ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Διπλές εισφορές και διπλό όφελος. Περισσότεροι από 224.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι που παράλληλα εργάζονται ως μισθωτοί καταβάλλουν εισφορές σε δύο κατευθύνσεις και κατοχυρώνουν σημαντικά αυξημένη σύνταξη.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Σύμφωνα με τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ, το 20% των μη μισθωτών έχει παράλληλη ασφάλιση, γεγονός που μεταφράζεται σε μεγαλύτερο συντάξιμο χρόνο και υψηλότερη μελλοντική παροχή.
Παράλληλα, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ετοιμάζει νέο χρονοδιάγραμμα πληρωμών για τα αναδρομικά των συνταξιούχων έως το τέλος του 2025. Οι επιστροφές θα καλύπτουν κρατήσεις ΕΑΣ, επικουρικές συντάξεις και προσωπική διαφορά, ενώ οι μεγαλύτερες αυξήσεις αναμένονται για τους συνταξιούχους που προέρχονται από ειδικά μισθολόγια.
Διπλή ασφάλιση και όφελος στη σύνταξη
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του ΕΦΚΑ, από τους 1.196.324 ασφαλισμένους μη μισθωτούς, οι 224.172 έχουν ταυτόχρονα και μισθωτή απασχόληση. Πρόκειται κυρίως για επιστήμονες, γιατρούς, μηχανικούς, δικηγόρους και οικονομολόγους που δραστηριοποιούνται με δικό τους επαγγελματικό ΑΦΜ αλλά εργάζονται και σε εταιρίες ή δημόσιους οργανισμούς. Με τις διπλές εισφορές, ο χρόνος ασφάλισης αυξάνεται, ενώ η τελική σύνταξη βγαίνει αισθητά υψηλότερη.
Όπως εξηγούν στελέχη του e-ΕΦΚΑ, στο vimaorthodoxias.gr κάθε πρόσθετη εισφορά συνυπολογίζεται στον συνολικό συντάξιμο χρόνο και στην ανταποδοτική σύνταξη. Έτσι, ο επαγγελματίας που εργάζεται παράλληλα ως μισθωτός αποκομίζει μακροπρόθεσμα σημαντικό πλεονέκτημα, αφού η εισφορά του δεύτερου ασφαλιστικού καθεστώτος ανεβάζει τον τελικό υπολογισμό.
Παραδείγματα αύξησης σύνταξης
Αυτοαπασχολούμενος που πληρώνει την εισφορά της πρώτης κατηγορίας, 180,58 ευρώ, και παράλληλα εργάζεται ως μισθωτός με εισφορά 160 ευρώ, σε 35 χρόνια ασφάλισης θα λάβει σύνταξη 1.071,75 ευρώ, έναντι 773,27 ευρώ εάν είχε μόνο μία εισφορά. Το μηνιαίο όφελος φθάνει τα 298 ευρώ.
Σε άλλη περίπτωση, ελεύθερος επαγγελματίας που ανήκει στην έκτη ασφαλιστική κατηγορία και πληρώνει 582,50 ευρώ, ενώ ως μισθωτός καταβάλλει 410 ευρώ, σε 38 χρόνια υπηρεσίας θα λάβει σύνταξη 2.665 ευρώ, όταν με μία μόνο εισφορά θα ελάμβανε 1.744 ευρώ. Η διαφορά αγγίζει τα 920 ευρώ.
Αυτό αποδεικνύει ότι η διπλή ασφάλιση λειτουργεί ουσιαστικά ως επιταχυντής εισοδήματος για όσους έχουν τη δυνατότητα να συνδυάζουν ελεύθερη και έμμισθη δραστηριότητα.
Πώς υπολογίζονται οι εισφορές
Σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ, οι εισφορές υπολογίζονται χωριστά για κάθε δραστηριότητα. Η εισφορά του αυτοαπασχολούμενου επιλέγεται από τις επτά ασφαλιστικές κατηγορίες, ενώ η εισφορά της μισθωτής απασχόλησης προκύπτει από τον μικτό μισθό. Οι δύο αυτές εισφορές δεν συμψηφίζονται αλλά προστίθενται στον συντάξιμο χρόνο. Στο τέλος, ο ασφαλισμένος λαμβάνει μία ενιαία σύνταξη με αυξημένο ανταποδοτικό συντελεστή.
Όπως επισημαίνει το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, όσοι έχουν διπλή ασφάλιση επωφελούνται και από τα επιπλέον ποσοστά αναπλήρωσης. Κάθε έτος διπλής καταβολής αυξάνει τη σύνταξη περίπου κατά 1,2% ετησίως.
