ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Η μεγάλη ανατροπή στις συντάξεις του 2026 είναι γεγονός. Με την απόφαση της κυβέρνησης να τερματίσει τον μηχανισμό της προσωπικής διαφοράς, 671.586 παλαιοί συνταξιούχοι είδαν για πρώτη φορά πραγματική αύξηση στο μηνιαίο ποσό τους — μετά από μια δεκαετία στασιμότητας και μειώσεων, αποκαλύπτει η εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ, οι αυξήσεις ήταν τριών ταχυτήτων, ανάλογα με το ύψος της προσωπικής διαφοράς που είχε απομείνει στο τέλος του 2025. Το ποσοστό αύξησης 2,4% εφαρμόστηκε σε όλους, ωστόσο το καθαρό ποσό που έφτασε στην τσέπη των συνταξιούχων διαμορφώθηκε διαφορετικά.
Η τριπλή ταχύτητα των αυξήσεων
Η νέα νομοθετική διάταξη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης καθορίζει ότι:
1. Οι συνταξιούχοι με μηδενική προσωπική διαφορά πήραν ολόκληρη την αύξηση.
2. Όσοι είχαν μικρή προσωπική διαφορά (κάτω από τη μισή αύξηση) πήραν 50%–99% του ποσού.
3. Οι υπόλοιποι, με υψηλή προσωπική διαφορά, είδαν μόνο τη μισή αύξηση να περνά στην τσέπη τους.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.042 ευρώ και προσωπική διαφορά 8 ευρώ, πήρε καθαρή αύξηση 16,82 ευρώ. Η διαφορά μηδενίστηκε, και το νέο ποσό διαμορφώθηκε στα 1.058,82 ευρώ. Από το 2027, θα λαμβάνει ολόκληρη την ετήσια αύξηση, χωρίς συμψηφισμό.
Από το 2027: τέλος η «προσωπική διαφορά»
Με την εφαρμογή της ρύθμισης, η προσωπική διαφορά που θεσπίστηκε με τον νόμο 4387/2016 (Κατρούγκαλου) παύει να λειτουργεί ως «φρένο» στις αυξήσεις. Από 1/1/2027, όλοι οι συνταξιούχοι –παλαιοί και νέοι– θα λαμβάνουν τις ετήσιες αυξήσεις εξολοκλήρου, ανεξάρτητα από το ύψος των προηγούμενων διαφορών.
Ο μηχανισμός της «προσωπικής διαφοράς» είχε θεσπιστεί για να αποτρέψει μειώσεις όταν επανυπολογίστηκαν οι συντάξεις χαμηλότερα. Όμως επί χρόνια κράτησε «παγωμένα» τα ποσά, προκαλώντας αίσθημα αδικίας. Η αλλαγή αυτή αποτελεί σημαντική δημοσιονομική μεταρρύθμισηπου, σύμφωνα με το Υπουργείο, «αποκαθιστά την ισονομία» μεταξύ συνταξιούχων.
Πόσα πήραν πραγματικά οι συνταξιούχοι
Η αύξηση 2,4% εφαρμόστηκε στην εθνική και στην ανταποδοτική σύνταξη, όχι όμως στο ποσό της προσωπικής διαφοράς. Ανάλογα με την κατηγορία, το καθαρό όφελος ήταν:
• Ομάδα Α: Συνταξιούχοι με μηδενική διαφορά → αύξηση ολόκληρη (2,4%).
• Ομάδα Β: Μικρή διαφορά → αύξηση 50%–99%.
• Ομάδα Γ: Υψηλή διαφορά → αύξηση 50%.
Σύμφωνα με την Ενιαία Αρχή Πληρωμών, η μέση καθαρή αύξηση για το 2026 κυμάνθηκε από 8 έως 35 ευρώ, ενώ περίπου 55.000 συνταξιούχοι μηδένισαν εντελώς την προσωπική τους διαφορά, κερδίζοντας οριστικά το δικαίωμα στις επόμενες αυξήσεις.
Οι πραγματικοί κερδισμένοι και χαμένοι
• Κερδισμένοι: Όσοι είχαν μικρή προσωπική διαφορά και την «εξάλειψαν» φέτος. Για αυτούς, το 2027 θα σημάνει πλήρη αποδέσμευση και διπλό όφελος (αύξηση + μείωση φόρου).
• Μερικώς κερδισμένοι: Όσοι είδαν μείωση της διαφοράς αλλά όχι μηδενισμό.
• Χαμένοι: Οι συνταξιούχοι με υψηλές προσωπικές διαφορές (άνω των 100€) που θα συνεχίσουν να λαμβάνουν μικρότερο ποσοστό αύξησης.
Ενδεικτικά, συνταξιούχος με 1.178 ευρώ κύρια σύνταξη και 50 ευρώ προσωπική διαφορά πήρε 13,54 ευρώ καθαρή αύξηση, ενώ η διαφορά του μειώθηκε στα 36,46 ευρώ. Από το 2027, θα δει συνολική σύνταξη 1.220 ευρώ, δηλαδή +42 ευρώ σε δύο χρόνια.
