της Ι. Μονής Χιλανδαρίου από τον 13ο έως
τον 15ο αιώνα

20:30 – 20:45 ΧΑΡΙΤΩΝ ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΣ, Δ/ντής Ερευνών του Κέντρου Ερεύνης του
Μεσαιωνικού & Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών
Ο παλαιότερος γνωστός κατάλογος χειρογράφων και εντύπων της I. Mονής
Iβήρων (1723) και ο πρώην Άρτης Nεόφυτος Mαυρομμάτης

20:45 – 21:00 ΖΗΣΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΚΗΣ, Παλαιογράφος-Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών / Ε.Ι.Ε.
Λόγιοι ταξιδιώτες και αγιορείτες μοναχοί στις αθωνικές βιβλιοθήκες.
Συνάντηση ενδιαφερόντων, προσδοκιών, νοοτροπιών (15ος-19ος αι.)

21:00 – 21:15 ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Σάββατο 23 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 3

09:15 – 09:30 ΣΥΜΕΩΝ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ, Αναπλ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. –
ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΚΑΚΛΑΜΑΝΟΣ, Θεολόγος, υποψ. δρ. Θεολογίας
Ο μοναχός Αγάπιος Λάνδος και η ιδέα της έκδοσης Συλλογών από αγιορειτικά
χειρόγραφα: Η Καλοκαιρινή και ο ανέκδοτος δεύτερος τόμος της

09:30 – 09:45 ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ι. ΣΚΑΛΤΣΗΣ, Αναπλ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Η περί του άρτου της Προσκομιδής έριδα στο Άγιον Όρος κατά τον 17ο αιώνα.
Πρόσωπα και Κείμενα

09:45 – 10:00 ΚΩΣΤΑΣ Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Καθηγητής Τμ. Ιστορίας & Αρχαιολογίας
Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Ο λόγιος Ιβηρίτης μοναχός Νεόφυτος Χριστόπουλος και το έργο του

10:00 – 10:15 ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ, Αναπλ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Δίκτυα αλληλογραφίας λογίων του Αγίου Όρους με θέμα το κολλυβαδικό
ζήτημα

10:15 – 10:30 ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΧΑΓΙΟΓΛΟΥ, Καθηγητής Τμ. Φιλολογίας Α.Π.Θ.
Σκέψεις για τα ανέκδοτα έργα του αγιορείτη μοναχού Καισάριου Δαπόντε:
τα προβλήματα της “Βίβλου Βασιλειών”

10:30 – 10:45 ΣΥΖΗΤΗΣΗ

10:45 – 11:00 ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΤΣΕΛΙΚΑΣ, Φιλόλογος – Παλαιογράφος. Προϊστάμενος του
Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος της
Εθνικής Τραπέζης
Μεταφράσεις λόγων Πατέρων της Εκκλησίας και βίων αγίων στο Άγιον Όρος
(17ος-18ος αι.)

11:00 – 11:15 ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Δ. ΒΑΛΑΗΣ, Επίκ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Η εγκαταβίωση του λόγιου Πατριάρχη Αλεξανδρείας Ματθαίου Ψάλτη στην Ι.
Μονή Κουτλουμουσίου
ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΚΟΙΤΙΔΑ ΤΗΣ ΛΟΓΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ

11:15 – 11:30 ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΓΙΑΓΚΟΥ, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Ο Θεόκλητος Καρατζάς και το κανονικό του έργο

11:30 – 11:45 ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ομότ. Καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής
Ε.Κ.Π.Α.
Η πρόσληψη των πατερικών και βυζαντινών κειμένων από τον Νικόδημο
Αγιορείτη

11:45 – 12:00 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Χ. ΠΑΝΤΟΣ, Λέκτορας Τμ. Θεολογίας Ε.Κ.Π.Α.
Οι εκδόσεις του έργου «Θύρα Μετανοίας» από την αγιορειτική Σκήτη του
Αγίου Δημητρίου (τέλη 18oυ αιώνα κ.ε.) και ο ανώνυμος μεταφραστής του

12:00 – 12:45 ΣΥΖΗΤΗΣH – ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

ΛΟΓΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ

12:45 – 13:00 ΣΩΤΗΡΙΟΣ Ν. ΚΑΔΑΣ, Ομότ. Καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας Α.Π.Θ.
Ο γραφέας και διακοσμητής χειρογράφων ιερομόναχος Ιάκωβος
Σιμωνοπετρίτης (κατόπιν επίσκοπος Γάνου και Χώρας)

13:00 – 13:15 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΡ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ, Επίκ. Καθηγητής Δ.Π.Θ.
Οι τοιχογραφίες του παρεκκλησίου των Αγίων Αποστόλων της Ι. Μονής
Διονυσίου, το ρεύμα της επιστροφής στην τέχνη του Πανσελήνου και κύκλοι
λογίων

