ΟΠΕΚΕΠΕ: Η οριστική ακύρωση της πρόσκλησης για τη μετατροπή στη βιολογική κτηνοτροφία 2024 αποτελεί πλέον γεγονός, με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να αναζητά απλώς το κατάλληλο πολιτικό timing για τις επίσημες ανακοινώσεις.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, οι προβλεπόμενες προθεσμίες έχουν παρέλθει αμετάκλητα, καθιστώντας νομικά αδύνατη οποιαδήποτε απόφαση ένταξης, ακόμη και αν υπήρχε πρόθεση διάσωσης του μέτρου.
Η εξέλιξη αυτή συνιστά σοβαρό πλήγμα για την αξιοπιστία της αγροπεριβαλλοντικής πολιτικής και φέρνει στο προσκήνιο βαθύτερες παθογένειες στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των παρεμβάσεων της νέας ΚΑΠ.
Πώς οδηγήθηκε στην ακύρωση το μέτρο
Το πρόβλημα δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Από τα πρώτα στάδια εφαρμογής της πρόσκλησης, οι αρμόδιες υπηρεσίες διαπίστωσαν εκτεταμένες ασυμβατότητες μεταξύ δηλωθέντων στοιχείων και πραγματικών δεδομένων. Οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με τον ΟΠΕΚΕΠΕ αποκάλυψαν υψηλά ποσοστά υπερδηλώσεων ζωικού κεφαλαίου, γεγονός που «μπλόκαρε» την αξιολόγηση και οδήγησε σε διοικητικό αδιέξοδο.
Στην πράξη, το μέτρο έμεινε μετέωρο, χωρίς να μπορεί να ολοκληρωθεί ούτε να ακυρωθεί εγκαίρως, με αποτέλεσμα να χαθεί το θεσμικό παράθυρο που προέβλεπε το Στρατηγικό Σχέδιο.
Τα ποσοστά που σφράγισαν την απόφαση
Σύμφωνα με πληροφορίες από ελέγχους του 2025, στη βιολογική κτηνοτροφία (βοοειδή και αιγοπρόβατα) εντοπίστηκαν σοβαρά προβλήματα στο 57% των αιτήσεων, ενώ στη βιολογική μελισσοκομία τα αντίστοιχα ποσοστά ξεπέρασαν το 63%. Τα δεδομένα αυτά κρίθηκαν ασύμβατα με τους κανόνες χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης που θέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, γεγονός που καθιστούσε αδύνατη τη συνέχιση της δράσης χωρίς κίνδυνο δημοσιονομικών διορθώσεων.
Γιατί δεν μπορεί να υπάρξει «συνέχεια» μέσω ΠΑΑ
Το κρίσιμο θεσμικό πρόβλημα είναι ότι στο ισχύον Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027 δεν προβλέπεται δράση διατήρησης βιολογικής κτηνοτροφίας μέσω ΠΑΑ, καθώς το σχετικό πριμ καλύπτεται από τα eco-schemes. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε νέα πρόσκληση μπορεί να αφορά μόνο μετατροπή και όχι διατήρηση.
Ωστόσο, το ζωικό κεφάλαιο που ήταν ήδη πιστοποιημένο από τον Ιούνιο του 2024 θεωρείται ότι έχει ολοκληρώσει την περίοδο μετατροπής και άρα δεν είναι επιλέξιμο, δημιουργώντας ένα ακόμη αδιέξοδο που η πολιτική ηγεσία προσπαθεί να ξεπεράσει σε συνεννόηση με τις Βρυξέλλες.
Οι ζυμώσεις για νέα πρόσκληση
Σύμφωνα με υπηρεσιακές διαρροές, εξετάζεται εναλλακτικό μοντέλο ενίσχυσης με πριμ ανά επιλέξιμο ζώο και όχι ανά βοσκότοπο, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα με τη νέα κατανομή δικαιωμάτων. Μια τέτοια λύση, όμως, απαιτεί έγκριση από την Γενική Διεύθυνση Γεωργίας της ΕΕ (DG AGRI) και αναθεώρηση τεχνικών παραμέτρων του ΣΣ ΚΑΠ.
Διαφορετική εικόνα στη βιολογική φυτική παραγωγή
Σε αντίθεση με την κτηνοτροφία, η βιολογική φυτική παραγωγή προχώρησε κανονικά, με πληρωμές προκαταβολών και εξοφλήσεων. Ωστόσο, ακόμη και εκεί καταγράφηκαν προβλήματα ασυμβατότητας με eco-schemes, όπως οι δακοπαγίδες, οδηγώντας μέρος των παραγωγών σε προσωρινή απώλεια ενισχύσεων για το 2025. Οι αρμόδιες αρχές διαβεβαιώνουν ότι θα υπάρξει διορθωτική παρέμβαση μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ.
Τι σημαίνει πρακτικά για τους κτηνοτρόφους
Για χιλιάδες εκμεταλλεύσεις, η ακύρωση της πρόσκλησης σημαίνει απώλεια προσδοκώμενων ενισχύσεων, επενδυτική αβεβαιότητα και ανατροπή επιχειρηματικών σχεδίων. Παράλληλα, επαναφέρει στο προσκήνιο το χρόνιο πρόβλημα της ελλιπούς τεχνικής και συμβουλευτικής υποστήριξης, καθώς οι έλεγχοι αποκάλυψαν ένα σύστημα που στηρίχθηκε περισσότερο στη γραφειοκρατία παρά στην ουσιαστική καθοδήγηση των παραγωγών.
Ένα μέτρο που «κάηκε» πολιτικά
Η βιολογική κτηνοτροφία 2024 εξελίσσεται σε χαρακτηριστικό παράδειγμα μέτρου που σχεδιάστηκε χωρίς επαρκή φίλτρα, εφαρμόστηκε με καθυστέρηση και τελικά ακυρώθηκε υπό το βάρος των ίδιων του των αδυναμιών. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν ακυρώνεται – αυτό θεωρείται δεδομένο – αλλά αν και πότε μπορεί να υπάρξει μια νέα, λειτουργική και αξιόπιστη πρόσκληση, χωρίς να επαναληφθούν τα ίδια λάθη.
Αυτό το restart, αν τελικά υπάρξει, θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την αξιοπιστία της αγροτικής πολιτικής την επόμενη διετία.
