ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Η κυβερνητική δέσμη μέτρων για τους συνταξιούχους «τρέχει» σε πέντε παράλληλες γραμμές, με στόχο να ενισχυθεί το διαθέσιμο εισόδημα έως την πληρωμή των συντάξεων Ιανουαρίου (πίστωση Δεκεμβρίου).
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Στον πυρήνα βρίσκονται οι ετήσιες αυξήσεις 2,4%–2,6% για το 2026, η σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις, ειδικές ρυθμίσεις για την ΕΑΣ σε εργαζόμενους συνταξιούχους και ανοιχτά «μέτωπα» αναδρομικών που αποπληρώνονται σταδιακά.
Παρακάτω, ο πλήρης «οδικός χάρτης» με τα ποσά, τα χρονοδιαγράμματα και ποιοι ωφελούνται.
1) Ετήσια αύξηση 2,4%–2,6% στις κύριες συντάξεις
Το τελικό ποσοστό θα «κλειδώσει» προς τα τέλη του έτους, όταν αποσαφηνιστούν πληθωρισμός και ανάπτυξη, όμως το βασικό σενάριο δείχνει 2,4%. Αυτό σημαίνει καθαρή ενίσχυση από ~12€ έως ~65€ τον μήνα, ανάλογα με το ποσό σύνταξης: στις χαμηλές (π.χ. 500€) το ετήσιο όφελος φτάνει ~150€, στις μεσαίες (1.250€–1.500€) ~350–470€, ενώ στις υψηλότερες (έως ~2.700€) αγγίζει ~780€ τον χρόνο. Η αύξηση θα φανεί στα εκκαθαριστικά συντάξεων Ιανουαρίου (πίστωση πριν τα Χριστούγεννα), με τους υπολογισμούς να «τρέχουν» ήδη στον e-ΕΦΚΑ.
Ποιοι την παίρνουν ολόκληρη και ποιοι μισή;
Μετά την εξαγγελία για κατάργηση της προσωπικής διαφοράς σε δύο στάδια, οι δικαιούχοι διευρύνονται. Όσοι δεν έχουν προσωπική διαφορά λαμβάνουν ολόκληρη την αύξηση. Από τους περίπου 671.000 με υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς, περίπου 45% (~300.000) θα πάρουν το 100% της αύξησης ήδη το 2026, ενώ οι υπόλοιποι θα δουν τουλάχιστον το 50% στην τσέπη και το υπόλοιπο θα «σβήσει» την προσωπική διαφορά. Υπάρχει και ενδιάμεση ζώνη με μικρό υπόλοιπο, όπου το «καθαρό» ποσοστό στην τσέπη θα κυμανθεί από 50,01% έως 99,99%. Από 1/1/2027, η προσωπική διαφορά μηδενίζεται για όλους: κάθε νέα αύξηση περνά εξ ολοκλήρου.
2) Έκτακτο επίδομα 250€ (500€ για ζευγάρια)
Στόχος είναι η πίστωση μέσα στον Νοέμβριο. Το βοήθημα χορηγείται ετησίως, βάσει εισοδηματικών/περιουσιακών κριτηρίων, κυρίως σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών με εισόδημα έως 14.000€(άγαμοι/χήροι) και έως 26.000€ (έγγαμοι). Δικαιούχοι χωρίς ηλικιακό κριτήριο: λήπτες αναπηρικών επιδομάτων, η σύνταξη ανασφάλιστων υπερηλίκων, καθώς και ανάδοχοι γονείς σε προγράμματα αναπηρίας. Οι υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ έχουν έτοιμες τις λίστες, ώστε να μη χαθεί το παράθυρο των εορτών.
3) Φορολογικές ελαφρύνσεις στην πηγή
Η μείωση παρακράτησης φόρου αυξάνει το καθαρό ποσό σε χιλιάδες συνταξιούχους με ετήσια εισοδήματα >10.000€, με άμεση αντανάκλαση στις πληρωμές Δεκεμβρίου/Ιανουαρίου. Για όσους βρίσκονται κάτω από 10.000€ (το μεγαλύτερο μέρος), το αφορολόγητο και οι προσαυξήσεις του (π.χ. για προστατευόμενα μέλη) διατηρούνται, ώστε να μην «ροκανίζεται» η αύξηση από την παρακράτηση. Τις αλλαγές αποτυπώνουν τα ενημερωτικά της ΑΑΔΕ.
