ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΝΕΑ: Κρίσιμη καμπή για την κτηνοτροφία – Το στοίχημα των αποζημιώσεων και η επόμενη ημέρα της ανασύστασης – Ενώ οι εκταμιεύσεις για την απώλεια εισοδήματος εισέρχονται σε τροχιά υλοποίησης, οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με τις προϋποθέσεις για την αντικατάσταση του ζωικού κεφαλαίου.
Του Γιάννη Παπανικολάου
News: Δύο κομβικά μέτωπα καθορίζουν την επόμενη ημέρα για χιλιάδες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις: η ολοκλήρωση των πληρωμών για την απώλεια εισοδήματος εξαιτίας των ζωονόσων και η ενεργοποίηση του προγράμματος ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου. Πρόκειται για παρεμβάσεις που δεν αφορούν απλώς την κάλυψη μιας έκτακτης ζημιάς, αλλά την ίδια τη δυνατότητα των μονάδων να λειτουργήσουν ξανά.
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων, η πανώλη των μικρών μηρυκαστικών —από την οποία η χώρα μας ανακηρύχθηκε επίσημα απαλλαγμένη έπειτα από τους υγειονομικούς ελέγχους— καθώς και τα περιοριστικά μέτρα μετακίνησης προκάλεσαν διαδοχικές απώλειες. Εκτός από τα ζώα που θανατώθηκαν, οι παραγωγοί επιβαρύνθηκαν με πρόσθετες ζωοτροφές, απολυμάνσεις και σταθερά λειτουργικά έξοδα, ενώ για μεγάλα χρονικά διαστήματα αδυνατούσαν να διαθέσουν ζώα ή να ανανεώσουν τα κοπάδια τους.
Οι διασταυρωτικοί έλεγχοι και τα διοικητικά «αγκαθιά»
Ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αναφέρουν ότι οι έλεγχοι βασίζονται κυρίως στα στοιχεία που έχουν καταχωρίσει οι Περιφέρειες, στα πρακτικά θανάτωσης και στα επίσημα κτηνιατρικά μητρώα. Η συνολική χρηματοδοτική στήριξη που διοχετεύεται στον κλάδο έχει ήδη ξεπεράσει τα 45 εκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, οι πληγέντες δεν πρέπει να θεωρούν ότι αρκεί μια παλαιότερη δήλωση της εκμετάλλευσης, εάν δεν έχει ενημερωθεί πλήρως ο διοικητικός τους φάκελος. Για την παρακολούθηση των αιτήσεων και την υποβολή δικαιολογητικών, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανατρέχουν στις υπηρεσίες της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης gov.gr.
Πρόσφατα εγκρίθηκαν αποζημιώσεις ύψους 16,84 εκατ. ευρώ που αφορούν 2.806 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις για την απώλεια εισοδήματος που υπέστησαν έως το τέλος του πρώτου εξαμήνου.
Ποια ποσά προβλέπονται
Για την απώλεια εισοδήματος έχουν αναφερθεί ποσά που υπολογίζονται ανά θανατωθέν ζώο με βάση την κατηγορία του, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
| Κατηγορία Ζώου | Χαρακτηριστικά / Ηλικία | Ποσό Αποζημίωσης (€) |
|---|---|---|
| Πρόβατα & Αίγες | Άνω των 6 μηνών | 70 € |
| Αμνοί & Ερίφια | Έως 6 μηνών / Κριοί & Τράγοι αναπαραγωγής | 35 € |
| Βοοειδή | Όλες οι κατηγορίες | 200 € |
| Χοίροι | Όλες οι κατηγορίες | 120 € |
Ενδεικτικά, μονάδα που έχασε 300 ενήλικα αιγοπρόβατα αντιστοιχεί σε αποζημίωση απώλειας εισοδήματος 21.000 ευρώ. Αν υπάρχουν επιπλέον 50 αμνοερίφια, προστίθενται 1.750 ευρώ. Σε εκμετάλλευση με 40 βοοειδή, το αντίστοιχο ποσό φθάνει τα 8.000 ευρώ.
Τα ποσά αυτά δεν πρέπει να συγχέονται με την αποζημίωση της εμπορικής αξίας των ζώων που θανατώθηκαν. Πρόκειται για διαφορετικές οικονομικές παρεμβάσεις, με διαφορετική νομική βάση και δικαιολογητικά.
Σημεία που απαιτούν προσοχή από τους παραγωγούς
Μετά τις διορθωτικές παρεμβάσεις που εξετάστηκαν για κτηνοτρόφους που είχαν πληγεί από την πανώλη και κινδύνευαν να μη συμπεριληφθούν στην πληρωμή απώλειας εισοδήματος, οι παραγωγοί οφείλουν να επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή. Παράλληλα, οι διασταυρώσεις των φορολογικών στοιχείων διενεργούνται σε συνεργασία με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά:
- Τον αριθμό και την ηλικιακή κατηγορία των ζώων: Ένα λάθος στην ηλικία μπορεί να αλλάξει το ποσό από 70 σε 35 ευρώ.
- Τον κωδικό εκμετάλλευσης: Λανθασμένος κωδικός εκμετάλλευσης μπορεί να μπλοκάρει ολόκληρο τον φάκελο.
- Το ΑΦΜ και την καταχώριση της Περιφέρειας: Απαιτείται πλήρης ταύτιση με τα αναγραφόμενα στο πρακτικό θανάτωσης.
Το δύσκολο βήμα της ανασύστασης
Το δεύτερο ζήτημα είναι η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου. Ο σχεδιασμός προβλέπει χρηματοδότηση για την αντικατάσταση των ζώων που χάθηκαν, ωστόσο η επανεισαγωγή κοπαδιών δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς την κτηνιατρική έγκριση και την άρση των υγειονομικών περιορισμών.
Η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ότι η αγορά νέων ζώων πριν από την επίσημη έγκριση μπορεί να μη θεωρηθεί επιλέξιμη. Ο παραγωγός πρέπει να περιμένει τις προϋποθέσεις της πρόσκλησης, να λάβει έγκριση από την αρμόδια κτηνιατρική υπηρεσία και να αγοράσει ζώα από νόμιμη, ελεγμένη εκμετάλλευση. Διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και πρότυπα βιοασφάλειας παρέχονται επίσης από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA).
Παράλληλα εξετάζεται η κάλυψη αποθηκευμένων ζωοτροφών οι οποίες καταστράφηκαν ή κρίθηκαν μη αξιοποιήσιμες λόγω των μέτρων βιοασφάλειας. Για τον λόγο αυτό οι παραγωγοί πρέπει να διατηρούν τιμολόγια αγοράς, δελτία αποστολής, φωτογραφικό υλικό και τις σχετικές κτηνιατρικές εντολές.
Για μια μονάδα που έχασε 500 ζώα, η πραγματική ζημιά δεν περιορίζεται στην αξία τους. Περιλαμβάνει την απώλεια γάλακτος, γεννήσεων, μελλοντικών πωλήσεων, γενετικού υλικού και εμπορικών συνεργασιών. Ακόμη και με πλήρη χρηματοδότηση της αγοράς νέων ζώων, απαιτούνται μήνες μέχρι να αποκατασταθεί η παραγωγικότητα. Η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί, επομένως, από τρεις παραμέτρους: την ταχύτητα των πληρωμών, τη δυνατότητα ασφαλούς επανασύστασης και την κάλυψη της μεταβατικής περιόδου. Χωρίς αυτές, πολλές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν οριστικά την παραγωγική δραστηριότητα.
