ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Νέα δεδομένα δημιουργούνται για περισσότερους από 400.000 συνταξιούχους μετά την αποδοχή προσφυγής από το Ελεγκτικό Συνέδριο, εξέλιξη που ανοίγει πλέον τον δρόμο για πιλοτική δίκη σχετικά με την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η υπόθεση αναμένεται να συζητηθεί στην Ολομέλεια του ανώτατου δημοσιονομικού δικαστηρίου στις 10 Ιουνίου 2026 και ήδη προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς στο ασφαλιστικό σύστημα.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέφεραν στο vimaorthodoxias.gr ειδικά στελέχη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, η κυβέρνηση εξετάζει πλέον όλα τα πιθανά σενάρια για διορθωτικές κινήσεις στην ΕΑΣ, καθώς αυξάνονται οι πιέσεις τόσο από τον Συνήγορο του Πολίτη όσο και από συνταξιουχικές οργανώσεις.
Η ΕΑΣ εξακολουθεί να επιβάλλεται σε κύριες μεικτές συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ και σε επικουρικές άνω των 300 ευρώ, με συντελεστές που κυμαίνονται από 3% έως 14%. Το βασικό πρόβλημα, όμως, σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, είναι ότι η εισφορά υπολογίζεται πάνω στο σύνολο της σύνταξης και όχι μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει κάθε κλιμάκιο.
Οι μεγάλες αδικίες της ΕΑΣ
Η πρώτη αδικία αφορά τη λεγόμενη «διπλή φορολόγηση». Ο συνταξιούχος πληρώνει πρώτα ΕΑΣ στο μεικτό ποσό, στη συνέχεια εισφορά υγείας 6% υπέρ ΕΟΠΥΥ και μετά έρχεται η φορολογία εισοδήματος.
Η δεύτερη στρέβλωση αφορά τα κλιμάκια. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου μία μικρή αύξηση σύνταξης οδηγεί σε πολύ μεγαλύτερη κράτηση, με αποτέλεσμα συνταξιούχος με υψηλότερη σύνταξη να λαμβάνει τελικά λιγότερα χρήματα από άλλον με μικρότερη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών, γνωστό ως ΑΚΑΓΕ, όπου κατευθύνονται τα ποσά της ΕΑΣ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, έως το τέλος του 2026 θα έχουν συγκεντρωθεί πάνω από 23 δισ. ευρώ.
Παράδειγμα 1 – Σύνταξη 1.500 ευρώ
Συνταξιούχος με κύρια μεικτή σύνταξη 1.500 ευρώ πληρώνει:
• ΕΑΣ 3% = 45 ευρώ
• Υγεία 6% = 90 ευρώ
• Σύνολο κρατήσεων πριν τον φόρο: 135 ευρώ μηνιαίως
Η ετήσια απώλεια ξεπερνά τα 1.620 ευρώ χωρίς να υπολογιστεί η φορολογία.
Παράδειγμα 2 – Σύνταξη 1.700 ευρώ
Σε μεικτή σύνταξη 1.700 ευρώ:
• ΕΑΣ 6% = 102 ευρώ
• Υγεία = 102 ευρώ
• Συνολικές απώλειες = 204 ευρώ τον μήνα
Ο συνταξιούχος χάνει σχεδόν 2.450 ευρώ τον χρόνο μόνο από δύο κρατήσεις.
Παράδειγμα 3 – Σύνταξη 1.800 ευρώ
Η αύξηση του κλιμακίου προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη επιβάρυνση:
• ΕΑΣ 7% = 126 ευρώ
• Υγεία = 108 ευρώ
• Σύνολο = 234 ευρώ μηνιαίως
Σε ετήσια βάση οι απώλειες φτάνουν τα 2.808 ευρώ.
Παράδειγμα 4 – Σύνταξη 2.000 ευρώ
Για συνταξιούχο Δημοσίου:
• ΕΑΣ 9% = 180 ευρώ
• Υγεία = 120 ευρώ
• Σύνολο = 300 ευρώ κάθε μήνα
Η ετήσια απώλεια αγγίζει τα 3.600 ευρώ πριν από τον φόρο.
Παράδειγμα 5 – Κύρια και επικουρική
Συνταξιούχος με:
• κύρια 1.550 ευρώ
• επικουρική 350 ευρώ
Πληρώνει:
• ΕΑΣ κύριας
• ΕΑΣ επικουρικής
• Υγεία κύριας
• Υγεία επικουρικής
Το συνολικό «ψαλίδι» ξεπερνά τα 190 ευρώ κάθε μήνα.
Παράδειγμα 6 – Σύνταξη 2.500 ευρώ
Σε υψηλότερες συντάξεις:
• ΕΑΣ = 225 ευρώ
• Υγεία = 150 ευρώ
• Σύνολο = 375 ευρώ μηνιαίως
Η ετήσια απώλεια υπερβαίνει τα 4.500 ευρώ.
Παράδειγμα 7 – Η παγίδα της αύξησης
Συνταξιούχος με 1.467 ευρώ δεν πληρώνει ΕΑΣ. Αν μετά από αύξηση περάσει στα 1.470 ευρώ, ενεργοποιείται η κράτηση και μπορεί τελικά να λάβει λιγότερα καθαρά χρήματα από πριν.
Αυτό είναι το σημείο που προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις και θεωρείται από πολλούς «αντισυνταγματικό αποτέλεσμα».
Τι εξετάζει το Ελεγκτικό Συνέδριο
Η προσφυγή που έγινε δεκτή δεν αμφισβητεί την ύπαρξη της ΕΑΣ ως μηχανισμού ενίσχυσης του ασφαλιστικού συστήματος. Αμφισβητεί όμως τον τρόπο υπολογισμού.
Το βασικό ερώτημα είναι αν η εισφορά πρέπει να επιβάλλεται:
• σε ολόκληρη τη σύνταξη
ή
• μόνο στο ποσό που υπερβαίνει κάθε κλιμάκιο.
Αν η απόφαση δικαιώσει τους συνταξιούχους, τότε θα ανοίξει συζήτηση ακόμη και για επιστροφές ποσών σε ορισμένες περιπτώσεις.
Τι λένε τα στελέχη του Υπουργείου
Σύμφωνα με ειδικά στελέχη του υπουργείου που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr, εξετάζονται τεχνικές παρεμβάσεις ώστε:
• να μειωθούν οι στρεβλώσεις,
• να περιοριστούν οι αδικίες στα κλιμάκια,
• να προστατευθούν οι συνταξιούχοι που χάνουν αυξήσεις λόγω ΕΑΣ.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η πλήρης κατάργηση της ΕΑΣ παραμένει δύσκολη λόγω των αναγκών χρηματοδότησης του ασφαλιστικού συστήματος και των δεσμεύσεων προς το e-ΕΦΚΑ.
Οι συνταξιούχοι περιμένουν αποφάσεις
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο. Η πιλοτική δίκη του Ιουνίου ενδέχεται να καθορίσει το μέλλον της ΕΑΣ για τα επόμενα χρόνια.
Οι οργανώσεις συνταξιούχων ζητούν:
• δίκαιο υπολογισμό,
• προστασία των αυξήσεων,
• κατάργηση της διπλής επιβάρυνσης,
• επανεξέταση των κλιμακίων.
Την ίδια ώρα, χιλιάδες συνταξιούχοι συνεχίζουν να βλέπουν σημαντικές μειώσεις στις αποδοχές τους, τη στιγμή που η ακρίβεια, οι αυξήσεις στα φάρμακα και το κόστος ζωής πιέζουν ασφυκτικά τα νοικοκυριά.