Οι αριθμοί πίσω από τις πληρωμές
Σύμφωνα με τα δεδομένα του ΕΦΚΑ, οι αυξήσεις αφορούσαν 2,44 εκατ. συνταξιούχους, με μέσο όρο αύξησης 18 ευρώ προ φόρου. Ανά εισοδηματική κατηγορία:
• Έως 500 € → αύξηση 8 €
• 500–800 € → αύξηση 14 €
• 800–1.100 € → αύξηση 19 €
• 1.100–1.400 € → αύξηση 22 €
• 1.400–1.800 € → αύξηση 33 €
• 1.800–2.200 € → αύξηση 47 €
• 2.200–2.500 € → αύξηση 57 €
• Πάνω από 2.500 € → αύξηση 74 €
Το ετήσιο όφελος κυμαίνεται από 96 € έως 888 € ανάλογα με τη σύνταξη, ενώ για όσους έλαβαν και το επίδομα των 250 ευρώ, το συνολικό κέρδος ξεπερνά τα 400 € ετησίως.
Μείωση φόρου – το δεύτερο κέρδος
Παράλληλα με τις αυξήσεις, εφαρμόστηκε η νέα φορολογική κλίμακα από 1/1/2026, μειώνοντας την παρακράτηση φόρου στις συντάξεις. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) εκτιμά ότι:
• Οι συντάξεις 833–910 € κερδίζουν +1,67 έως +3,33 € τον μήνα.
• Οι συντάξεις 1.250–1.750 € κερδίζουν +10–20 € τον μήνα.
• Οι υψηλές συντάξεις 2.416–3.833 € κερδίζουν +33–79 € μηνιαίως.
Σε ετήσια βάση, το καθαρό όφελος από τη συνδυασμένη αύξηση και τη μείωση φόρου φτάνει έως τα 2.000 € για τους υψηλοσυνταξιούχους.
Οι εισφορές και οι κρατήσεις
Η αύξηση των συντάξεων συνεπάγεται και αύξηση της εισφοράς ασθένειας (6%). Για παράδειγμα, συνταξιούχος που λάμβανε 1.800 € πλήρωνε 108 € για ασθένεια· μετά την αύξηση στα 1.843 €, η κράτηση ανέβηκε στα 110 €.
Αντίθετα, η Εισφορά Αλληλεγγύης παραμένει στα ίδια επίπεδα λόγω τιμαριθμοποίησης των ορίων. Έτσι, κανείς δεν μετακινήθηκε σε υψηλότερη κλίμακα, παρά την αύξηση.
Παράδειγμα: Σύνταξη 1.740 € → παραμένει στο 3% (53,5 € κράτηση), ενώ χωρίς τιμαριθμοποίηση θα ανέβαινε στο 6%.
Τι σημαίνει για το ασφαλιστικό σύστημα
Η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς θεωρείται τομή για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού. Σύμφωνα με αναλυτές του ΟΑΕΕ και της Eurostat, που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr ο νέος μηχανισμός εξισορροπεί σταδιακά τις αποδοχές όλων των συνταξιούχων, απλοποιεί τους υπολογισμούς και καθιστά τις αυξήσεις διαφανείς και αναλογικές.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει χαρακτηρίσει την ελληνική μεταρρύθμιση «δομικό βήμα για την προσαρμογή των συντάξεων στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη». Παράλληλα, οι επόμενες αυξήσεις (2027–2029) θα συνδέονται αυτόματα με τον δείκτη τιμών καταναλωτή και τον ρυθμό ανάπτυξης, κατά το ευρωπαϊκό πρότυπο.
Επόμενη στάση: Φεβρουάριος 2026
Οι επόμενες πληρωμές κύριων και επικουρικών συντάξεων έχουν ήδη προγραμματιστεί από τον ΕΦΚΑ:
• 27 Ιανουαρίου 2026: ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ (μη μισθωτοί).
• 29 Ιανουαρίου 2026: ΙΚΑ, Δημόσιο, ΝΑΤ, τράπεζες και λοιπά ταμεία.
Οι δικαιούχοι θα δουν και πάλι βελτιωμένα καθαρά ποσά, καθώς η μείωση φόρου εφαρμόζεται πλήρως από τον Φεβρουάριο.
Το νέο κοινωνικό τοπίο των συντάξεων
Η «επαναφορά» των αυξήσεων έπειτα από δέκα χρόνια στασιμότητας αποτελεί σημαντικό ψυχολογικό και κοινωνικό σήμα. Για πρώτη φορά μετά τα μνημόνια, οι συνταξιούχοι βλέπουν πραγματική βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματός τους, χωρίς προσωρινά επιδόματα ή συμψηφισμούς.
Αν και τα ποσά δεν είναι θεαματικά, το μήνυμα είναι καθαρό: το σύστημα σταθεροποιείται, η δημοσιονομική πίεση μειώνεται και οι αυξήσεις επιστρέφουν με μόνιμο χαρακτήρα.
