ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ: Ένα διαφορετικό «πακέτο» αυξήσεων ανοίγει για χιλιάδες συνταξιούχους που συνέχισαν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότησή τους, καθώς ο χρόνος ασφάλισης που δημιουργείται μετά την έξοδο στη σύνταξη δεν χάνεται, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε νέα προσαύξηση της κύριας σύνταξης.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Το ζήτημα αφορά εργαζόμενους συνταξιούχους που έχουν συνεχίσει να καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές και, μετά τη διακοπή της απασχόλησής τους, μπορούν να ζητήσουν από τον e-ΕΦΚΑ να αξιοποιηθεί ο επιπλέον ασφαλιστικός χρόνος.
Πρόκειται για εντελώς διαφορετικό θέμα από τις ετήσιες γενικές αυξήσεις στις συντάξεις. Εδώ το πρόσθετο ποσό προκύπτει επειδή ο συνταξιούχος εργάστηκε ξανά, πλήρωσε κανονικές ασφαλιστικές εισφορές και δημιούργησε νέο χρόνο ασφάλισης.
Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι μετά τη διακοπή της εργασίας ο ασφαλιστικός χρόνος μπορεί να αξιοποιηθεί, κατόπιν αίτησης, για την προσαύξηση της ήδη καταβαλλόμενης σύνταξης. Η προσαύξηση ξεκινά από την πρώτη ημέρα του επόμενου μήνα μετά την υποβολή της αίτησης.
Το νέο καθεστώς άλλαξε τα δεδομένα
Από την 1η Ιανουαρίου 2024 καταργήθηκε η παλιά περικοπή κατά 30% της σύνταξης για τους εργαζόμενους συνταξιούχους.
Πλέον ο συνταξιούχος λαμβάνει κανονικά το σύνολο της κύριας και επικουρικής σύνταξής του και, εφόσον εργάζεται σε δραστηριότητα που υπάγεται στην ασφάλιση, καταβάλλει τον προβλεπόμενο πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ.
Εδώ απαιτείται μία κρίσιμη διάκριση.
Ο ειδικός πόρος που πληρώνει ο εργαζόμενος συνταξιούχος δεν είναι ανταποδοτικός και δεν αυξάνει τη σύνταξή του.
Αντίθετα, οι κανονικές ασφαλιστικές εισφορές και ο ασφαλιστικός χρόνος που δημιουργείται από την εργασία μπορούν να ληφθούν υπόψη για την προσαύξηση μετά τη διακοπή της απασχόλησης.
Αναδρομικά για παλαιότερα έτη εργασίας
Το μεγάλο ενδιαφέρον βρίσκεται στους συνταξιούχους που εργάστηκαν επί σειρά ετών μετά τη συνταξιοδότηση αλλά δεν είχαν ακόμη πάρει την προσαύξηση.
Ο Ελεύθερος Τύπος έχει καταγράψει την προετοιμασία πληρωμών για εργαζόμενους συνταξιούχους με ποσά αναδρομικών που, σε παλαιότερες και πολυετείς περιπτώσεις, μπορούν να φτάσουν έως και τις 17.400 ευρώ, ενώ η μέση επιστροφή για τις πρώτες υποθέσεις που εξετάζονται υπολογιζόταν περίπου στα 2.600 ευρώ. (Ελεύθερος Τύπος)
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι θα πάρουν τέτοια ποσά.
Η τελική προσαύξηση εξαρτάται από:
- τα χρόνια εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση,
- τις ασφαλιστέες αποδοχές,
- το είδος της απασχόλησης,
- τις εισφορές που καταβλήθηκαν,
- τα ποσοστά αναπλήρωσης,
- το πότε διακόπηκε η εργασία,
- το πότε υποβλήθηκε η αίτηση.
Η δήλωση απασχόλησης είναι υποχρεωτική
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε όσους ξεκινούν εργασία αφού έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί.
Ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει ότι η απασχόληση πρέπει να δηλώνεται πριν από την ανάληψη εργασίας.
Η παράλειψη δεν είναι μικρό λάθος.
Η προβλεπόμενη κύρωση ισούται με 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει εξαιρετικά μεγάλη οφειλή για τον συνταξιούχο. (e-ΕΦΚΑ)
Οι αγρότες έχουν διαφορετικό καθεστώς
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι συνταξιούχοι που διατηρούν αγροτική δραστηριότητα.
Δεν αντιμετωπίζονται όλες οι περιπτώσεις με τον ίδιο τρόπο.
Υπάρχουν εξαιρέσεις από τον πρόσθετο πόρο, όπως συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων αγροτών και περιπτώσεις αγροτικής δραστηριότητας υπό τα προβλεπόμενα εισοδηματικά όρια.
Αυτό σημαίνει ότι ένας πρώην μισθωτός που έχει ένα μικρό αγροτικό εισόδημα δεν πρέπει να θεωρεί ότι υπάγεται αυτομάτως στους ίδιους κανόνες με έναν ελεύθερο επαγγελματία που συνεχίζει κανονικά την επαγγελματική του δραστηριότητα.
