ΟΠΕΚΕΠΕ: Με έντονη αβεβαιότητα και συσσωρευμένη αγανάκτηση μπαίνουν στο 2026 χιλιάδες αγρότες και κτηνοτρόφοι, καθώς τα υπόλοιπα της βασικής ενίσχυσης, οι συνδεδεμένες του 2025 και τα οικολογικά σχήματα παραμένουν σε εκκρεμότητα, με τον ΟΠΕΚΕΠΕ να μεταθέτει τις κρίσιμες πληρωμές για τα τέλη Φεβρουαρίου με αρχές Μαρτίου.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα χρήματα που δεν μπήκαν στους λογαριασμούς, αλλά και το σύνθετο πλαίσιο διορθώσεων και ενστάσεων που ανοίγει μέσω monitoring, δημιουργώντας νέο κύκλο ταλαιπωρίας για τους δικαιούχους.
ΑΓΡΟΤΕΣ-Δεκάδες εκκρεμότητες από το 2025
Το 2025 έκλεισε αφήνοντας πίσω του χιλιάδες απλήρωτα ΑΦΜ, με παραγωγούς να περιμένουν διοικητικές πράξεις για να διορθώσουν λάθη που εντοπίστηκαν από το Σύστημα Παρακολούθησης Εκτάσεων (AMS). Σύμφωνα με πληροφορίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η πλατφόρμα για διορθώσεις και ενστάσεις αναμένεται να ανοίξει περί τις 15 Ιανουαρίου 2026, ωστόσο παραμένει ασαφές τόσο το χρονικό διάστημα που θα παραμείνει ενεργή όσο και το εύρος των παρεμβάσεων που θα επιτρέπονται.
Στελέχη των ΚΥΔ εκφράζουν φόβους ότι το σύστημα θα είναι περιορισμένης προσβασιμότητας, με συχνά «κολλήματα», γεγονός που μπορεί να καθυστερήσει περαιτέρω τους ελέγχους και τις πληρωμές. Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά, ακόμη και αν πραγματοποιείται μία συμπληρωματική πληρωμή τον μήνα, η εκκαθάριση των εκκρεμοτήτων της βασικής ενίσχυσης ενδέχεται να τραβήξει μέχρι το καλοκαίρι.
Monitoring, ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ στο επίκεντρο
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» παραμένει το monitoring και η διασταύρωση στοιχείων με ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ. Χιλιάδες παραγωγοί βρίσκονται σε καθεστώς ελέγχου, περιμένοντας την αποστολή πενταψήφιου κωδικού από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ώστε να κατεβάσουν στο κινητό τους τη σχετική εφαρμογή. Η εφαρμογή, ωστόσο, δεν λειτουργεί σε όλα τα κινητά, προκαλώντας πρόσθετα προβλήματα.
Με τον κωδικό αυτό, ο παραγωγός καλείται να μεταβεί στο αγροτεμάχιο και να τραβήξει τουλάχιστον τέσσερις φωτογραφίες, αποστέλλοντάς τες για έγκριση. Οι εγκρίσεις γίνονται μαζικά και όχι ανά αγροτεμάχιο, κάτι που σημαίνει ότι ακόμη και όσοι ολοκληρώνουν έγκαιρα τη διαδικασία, δεν πληρώνονται άμεσα αλλά περιμένουν την επόμενη «παρτίδα» πληρωμών.
Υπενθυμίζεται ότι περίπου 900.000 αγροτεμάχια δεν πληρώθηκαν λόγω ελλιπών ή αντικρουόμενων στοιχείων. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας έχει ξεκαθαρίσει ότι οι παραγωγοί θα πρέπει να προβούν σε διορθώσεις όπου δεν ανιχνεύθηκε γεωργική δραστηριότητα (άροση ή κοπή) ή όπου το σύστημα εντόπισε καλλιέργεια διαφορετική από τη δηλωθείσα.
Πότε και πώς γίνονται οι ενστάσεις
Για τα αγροτεμάχια που παραμένουν προσωρινά σε εκκρεμότητα, αποφασίστηκε η ενεργοποίηση της διαδικασίας ενστάσεων από τις 15 Ιανουαρίου 2026 και για διάστημα ενός μήνα, μέσω ειδικής πλατφόρμας. Μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων, τα ποσά που θα εγκριθούν θα καταβάλλονται ανά δεκαπενθήμερο, σύμφωνα με πηγές του ΥΠΑΑΤ.
Οι διορθώσεις που θα μπορούν να γίνουν αφορούν:
• Περιπτώσεις θανάτων πριν τις 31/12/2024, όπου απαιτείται ενημέρωση του Ε9.
• Λανθασμένες καταχωρήσεις ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ ή ΑΦΜ ιδιοκτήτη, με διορθώσεις είτε στην ΕΑΕ είτε στην ΑΑΔΕ.
• Διαφορές εκτάσεων μεταξύ Ε9 και δηλωθείσας έκτασης στην ΕΑΕ, με δυνατότητα προσθήκης νέων ΑΤΑΚ ή ΚΑΕΚ.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν αγροτεμάχια στην κεντρική Ελλάδα που το Ελληνικό Κτηματολόγιο εμφανίζει ως δασικά, επειδή περιλαμβάνουν δέντρα, όπως καστανιές, μπλοκάροντας έτσι τις πληρωμές.
Συνδεδεμένες και οικολογικά σχήματα
Σε ό,τι αφορά τις συνδεδεμένες ενισχύσεις, αυτές δεν αναμένονται πριν τα τέλη Φεβρουαρίου με αρχές Μαρτίου, ενώ τα οικολογικά σχήματα μετατίθενται – στην καλύτερη περίπτωση – για τον Μάιο. Το πλάνο προβλέπει συμπληρωματικές πιστώσεις, ωστόσο χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα, κάτι που διατηρεί την ανασφάλεια στον αγροτικό κόσμο.
Σχέδια Βελτίωσης και επενδύσεις
Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για επενδύσεις σε στάβλους, αρμεκτήρια και ΑΠΕ μέσω των Σχεδίων Βελτίωσης 2026. Σύμφωνα με αποφάσεις που δημοσιεύτηκαν στη Διαύγεια, οι μέγιστες επιλέξιμες δαπάνες φτάνουν τις 400.000 ευρώ, με ένταση ενίσχυσης 60% και προσαύξηση στο 70% για νεαρούς κτηνοτρόφους. Τα εύλογα κόστη αναμένεται να καθοριστούν έως τον Απρίλιο και θα λειτουργήσουν ως δείκτης για την επιλεξιμότητα των προσφορών.
Ένας δύσκολος δρόμος μπροστά
Το συμπέρασμα είναι σαφές: το 2026 ξεκινά με βαριά κληρονομιά για τον αγροτικό τομέα. Οι πληρωμές του 2025 μεταφέρονται μήνες μετά, το monitoring απαιτεί τεχνικές και γραφειοκρατικές αντοχές, ενώ η έλλειψη σαφούς χρονοδιαγράμματος διατηρεί την αβεβαιότητα. Για χιλιάδες αγρότες και κτηνοτρόφους, το στοίχημα δεν είναι μόνο πότε θα πληρωθούν, αλλά αν τελικά θα δικαιωθούν μέσα από μια διαδικασία που παραμένει πολύπλοκη και απαιτητική.
