ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Δύο μεγάλες αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα το εισόδημα εκατοντάδων χιλιάδων συνταξιούχων βρίσκονται στην τελική ευθεία: η πλήρης κατάργηση του συμψηφισμού των αυξήσεων με την προσωπική διαφορά και η αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να ελέγχουν τα ενημερωτικά τους σημειώματα μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών συνταξιούχων του e-ΕΦΚΑ.
Η προσωπική διαφορά δημιουργήθηκε κατά τον επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων, ώστε οι συνταξιούχοι να μη δουν απότομη ονομαστική μείωση. Όταν η παλαιά καταβαλλόμενη σύνταξη ήταν υψηλότερη από το ποσό που προέκυψε μετά τον επανυπολογισμό, η διαφορά διατηρήθηκε ως ξεχωριστό ποσό.
Για πολλά χρόνια οι ετήσιες αυξήσεις δεν περνούσαν στην τσέπη αυτών των συνταξιούχων, αλλά συμψηφίζονταν με την προσωπική διαφορά. Το 2026 εφαρμόστηκε ενδιάμεση λύση, με καταβολή μέρους της αύξησης. Από το 2027 προβλέπεται να σταματήσει ο συμψηφισμός, ώστε η ετήσια αύξηση να καταβάλλεται ολόκληρη.
Πρώτο θέμα: Πλήρης αύξηση παρά την προσωπική διαφορά
Περίπου 670.000 συνταξιούχοι εκτιμάται ότι θα επηρεαστούν θετικά. Η προσωπική διαφορά δεν σημαίνει ότι θα καταβληθεί ως νέο μπόνους ούτε ότι θα προστεθεί δεύτερη φορά στη σύνταξη. Παραμένει στο συνολικό ποσό, αλλά παύει να λειτουργεί ως «κόφτης» της ετήσιας αύξησης.
Οκτώ αναλυτικά παραδείγματα
1. Σύνταξη 723,76 ευρώ και προσωπική διαφορά 31,77 ευρώ: Το σημερινό συνολικό ποσό είναι 755,53 ευρώ. Με αύξηση 2,6%, η σύνταξη αυξάνεται κατά 18,82 ευρώ και φτάνει στα 742,58 ευρώ. Μαζί με την προσωπική διαφορά, το νέο σύνολο διαμορφώνεται στα 774,35 ευρώ.
2. Σύνταξη 850 ευρώ και προσωπική διαφορά 50 ευρώ: Ο συνταξιούχος λαμβάνει συνολικά 900 ευρώ. Η αύξηση είναι 22,10 ευρώ και το νέο σύνολο φτάνει στα 922,10 ευρώ, χωρίς να μειωθεί η αύξηση λόγω της προσωπικής διαφοράς.
3. Σύνταξη 1.000 ευρώ και προσωπική διαφορά 80 ευρώ: Το σημερινό σύνολο είναι 1.080 ευρώ. Η αύξηση 2,6% αποδίδει 26 ευρώ και το νέο συνολικό ποσό ανεβαίνει στα 1.106 ευρώ.
4. Σύνταξη 1.200 ευρώ και προσωπική διαφορά 100 ευρώ: Ο δικαιούχος λαμβάνει 1.300 ευρώ. Με αύξηση 31,20 ευρώ, η νέα σύνταξη γίνεται 1.231,20 ευρώ και μαζί με την προσωπική διαφορά το σύνολο φτάνει στα 1.331,20 ευρώ.
5. Σύνταξη 1.400 ευρώ και προσωπική διαφορά 150 ευρώ: Το σημερινό συνολικό ποσό είναι 1.550 ευρώ. Η μηνιαία αύξηση είναι 36,40 ευρώ και το νέο σύνολο διαμορφώνεται στα 1.586,40 ευρώ.
6. Σύνταξη 1.526,95 ευρώ και προσωπική διαφορά 83,79 ευρώ: Ο συνταξιούχος λαμβάνει 1.610,74 ευρώ. Με αύξηση 39,70 ευρώ, η σύνταξη ανεβαίνει στα 1.566,65 ευρώ και το τελικό σύνολο στα 1.650,44 ευρώ.
7. Σύνταξη 1.630,05 ευρώ και προσωπική διαφορά 117,76 ευρώ: Το συνολικό ποσό είναι 1.747,81 ευρώ. Η αύξηση υπολογίζεται σε 42,38 ευρώ και το νέο σύνολο φτάνει στα 1.790,19 ευρώ.
8. Σύνταξη 2.500 ευρώ και προσωπική διαφορά 250 ευρώ: Ο δικαιούχος λαμβάνει σήμερα 2.750 ευρώ. Η αύξηση 2,6% είναι 65 ευρώ και ανεβάζει το συνολικό μικτό ποσό στα 2.815 ευρώ, πριν από ΕΑΣ, υγειονομική κράτηση και φόρο.
Δεύτερο θέμα: Τι εξετάζεται για την ΕΑΣ
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, η οποία επιβάλλεται στις κύριες συντάξεις πάνω από τα προβλεπόμενα κλιμάκια. Το πρόβλημα είναι ότι μια μικρή αύξηση μπορεί να μεταφέρει τον συνταξιούχο στο επόμενο κλιμάκιο και να περιορίσει σημαντικά το πραγματικό του όφελος.
Ένα από τα σενάρια προβλέπει η εισφορά να επιβάλλεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το εκάστοτε όριο και όχι σε ολόκληρο το ποσό. Για παράδειγμα, εάν θεσπιστεί προστατευόμενο όριο 1.400 ευρώ και σύνταξη 1.500 ευρώ, η κράτηση θα υπολογίζεται στα 100 ευρώ της υπέρβασης και όχι στο σύνολο των 1.500 ευρώ.
Σε σύνταξη 1.700 ευρώ, με το σημερινό σύστημα, μια κράτηση 3% μπορεί να φτάνει στα 51 ευρώ. Αν εφαρμοστεί κράτηση μόνο στην υπέρβαση των 300 ευρώ πάνω από το όριο των 1.400 ευρώ, η επιβάρυνση θα περιοριστεί σημαντικά.
Η τελική μορφή της αλλαγής δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Εξετάζονται η τιμαριθμοποίηση των κλιμακίων, η προστασία από απότομες απώλειες και η αναλογικότερη επιβολή της εισφοράς.
Οι συνταξιούχοι πρέπει να ξεχωρίζουν τα δύο μέτρα: η κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς αφορά την ετήσια αύξηση, ενώ η αλλαγή στην ΕΑΣ αφορά τις κρατήσεις στις υψηλότερες συντάξεις. Αν εφαρμοστούν παράλληλα, ένας δικαιούχος μπορεί να κερδίσει τόσο από την πλήρη αύξηση όσο και από τη μικρότερη επιβάρυνση.
Συντάξεις ΕΦΚΑ-ΟΓΑ, επιδόματα ΔΥΠΑ και εφάπαξ: Όλες οι αλλαγές για τους αγρότες
