ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Επεξεργάζεται νέο μοντέλο η Ελλάδα για τη νέα ΚΑΠ – Τι εξετάζεται για την ανανέωση των γενεών στη γεωργία και ποιες ενισχύσεις αναμένονται το επόμενο διάστημα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σύμφωνα με πληροφορίες που συγκέντρωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και όσα ανέφεραν στο vimaorthodoxias.gr εξειδικευμένα στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, η χώρα προετοιμάζει ήδη τις βασικές της θέσεις για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική μετά το 2028, με στόχο να αντιστραφεί η συνεχής μείωση των νέων ανθρώπων που εισέρχονται στον πρωτογενή τομέα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η σημαντική αύξηση του πριμ πρώτης εγκατάστασης, αλλά και η αλλαγή του τρόπου καταβολής της ενίσχυσης των Νέων Αγροτών.
Οι πρώτες εισηγήσεις που εξετάζονται προβλέπουν αύξηση του πριμ εγκατάστασης σε επίπεδα που θα πλησιάζουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, δηλαδή έως και τις 60.000 ευρώ, ενώ παράλληλα μελετάται η καθιέρωση ετήσιας κατ’ αποκοπή ενίσχυσης περίπου 3.000 ευρώ για κάθε νέο αγρότη, κατά τα πρότυπα του γαλλικού μοντέλου.
Η πρόταση αυτή έρχεται ως απάντηση στη σημαντική υποχώρηση τόσο των εκμεταλλεύσεων όσο και των καλλιεργούμενων εκτάσεων που διαχειρίζονται αγρότες ηλικίας κάτω των 41 ετών. Τα στοιχεία που έχουν στα χέρια τους οι αρμόδιες υπηρεσίες δείχνουν ότι η ανανέωση των γενεών εξελίσσεται με πολύ πιο αργούς ρυθμούς από αυτούς που απαιτεί η ελληνική γεωργία.
Σήμερα η συμπληρωματική ενίσχυση Νέων Αγροτών ανέρχεται ουσιαστικά στα 7 ευρώ ανά στρέμμα, με ανώτατο όριο τα 250 στρέμματα, γεγονός που μεταφράζεται σε μέγιστη ετήσια ενίσχυση περίπου 1.750 ευρώ. Το ποσό θεωρείται χαμηλό σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες μιας σύγχρονης γεωργικής εκμετάλλευσης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένου κόστους παραγωγής.
Αντίθετα, το μοντέλο που εξετάζεται προβλέπει σταθερή ετήσια οικονομική στήριξη περίπου 3.000 ευρώ ανά νέο αγρότη. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, στην ελληνική πραγματικότητα δύσκολα θα εφαρμοστεί χωρίς συγκεκριμένα φίλτρα. Για τον λόγο αυτό εξετάζονται προϋποθέσεις που θα συνδέονται είτε με την Τυπική Απόδοση της εκμετάλλευσης είτε με συγκεκριμένες στρεμματικές κατηγορίες, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα καταχρηστικής αξιοποίησης του μέτρου.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο πριμ πρώτης εγκατάστασης. Η τελευταία πρόσκληση του προγράμματος Νέων Αγροτών κατέγραψε μόλις 6.900 αιτήσεις, αριθμός που θεωρείται ιδιαίτερα χαμηλός σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες της ελληνικής υπαίθρου. Το γεγονός αυτό έχει προβληματίσει έντονα τις διαχειριστικές αρχές.
Σημαντικό ρόλο στις συζητήσεις παίζει και η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αυξήσει το ανώτατο επιτρεπόμενο πριμ εγκατάστασης από τις 100.000 στις 300.000 ευρώ για τη νέα προγραμματική περίοδο μετά το 2028. Αν και λίγες χώρες αναμένεται να αξιοποιήσουν το ανώτατο αυτό όριο, η δυνατότητα αυτή δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη για να σχεδιάσουν πιο ελκυστικά προγράμματα εγκατάστασης νέων παραγωγών.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η ελληνική πλευρά επιδιώκει να διαμορφώσει έναν πιο ανταγωνιστικό φάκελο, ώστε η χώρα να πάψει να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης ως προς το ύψος της οικονομικής ενίσχυσης που λαμβάνουν οι νέοι που αποφασίζουν να ασχοληθούν επαγγελματικά με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
Στη μέση των διαβουλεύσεων βρίσκονται και οι προτάσεις που επεξεργάζονται οι υπηρεσίες του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς η αναμόρφωση των ενισχύσεων θα πρέπει να συμβαδίζει με τις απαιτήσεις της νέας ΚΑΠ και τη δημοσιονομική δυνατότητα της χώρας.
Οι επόμενες πληρωμές σε αγρότες, κτηνοτρόφους και εργάτες γης
Το ενδιαφέρον των παραγωγών στρέφεται πλέον και στις επόμενες πληρωμές που έχουν προγραμματιστεί μέχρι το φθινόπωρο.
Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό αναμένονται:
• Πληρωμές εκκρεμοτήτων ΟΣΔΕ 2025 μετά την ολοκλήρωση των διορθώσεων, με στόχο την πίστωση μέσα στον Σεπτέμβριο.
• Καταβολές για δεσμευμένες ενισχύσεις, περιπτώσεις ανωτέρας βίας και εκκρεμότητες Πυλώνα Ι και Πυλώνα ΙΙ.
• Πληρωμές Νέων Αγροτών που αφορούν τη δεύτερη δόση των ήδη ενταγμένων δικαιούχων, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων διοικητικών ελέγχων.
• Ενισχύσεις de minimis σε καλλιέργειες που έχουν ήδη εγκριθεί από το Υπουργείο.
• Συνέχιση των αποζημιώσεων του ΕΛΓΑ για ζημιές φυτικής παραγωγής και ζωικού κεφαλαίου.
• Πληρωμές για βιολογική γεωργία, κτηνοτροφία και λοιπά αγροπεριβαλλοντικά μέτρα όπου ολοκληρώνονται οι διασταυρωτικοί έλεγχοι.
• Νέες καταβολές προς εργάτες γης μέσω των προγραμμάτων νόμιμης απασχόλησης και μετάκλησης εργατικού δυναμικού, καθώς συνεχίζεται η προσπάθεια κάλυψης των αυξημένων αναγκών της ελληνικής παραγωγής ενόψει της συγκομιστικής περιόδου.
Εξειδικευμένα στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, μιλώντας στο vimaorthodoxias.gr, εκτιμούν ότι η επόμενη Κοινή Αγροτική Πολιτική θα δώσει πολύ μεγαλύτερη έμφαση στη στήριξη των νέων ανθρώπων που επιλέγουν να επενδύσουν στην ελληνική ύπαιθρο. Όπως επισημαίνουν, η ανανέωση των γενεών αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τη διατήρηση της αγροτικής παραγωγής, την ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας και τη δημιουργία βιώσιμων αγροτικών εκμεταλλεύσεων που θα μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της επόμενης δεκαετίας.
