ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Μετά από χρόνια παγώματος, οι επικουρικές συντάξεις μπαίνουν σε φάση ουσιαστικών εξελίξεων, καθώς το θετικό αποτέλεσμα του e-ΕΦΚΑ για το 2025 αίρει στην πράξη τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος και ανοίγει τον δρόμο όχι μόνο για αυξήσεις, αλλά και για αναδρομικά ποσά μέσα στο 2026.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Τα επικαιροποιημένα οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι το πρώην ΕΤΕΑΕΠ κλείνει τη χρήση με πλεόνασμα που εκτιμάται στα 188 εκατ. ευρώ, έναντι αρχικής πρόβλεψης 115 εκατ. ευρώ, εξέλιξη που επιβεβαιώνεται από τις εκθέσεις του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και δημιουργεί νέο τοπίο για περίπου 1,3 εκατ. συνταξιούχους.
Τι αλλάζει με τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος
Μέχρι σήμερα, η λεγόμενη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος λειτουργούσε ως «κόφτης» για οποιαδήποτε αύξηση στις επικουρικές συντάξεις. Αν το ταμείο δεν εμφάνιζε πλεόνασμα, οι παροχές έμεναν αμετάβλητες. Το 2025, όμως, το πλεόνασμα αίρει αυτόν τον περιορισμό, επιτρέποντας αυξήσεις χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα του συστήματος, όπως προκύπτει και από τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους για την πορεία των ασφαλιστικών εσόδων.
Η βελτίωση αυτή αποδίδεται κυρίως στην αύξηση της απασχόλησης και των μισθών, που οδήγησε σε υψηλότερες εισφορές. Περισσότεροι εργαζόμενοι και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας ενίσχυσαν τα έσοδα του ταμείου επικουρικής ασφάλισης.
Πόσο θα είναι η αύξηση στις επικουρικές
Οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν σε αύξηση κοντά στο 3%. Με τη μέση επικουρική σύνταξη σήμερα να διαμορφώνεται περίπου στα 195 ευρώ μικτά, μια τέτοια αύξηση θα την ανεβάσει κοντά στα 201 ευρώ. Σε ετήσια βάση, αυτό σημαίνει περίπου 72 ευρώ επιπλέον για κάθε δικαιούχο. Το συνολικό κόστος της αύξησης υπολογίζεται στα 93,6 εκατ. ευρώ, ποσό που καλύπτεται άνετα από το πλεόνασμα.
Ωστόσο, οι αυξήσεις δεν θα δοθούν άμεσα. Οι τελικές αποφάσεις τοποθετούνται εντός του 2026, καθώς θα προηγηθεί αναλογιστική μελέτη, ώστε να καθοριστεί το ακριβές ποσοστό αύξησης που μπορεί να αντέξει μακροπρόθεσμα το σύστημα, σύμφωνα και με τις κατευθύνσεις της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής.
Αναδρομικά συνταξιούχων το 2026: Τι «ανοίγει»
Παράλληλα με τις αυξήσεις, το πλεόνασμα επαναφέρει στο τραπέζι και το ζήτημα των αναδρομικών επικουρικών συντάξεων, ειδικά για κατηγορίες συνταξιούχων που υπέστησαν περικοπές τα προηγούμενα χρόνια. Το 2026 θεωρείται κομβικό έτος, καθώς αναμένεται να ξεκαθαρίσει ποιοι δικαιούνται επιστροφές και σε ποιο ύψος, σε συνδυασμό με αποφάσεις που σχετίζονται με παλαιότερες περικοπές και επανυπολογισμούς.
Τα αναδρομικά δεν θα είναι οριζόντια, αλλά στοχευμένα, με βάση το ιστορικό εισφορών, τις περικοπές που εφαρμόστηκαν και τις δικαστικές εξελίξεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ποσά μπορεί να φτάσουν ή και να προσεγγίσουν τις 8.500 ευρώ.
10 ενδεικτικά παραδείγματα αναδρομικών (έως 8.500€)
Τα παρακάτω παραδείγματα είναι ενδεικτικά σενάρια, με βάση τα μέχρι σήμερα δεδομένα και τις κατηγορίες συνταξιούχων που εμφανίζουν τις μεγαλύτερες πιθανότητες δικαίωσης.
1. Συνταξιούχος πρώην τράπεζας με υψηλή επικουρική και περικοπές 2012–2016: αναδρομικά έως 8.500€.
2. Απόστρατος με επικουρική ΕΤΕΑΕΠ, περικοπές πολλών ετών: έως 7.200€.
3. ΔΕΚΟ – παλαιός ασφαλισμένος με διπλές περικοπές: περίπου 6.800€.
4. Συνταξιούχος ΙΚΑ με επικουρική άνω των 300€ και επανυπολογισμό: έως 5.500€.
5. Ελεύθερος επαγγελματίας (πρ. ΤΕΒΕ) με μεγάλες απώλειες επικουρικής: περίπου 4.900€.
6. Δημόσιος υπάλληλος με επικουρική ΜΤΠΥ/ΕΤΕΑΕΠ: έως 4.500€.
7. Μηχανικός (ΤΣΜΕΔΕ) με χαμηλή βάση αλλά πολυετείς περικοπές: περίπου 3.800€.
8. Συνταξιούχος ναυτικός με επικουρική: έως 3.600€.
9. Χήρα/χήρος με επικουρική σύνταξη θανάτου και παλαιές περικοπές: περίπου 2.900€.
10. Αγρότης με επικουρική ΟΓΑ/ΕΤΕΑΕΠ: έως 2.200€.
Οι ανισότητες παραμένουν
Παρά τις θετικές εξελίξεις, οι ανισότητες στις επικουρικές συντάξεις εξακολουθούν να είναι έντονες. Συνταξιούχοι από πρώην ταμεία τραπεζών λαμβάνουν επικουρικές άνω των 400 ευρώ, ενώ άλλες κατηγορίες, όπως ασφαλισμένοι του ΤΣΜΕΔΕ, περιορίζονται ακόμη και κάτω από τα 70 ευρώ. Οι διαφορές αυτές αντανακλούν τις διαφορετικές εισφορές που καταβάλλονταν επί δεκαετίες.
Τι να περιμένουν οι συνταξιούχοι
Το 2026 αναμένεται να είναι έτος αποφάσεων για τις επικουρικές συντάξεις. Αυξήσεις, στοχευμένα αναδρομικά και επανεξέταση παλαιών αδικιών συνθέτουν ένα νέο σκηνικό, που –αν και δεν φέρνει θεαματικά ποσά για όλους– σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς περιόδου στασιμότητας. Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, το σύστημα δείχνει ότι μπορεί να δώσει πίσω έστω ένα μέρος από όσα χάθηκαν.
