ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Σημαντικές ανατροπές στον τρόπο με τον οποίο θα κατανέμονται οι αγροτικές ενισχύσεις μετά το 2027 φέρνουν οι προτάσεις που συζητούνται στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βασικούς άξονες την ανανέωση των γενεών, τη στήριξη των μικρότερων εκμεταλλεύσεων και τη διατήρηση των επιδοτήσεων σε συνταξιούχους αγρότες μέσω ενός νέου πλαισίου κινήτρων.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σύμφωνα με πληροφορίες που επεξεργάζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η κατεύθυνση που κερδίζει έδαφος στις Βρυξέλλες δεν είναι ο αποκλεισμός των συνταξιούχων από τις επιδοτήσεις, αλλά η παροχή οικονομικών κινήτρων για τη μεταβίβαση γης και εκμεταλλεύσεων στους νεότερους αγρότες.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς χιλιάδες παραγωγοί μεγάλης ηλικίας εξακολουθούν να καλλιεργούν ή να διαχειρίζονται γεωργικές εκμεταλλεύσεις, αποτελώντας βασικό κρίκο της αγροτικής παραγωγής σε πολλές περιοχές της χώρας.
Πριμ εξόδου αντί για αποκλεισμό από το τσεκ
Οι τελευταίες προτάσεις της ευρωπαϊκής προεδρίας προβλέπουν ουσιαστικά την εγκατάλειψη της ιδέας που ήθελε τους συνταξιούχους να χάνουν τις άμεσες ενισχύσεις από το 2032 και μετά.
Αντί αυτού, εξετάζεται η δημιουργία ενός συστήματος κινήτρων που θα ενθαρρύνει τη μεταβίβαση γης και εκμεταλλεύσεων στις νεότερες γενιές. Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και ειδικό «πριμ εξόδου», το οποίο θα λειτουργεί ως οικονομικό εργαλείο για τη διευκόλυνση της διαδοχής στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Κύκλοι που παρακολουθούν τις διαπραγματεύσεις εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση θεωρείται πολιτικά και κοινωνικά πιο αποδεκτή, καθώς αποφεύγεται η άμεση σύγκρουση με χιλιάδες ηλικιωμένους παραγωγούς που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα.
Επιδοτήσεις σε όσους τις έχουν μεγαλύτερη ανάγκη
Ένα ακόμη στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα είναι η προσπάθεια να στοχεύουν οι ενισχύσεις σε εκείνους που έχουν πραγματικά ανάγκη τη στήριξη και όχι αποκλειστικά στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
Η διατύπωση που εξετάζεται αφήνει μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη να αποφασίζουν ποιοι δικαιούχοι θα λαμβάνουν πρόσθετη ενίσχυση, ανάλογα με τις εθνικές ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε αγροτικού συστήματος.
Παράλληλα, διατηρείται η υποχρέωση για αυξημένη οικονομική στήριξη προς τους νέους αγρότες, με στόχο την ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού που αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πιο ευέλικτος ο ορισμός του αγρότη
Οι συζητήσεις δείχνουν επίσης ότι δεν προκρίνεται ένας αυστηρός και ενιαίος ευρωπαϊκός ορισμός του αγρότη.
Αντίθετα, τα κράτη-μέλη ζητούν να διατηρήσουν την ευχέρεια να προσαρμόζουν τον ορισμό στις δικές τους παραγωγικές και κοινωνικές συνθήκες. Η λογική αυτή ευνοεί χώρες όπως η Ελλάδα, όπου συνυπάρχουν διαφορετικά μοντέλα γεωργικής δραστηριότητας, από μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις μέχρι μεγαλύτερες επαγγελματικές μονάδες.
Έρχονται νέα εργαλεία για πρωτεϊνούχα φυτά και βιομηχανική κάνναβη
Η νέα ΚΑΠ αναμένεται να δώσει ιδιαίτερη έμφαση και σε τομείς που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για την ευρωπαϊκή γεωργία.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται τα πρωτεϊνούχα φυτά, τα οποία αποκτούν αυξημένο ενδιαφέρον λόγω της προσπάθειας μείωσης της εξάρτησης της Ευρώπης από εισαγόμενες ζωοτροφές, αλλά και η βιομηχανική κάνναβη, για την οποία εξετάζονται νέοι κανόνες παραγωγής και εμπορίας.
Παράλληλα, προβλέπεται μεγαλύτερη ευελιξία για τα κράτη-μέλη στον σχεδιασμό τομεακών παρεμβάσεων, ώστε να μπορούν να δημιουργούν εξειδικευμένα προγράμματα για αναδυόμενους παραγωγικούς κλάδους.
Ποιες πληρωμές έρχονται μέσα στις επόμενες 25 ημέρες
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πληροφορίες του vimaorthodoxias.gr από ανώτατους περιφερειακούς παράγοντες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, οι επόμενες 25 ημέρες θεωρούνται κρίσιμες για σειρά πληρωμών προς αγρότες και κτηνοτρόφους.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι μέχρι τα τέλη Ιουνίου και τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου αναμένεται να προχωρήσουν πιστώσεις που αφορούν:
• Συνδεδεμένες ενισχύσεις ύψους περίπου 40 εκατ. ευρώ.
• Εξισωτική Αποζημίωση.
• Βιολογική Γεωργία και Βιολογική Κτηνοτροφία.
• Κομφούζιο.
• Εκκρεμότητες monitoring.
• Διορθώσεις προηγούμενων πληρωμών.
• Τμήμα οικολογικών σχημάτων (eco-schemes).
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το συνολικό πακέτο πληρωμών μπορεί να προσεγγίσει τα 480 εκατ. ευρώ, εφόσον ολοκληρωθούν επιτυχώς οι τελικές διασταυρώσεις στοιχείων και οι έλεγχοι επιλεξιμότητας.
Μειώνεται η γραφειοκρατία για τις μικρές εκμεταλλεύσεις
Στο περιβαλλοντικό σκέλος της νέας ΚΑΠ, η βασική φιλοσοφία παραμένει η διατήρηση ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου προστασίας.
Ωστόσο, τα κράτη-μέλη θα έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να προσαρμόζουν τα μέτρα στις δικές τους γεωγραφικές και παραγωγικές συνθήκες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μικρές εκμεταλλεύσεις, για τις οποίες εξετάζονται εξαιρέσεις και απλοποιήσεις με στόχο τη μείωση του διοικητικού βάρους.
Στη μέση των διαπραγματεύσεων παραμένει και ο σχεδιασμός των νέων περιβαλλοντικών παρεμβάσεων, οι οποίες θα πρέπει να συνδυάζουν προστασία του περιβάλλοντος και διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας.
Το βέβαιο είναι ότι οι αποφάσεις που θα ληφθούν τους επόμενους μήνες θα καθορίσουν το μέλλον των αγροτικών ενισχύσεων για ολόκληρη την επόμενη προγραμματική περίοδο, επηρεάζοντας άμεσα χιλιάδες Έλληνες αγρότες, κτηνοτρόφους και νέους παραγωγούς που σχεδιάζουν την επόμενη ημέρα των εκμεταλλεύσεών τους.