13:15 – 13:30 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΙΑΚΟΣ, Δρ Αρχαιολόγος, 10η Ε.Β.Α.
Λόγιοι δωροδότες και λόγιο περιβάλλον στο Άγιον Όρος (14ος-18ος αι.):
η δυναμική τους στην τέχνη

13:30 – 13:45 ΣΥΖΗΤΗΣΗ

ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΚΟΙΤΙΔΑ ΤΗΣ ΛΟΓΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ

18:00 – 18:15 ΜΟΝΑΧΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ ΙΒΗΡΙΤΗΣ, Βιβλιοθηκάριος Ι. Μονής Ιβήρων
Πέντε Αγιορείτες Υμνογράφοι και Βιβλιογράφοι της ύστερης Τουρκοκρατίας

18:15 – 18:30 ΠΑΤΑΠΙΟΣ ΜΟΝΑΧΟΣ ΚΑΥΣΟΚΑΛΥΒΙΤΗΣ, Βιβλιοθηκάριος Σκήτης
Καυσοκαλυβίων – Δρ Θεολογίας
Από τα «Πάτρια» στην «Αθωνιάδα» του μοναχού Ιακώβου Νεασκητιώτου
(19ος αιώνας). Η καταγραφή της Αθωνικής Ιστορίας από τους Αγιορείτες
Λογίους

18:30 – 18:45 ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ, Λέκτορας Τμ. Ιστορίας & Εθνολογίας
Δ.Π.Θ.
Λόγιοι Αγιορείτες συντάκτες Θεοτοκαρίων

18:45 – 19:00 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΞΕΙΝΟΣ, Συγγραφέας – Πρόεδρος της Εταιρίας Μελέτης Ίμβρου
και Τενέδου – π. Πρόεδρος Εταιρίας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης
Η θεμελίωση της εκπαίδευσης στην Ίμβρο. Ο Βαρθολομαίος Κουτλουμουσιανός
και το Μετόχι των Ταξιαρχών

19:00 – 19:45 ΣΥΖΗΤΗΣH – ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

19:45 – 20:00 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Ο Χριστόφορος Κτενάς, ο λόγιος Ιβηρίτης μοναχός

20:00 – 20:15 LORA GERD, Ρωσική Ακαδημία Επιστημών
Ρώσοι επιστήμονες στο Άγιον Όρος στα μέσα του 19ου αιώνα

20:15 – 20:30 ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΠΟΛΥΒΙΟΥ, Δρ Αρχιτέκτων
Η Βιβλιοθήκη του οικονόμου του Βατοπαιδινού Μετοχίου στα Μουδανιά

20:30 – 20:45 ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗΣ, Δρ Δικηγόρος
Αλέξανδρος Ευμορφόπουλος Λαυριώτης -μια απόπειρα παρουσίασης

20:45 – 21:00 NIKOΛΑΟΣ ΤΣΙΛΙΚΙΔΗΣ, Θεολόγος, μεταπτυχιακός φοιτητής Tμ. Θεολογίας
Α.Π.Θ.
Λόγιοι Πατέρες της Ι. Μονής Ξηροποτάμου (19ος-20ός αιώνας)

21:00 – 21:15 ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Κυριακή 2 4  Ν ο ε μ β ρ ί ο υ  2 0 1 3

Θεία λειτουργία στην Ιερά Πατριαρχική
και Σταυροπηγιακή Μονή Βλατάδων
Ξενάγηση και κέρασμα συνέδρων
09:00 – 11:00

11:30 – 11:45 ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΡΟΥΣΗΣ ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΟΣ ΛΑΜΠΡΥΝΙΑΔΗΣ,
Αναπλ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Η ιστορία της Λογιότητας στο Άγιον Όρος υπό το πρίσμα των σχέσεων
Ορθοδοξίας και Δύσης

11:45 – 12:00 ΑΙΜΙΛΙΟΣ-ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΤΑΧΙΑΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Α.Π.Θ. /
Αντεπιστέλλον Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών
Περί πνευματικών ρευμάτων στην Ιστορία του Αγίου Όρους

12:00 – 12:15 ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗΣ, Καθηγητής Τμ. Πολιτικής Επιστήμης και
Δημόσιας Διοίκησης Ε.Κ.Π.Α.
Η αγιορείτικη λογιοσύνη και οι προκλήσεις της νεωτερικότητας
12:15 – 12:30 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗΣ, Λέκτορας Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Το καθεστώς ίδρυσης και λειτουργίας της Αθωνιάδας Σχολής

12:30 – 12:45 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ, Ομότ. Δ/ντής Ερευνών Ινστιτούτου
Ιστορικών Ερευνών/Ε.Ι.Ε.
Αδαμάντιος Κοραής και Άγιον Όρος

12:45 – 13:30 ΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ
ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ, ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ
ΚΑΙ ΛΟΓΙΟΣΥΝΗ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ

Συντονιστής
ΚΡΙΤΩΝ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ, Διευθυντής Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών / Ε.Ι.Ε.