4) ΕΑΣ – «πάγωμα» κλιμακίου για εργαζόμενους συνταξιούχους
Εδώ βρίσκεται μια «σιωπηρή» αλλά ουσιαστική αύξηση. Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) επιβάλλεται κλιμακωτά σε καθαρές συντάξεις >1.400€. Σήμερα, όταν ο εργαζόμενος συνταξιούχος «χτίζει» επιπλέον ένσημα και παίρνει προσαύξηση, συχνά ανεβαίνει κλιμάκιο ΕΑΣ (π.χ. από 3% σε 6%), εξαϋλώνοντας την ωφέλεια. Η νέα ρύθμιση (σε ψήφιση) παγώνει την αλλαγή κλιμακίου: ο εργαζόμενος μένει στο παλιό ποσοστό ΕΑΣ και κρατά την προσαύξηση. Το μέτρο αφορά περίπου 120.000 συνταξιούχους των υψηλότερων κλιμακίων και αποδίδει πραγματικό καθαρό όφελος.
5) Αναδρομικά – Ποιες «ουρές» κλείνουν και πότε
— Στρατιωτικοί – μερίσματα/κρατήσεις: τον προηγούμενο μήνα 47.000 έλαβαν έως 2.728,37€ από διορθώσεις κρατήσεων σε συντάξεις/μερίσματα (νόμος 4093/2012).
— Το «11μηνο» με τόκο 6%: στο τελευταίο έτος, 25.000–50.000 δικαιούχοι πληρώθηκαν έως 4.000€ για τις περικοπές κύριων/επικουρικών και δώρων (βάσει απόφασης Ολομέλειας ΣτΕ 2020). Περίπου 370.000 που έχουν προσφύγει και κερδίζουν στα Πρωτοδικεία αναμένουν: η εκδίκαση αργεί έως και 3 έτη και η είσπραξη ακολουθεί τη γραφειοκρατία του e-ΕΦΚΑ.
— Βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης (νόμος Βρούτση): ~43.000 περιμένουν εκκαθάριση με διαφορές αναδρομικών, λόγω ελλείψεων στοιχείων από πρώην Ταμεία.
Για ροή πληροφόρησης και πράξεις εκκαθάρισης, οι πολίτες παρακολουθούν τις αναρτήσεις στο gov.gr (ενιαίες υπηρεσίες συντάξεων) και τις εγκυκλίους του Υπουργείου Εργασίας.
Τι αλλάζει στην πράξη μέχρι τον Γενάρη
• Νοέμβριος: επίδομα 250€ (ή 500€ για ζευγάρια), έναρξη εφαρμογής φορολογικών ελαφρύνσεων στην παρακράτηση, οριστικοποιήσεις για όσους είχαν εκκρεμότητες αναδρομικών.
• Δεκέμβριος (πληρωμή συντάξεων Ιανουαρίου): αποτύπωση της αύξησης 2,4%–2,6%, συμψηφισμοί προσωπικής διαφοράς (ολική/μερική μεταφορά στην τσέπη), και η ρήτρα ΕΑΣ για εργαζόμενους συνταξιούχους, ώστε να μη «φεύγει» η ωφέλεια σε υψηλότερο κλιμάκιο.
• Αρχές 2026: όπου χρειάζεται, διορθωτικό στην αύξηση 2026 αν τα τελικά μακροοικονομικά (πληθωρισμός/ΑΕΠ) βγουν υψηλότερα από το σενάριο προσχεδίου.
Τρία κρίσιμα σημεία προσοχής
1. Προσωπική διαφορά: αν το υπόλοιπο είναι μικρό, μεγάλο μέρος της αύξησης περνά στην τσέπη ήδη από φέτος. Από 1/1/2027, όλοι παίρνουν 100% κάθε νέας αύξησης.
2. Φορολογία: ελέγξτε το εκκαθαριστικό της ΑΑΔΕ στην έναρξη του έτους· μικρή μετατόπιση κλιμακίου μπορεί να «φάει» μέρος της αύξησης—οι νέες ρυθμίσεις περιορίζουν αυτόν τον κίνδυνο.
3. Αναδρομικά: όσοι έχουν ανοιχτές δικαστικές αξιώσεις, να διασταυρώνουν ημερομηνίες, ποσά και τόκους με τα ενημερωτικά του e-ΕΦΚΑ και τυχόν αποφάσεις που εκδίδονται εν τω μεταξύ από το ΣτΕ.
Μέχρι τον Γενάρη διαμορφώνεται «πακέτο» πέντε παρεμβάσεων με χειροπιαστό καθαρό όφελος για περίπου 2 εκατ. συνταξιούχους. Η αύξηση 2,4%–2,6%, η ετήσια ενίσχυση των 250€, η μείωση παρακράτησης, η ασπίδα στην ΕΑΣ για τους εργαζόμενους συνταξιούχους και οι πληρωμές αναδρομικών δημιουργούν μια πιο σταθερή γραμμή εισοδήματος το 2026—με την προϋπόθεση ότι τα τελικά μακροοικονομικά θα επιβεβαιώσουν το σενάριο και οι εκκρεμείς πράξεις εκκαθάρισης θα ολοκληρωθούν χωρίς νέες καθυστερήσεις.