9 νέα παραδείγματα – Τι σημαίνει στην πράξη
1. Συνταξιούχος που εργάστηκε έναν επιπλέον χρόνο
Ένας συνταξιούχος εργάζεται για 12 μήνες μετά την απονομή της σύνταξής του και στη συνέχεια σταματά.
Ο ένας χρόνος ασφάλισης δεν προστίθεται αυτόματα.
Πρέπει να υποβάλει αίτηση στον e-ΕΦΚΑ ώστε να γίνει ο νέος υπολογισμός.
2. Εργασία για τρία χρόνια μετά τη σύνταξη
Συνταξιούχος που συνέχισε να εργάζεται επί τρία χρόνια έχει δημιουργήσει μεγαλύτερο πρόσθετο ασφαλιστικό χρόνο.
Η νέα προσαύξηση θα είναι υψηλότερη από κάποιου που εργάστηκε μόνο λίγους μήνες, εφόσον οι υπόλοιπες παράμετροι είναι ίδιες.
3. Μηνιαίες αποδοχές 900 ευρώ
Αν ένας συνταξιούχος δουλεύει με ασφαλιστέες αποδοχές 900 ευρώ, η προσαύξηση θα υπολογιστεί με βάση αυτές τις αποδοχές και τον νέο ασφαλιστικό χρόνο.
Δεν πρόκειται για σταθερό μπόνους ίσο για όλους.
4. Μηνιαίες αποδοχές 1.400 ευρώ
Σε δεύτερο συνταξιούχο με ίδια διάρκεια απασχόλησης αλλά αποδοχές 1.400 ευρώ, ο ανταποδοτικός υπολογισμός είναι διαφορετικός.
Οι μεγαλύτερες συντάξιμες αποδοχές μπορούν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη τελική προσαύξηση.
5. Τέσσερα χρόνια συνεχούς εργασίας
Αν κάποιος εργάστηκε για τέσσερα πλήρη χρόνια μετά τη συνταξιοδότηση και δεν έχει αξιοποιήσει ακόμη τον χρόνο αυτόν, μπορεί να έχει συσσωρευμένο δικαίωμα σημαντικά μεγαλύτερο από εκείνον που εργάστηκε για έναν χρόνο.
6. Συνταξιούχος που σταμάτησε τον Ιούνιο και έκανε αίτηση τον Αύγουστο
Η προσαύξηση δεν ξεκινά από την ημερομηνία που σταμάτησε να εργάζεται.
Με βάση τις οδηγίες του e-ΕΦΚΑ, αρχίζει από την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί την αίτηση.
Η καθυστέρηση στην αίτηση μπορεί επομένως να κοστίσει μήνες πρόσθετης σύνταξης.
7. Συνταξιούχος που δεν δήλωσε την εργασία
Αν λαμβάνει κύρια και επικουρική σύνταξη συνολικά 1.250 ευρώ τον μήνα, μία κύρωση ίση με 12 μηνιαίες συντάξεις μπορεί θεωρητικά να φτάσει τα 15.000 ευρώ.
Το παράδειγμα δείχνει πόσο σοβαρή είναι η υποχρέωση δήλωσης.
8. Συνταξιούχος με μικρή αγροτική δραστηριότητα
Ένας πρώην μισθωτός που εξακολουθεί να έχει περιορισμένη αγροτική δραστηριότητα πρέπει πρώτα να εξετάσει αν εμπίπτει στις ειδικές εξαιρέσεις.
Δεν πρέπει να θεωρήσει ότι επειδή παράγει αγροτικό εισόδημα χάνει μέρος της σύνταξής του.
9. Συνταξιούχος που εργάστηκε πολλά χρόνια και δεν έκανε ποτέ αίτηση προσαύξησης
Εδώ βρίσκεται ίσως η πιο ενδιαφέρουσα κατηγορία.
Αν ο χρόνος εργασίας έχει καταγραφεί ασφαλιστικά, υπάρχει λόγος να ελεγχθεί αν μπορεί να αξιοποιηθεί στον επανυπολογισμό.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η καθυστέρηση αυτή είναι ακριβώς εκείνη που δημιουργεί μεγαλύτερα συσσωρευμένα ποσά.
Το νέο μέτωπο των συντάξεων
Το ζήτημα των εργαζόμενων συνταξιούχων αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία επειδή πλέον η εργασία μετά τη συνταξιοδότηση δεν συνεπάγεται την παλιά περικοπή του 30%.
Αυτό έχει οδηγήσει περισσότερους συνταξιούχους να δηλώνουν επίσημα την απασχόλησή τους.
Για όσους συνεχίζουν να εργάζονται, το κλειδί είναι να ξεχωρίσουν δύο διαφορετικά πράγματα:
ο ειδικός πόρος δεν αυξάνει τη σύνταξη, αλλά ο νέος ασφαλιστικός χρόνος μπορεί να την αυξήσει.
Και για όσους έχουν ήδη σταματήσει να εργάζονται, το σημαντικό είναι να μην θεωρούν ότι ο επανυπολογισμός γίνεται πάντα αυτόματα.
Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται αίτηση, ώστε τα επιπλέον ένσημα να μετατραπούν σε πραγματική αύξηση της σύνταξης.