Τι ισχύει για τους μισθωτούς με μπλοκάκι
Διαφορετική είναι η περίπτωση των μισθωτών που παράλληλα αμείβονται με δελτίο παροχής υπηρεσιών. Εφόσον οι κρατήσεις από τον μισθό τους καλύπτουν το ποσό των 216,70 ευρώ, που αντιστοιχεί στη δεύτερη ασφαλιστική κατηγορία των ελεύθερων επαγγελματιών, δεν χρειάζεται να πληρώσουν δεύτερη εισφορά. Αν όμως ο μισθός τους είναι μικρότερος και οι κρατήσεις υπολείπονται αυτού του ποσού, καταβάλλουν από την τσέπη τους τη διαφορά ώστε να καλύψουν τη σύνταξη της δεύτερης κατηγορίας.
Το Υπουργείο Οικονομικών εξετάζει το ενδεχόμενο απλούστευσης των διαδικασιών για τα μπλοκάκια, ώστε οι παρακρατήσεις να γίνονται αυτόματα από τον εργοδότη μέσω του ενιαίου συστήματος Εργάνη.
Αναδρομικά συνταξιούχων: νέες πληρωμές και ποσά
Παράλληλα με τις αλλαγές στις εισφορές, έρχονται νέες πληρωμές αναδρομικών για τους συνταξιούχους. Σύμφωνα με πληροφορίες από το Υπουργείο Εργασίας και την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, οι επιστροφές θα ξεκινήσουν στα τέλη Νοεμβρίου και θα ολοκληρωθούν έως τον Φεβρουάριο του 2026.
Τα ποσά που θα δοθούν αφορούν:
• Επιστροφή κρατήσεων ΕΑΣ από το 2017 έως το 2022.
• Αναδρομικά επικουρικών συντάξεων για όσους δικαιώθηκαν από τις αποφάσεις του ΣτΕ.
• Διαφορές από την προσωπική διαφορά σε 380.000 συνταξιούχους.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, οι πρώτες πληρωμές θα γίνουν για τους συνταξιούχους του Δημοσίου, ενώ θα ακολουθήσουν οι συνταξιούχοι των πρώην Ταμείων ΟΑΕΕ, ΙΚΑ και ΝΑΤ. Το μέσο ποσό επιστροφής για την πρώτη κατηγορία υπολογίζεται στα 720 ευρώ, ενώ σε ειδικά μισθολόγια φθάνει τα 2.400 ευρώ.
Όπως διευκρινίζει η διοίκηση του e-ΕΦΚΑ, όσοι έχουν παράλληλη ασφάλιση και έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί θα λάβουν τα αναδρομικά προσαυξημένα, καθώς υπολογίζονται βάσει των συνολικών ασφαλιστικών εισφορών που κατέβαλαν. Για παράδειγμα, επαγγελματίας με διπλή ασφάλιση που αποχώρησε μετά το 2017 θα δει προσαύξηση στα αναδρομικά έως και 18%.
Ποιοι πρέπει να προσέξουν
Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς εργασίας, αρκετοί ασφαλισμένοι δεν έχουν δηλώσει σωστά ταυτόχρονες δραστηριότητες στον ΕΦΚΑ, με αποτέλεσμα να μην καταγράφεται πλήρως ο διπλός χρόνος. Οι ειδικοί συνιστούν έλεγχο των εισφορών μέσω της πλατφόρμας του ΕΦΚΑ και επικαιροποίηση των στοιχείων, ειδικά για όσους έχουν δηλώσεις παλαιότερες του 2019. Το Κέντρο Πληροφόρησης ΕΦΚΑ παρέχει οδηγίες και δυνατότητα ηλεκτρονικού αιτήματος για διόρθωση στοιχείων χωρίς επίσκεψη σε υπηρεσία.
Το μήνυμα της κυβέρνησης
Η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει την ανταποδοτικότητα του ασφαλιστικού συστήματος και να στηρίξει όσους έχουν καταβάλει επί σειρά ετών υψηλές εισφορές. Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας επαναλαμβάνει ότι το 2026 θα είναι έτος αναπροσαρμογών στις συντάξεις, με στόχο την αποκατάσταση των ανισοτήτων και τη βελτίωση των απολαβών για τους χαμηλοσυνταξιούχους.
Με τις διπλές εισφορές, τη διόρθωση των αναδρομικών και την εξομάλυνση της προσωπικής διαφοράς, το ασφαλιστικό τοπίο αλλάζει. Η παράλληλη ασφάλιση μετατρέπεται σε εργαλείο αύξησης των μελλοντικών συντάξεων, ενώ τα αναδρομικά, έστω και καθυστερημένα, επιστρέφουν στους λογαριασμούς χιλιάδων συνταξιούχων που τα περίμεναν χρόνια.
