ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει για τις πληρωμές των συντάξεων Φεβρουαρίου, με τον μηχανισμό του e-ΕΦΚΑ να ενεργοποιεί το καθιερωμένο χρονοδιάγραμμα καταβολών, ενώ στο παρασκήνιο «τρέχουν» εξελίξεις για αναδρομικά, δικαστικές αποφάσεις και την πολυσυζητημένη Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) που επηρεάζει χιλιάδες δικαιούχους.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του φορέα, οι κύριες συντάξεις των μη μισθωτών (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ) και οι επικουρικές του ιδιωτικού τομέα πιστώνονται πρώτες, ενώ ακολουθούν οι κύριες συντάξεις μισθωτών και Δημοσίου. Τα ποσά, όπως συμβαίνει σε κάθε πληρωμή, εμφανίζονται στα ΑΤΜ από το απόγευμα της προηγούμενης ημέρας. Η διαδικασία παραμένει πλήρως αυτοματοποιημένη μέσω του ΟΠΣ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, που εποπτεύει την εκκαθάριση και πίστωση των συντάξεων.
Το μεγάλο κεφάλαιο των αναδρομικών
Το 2026 εξελίσσεται σε χρονιά δικαστικών εξελίξεων. Οι επιστροφές αφορούν μειώσεις επικουρικών, καταργήσεις Δώρων και κρατήσεις ΕΑΣ, οι οποίες έχουν κριθεί αντισυνταγματικές για συγκεκριμένες περιόδους. Οι αξιώσεις προέρχονται από τις περικοπές των νόμων 4051/2012 και 4093/2012, αλλά και από τις κρατήσεις αλληλεγγύης που επιβλήθηκαν σε συνταξιούχους του Δημοσίου.
Νομικοί κύκλοι εξηγούν ότι οι δικαστικές αποφάσεις δημιουργούν πλέον «πιλότο» εφαρμογής. Ο ΕΦΚΑ έχει περιορίσει σημαντικά τις εφέσεις, γεγονός που επιταχύνει τις πληρωμές. Τα αναδρομικά, σε αρκετές περιπτώσεις, συνοδεύονται και από τόκους, όμως υπόκεινται σε κρατήσεις ασθένειας και φορολογίας.
Τι θα γίνει με την ΕΑΣ
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων βρίσκεται στο επίκεντρο. Για το διάστημα 2017-2018 οι κρατήσεις κρίθηκαν αντισυνταγματικές για συνταξιούχους του Δημοσίου. Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες δικαιούχοι μπορούν να λάβουν επιστροφές που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν αρκετές χιλιάδες ευρώ.
Η εφαρμογή των αποφάσεων συνδέεται και με τις δημοσιονομικές δυνατότητες. Το αποθεματικό κεφάλαιο του ασφαλιστικού συστήματος, το ΑΚΑΓΕ, εμφανίζει αυξημένα έσοδα από τόκους, στοιχείο που επιτρέπει σταδιακές καταβολές χωρίς άμεση πίεση στον κρατικό προϋπολογισμό. Στελέχη της οικονομικής διοίκησης εκτιμούν ότι μπορεί να επιλεγεί λύση τμηματικών πληρωμών, με προτεραιότητα στις δικαστικά κατοχυρωμένες αξιώσεις.
Τι λένε οι αρμόδιοι
Ειδικά στελέχη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων μίλησαν στο VIMAorthodoxias.gr, επιβεβαιώνοντας ότι «ο μηχανισμός πληρωμών είναι έτοιμος για τις τακτικές συντάξεις, ενώ οι διαδικασίες για τα αναδρομικά επιταχύνονται καθώς μειώνονται οι δικαστικές εκκρεμότητες». Όπως αναφέρουν, το 2026 θα είναι έτος σταδιακής αποκατάστασης εκκρεμοτήτων.
ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ–ΣΟΚ ΕΩΣ ΤΟ 2070: Μείωση 17%, αναδρομικά το 2026 και η μεγάλη εκκρεμότητα της ΕΑΣ
Ποιοι κερδίζουν – ποιοι μένουν εκτός
Δικαιούχοι με προσφυγές πριν τον Ιούλιο 2020 βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση, καθώς οι αποφάσεις τους καλύπτουν πλήρες 11μηνο περικοπών και Δώρα. Ωστόσο, νομικοί επισημαίνουν ότι το σκεπτικό ανώτατων δικαστηρίων δημιουργεί ευρύτερη υποχρέωση συμμόρφωσης της διοίκησης, ώστε να μην παραβιάζεται η αρχή της ισότητας.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η ερμηνεία του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο έχει αναγνωρίσει ότι ορισμένες αποφάσεις παράγουν δεσμευτικότητα για τη διοίκηση. Έτσι, ακόμη και χωρίς ατομική αγωγή, οι συνταξιούχοι δύνανται να ωφεληθούν εφόσον υπάρξει πολιτική απόφαση γενικευμένης εφαρμογής.
Κρατήσεις και τελικά ποσά
Τα ποσά που καταβάλλονται δεν είναι καθαρά. Περιλαμβάνουν:
• 6% υπέρ υγείας
• 20% αυτοτελή φορολόγηση
• 15% φόρο τόκων
• χαρτόσημα επί των τόκων
Παρά τις κρατήσεις, σε περιπτώσεις μεγάλων μειώσεων τα καθαρά αναδρομικά παραμένουν σημαντικά.
Το 2026 ως έτος εξισορρόπησης
Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε δικαστικές υποχρεώσεις και δημοσιονομική σταθερότητα. Το στοίχημα είναι να αποδοθούν τα οφειλόμενα χωρίς να διαταραχθεί η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος. Η σταδιακή αξιοποίηση αποθεματικών και τόκων δίνει διέξοδο.
Οι συντάξεις Φεβρουαρίου πληρώνονται κανονικά, αλλά το μεγάλο ζήτημα είναι τα αναδρομικά και η ΕΑΣ. Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η περίοδος 2026-2027 θα καθορίσει το τοπίο επιστροφών, με δικαστικές αποφάσεις, διοικητικές ρυθμίσεις και δημοσιονομικούς χειρισμούς να συνθέτουν το παζλ. Για τους συνταξιούχους, κάθε εξέλιξη μεταφράζεται σε πραγματικό εισόδημα — και σε μια καθυστερημένη, αλλά ουσιαστική, αποκατάσταση.
