ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Η φετινή ΔΕΘ φέρνει το ασφαλιστικό ξανά στο επίκεντρο, με παρεμβάσεις που στοχεύουν να μετατρέψουν τη θεωρητική «αύξηση» σε πραγματικό καθαρό ποσό στην τσέπη.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Το βασικό μήνυμα που διαμορφώνεται είναι διπλό: ρύθμιση της προσωπικής διαφοράς ώστε να απορροφηθεί σταδιακά και να «ξεμπλοκάρουν» αυξήσεις για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους, και τεχνική διευθέτηση της ΕΑΣ για να σταματήσουν οι στρεβλώσεις στα κλιμάκια μεσαίων και υψηλότερων συντάξεων.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη διαφάνεια του συνταξιοδοτικού βίου μέσω του ψηφιακού φακέλου (ΑΤΛΑΣ) και της γρηγορότερης εκκαθάρισης εκκρεμοτήτων.
Τι αναμένεται να ανακοινωθεί στη ΔΕΘ
Το σενάριο εργασίας που έχει πέσει στο τραπέζι προβλέπει: (α) μερική ή ολική απορρόφηση της προσωπικής διαφοράς σε «κύματα» ώστε οι αυξήσεις του 2026 να περάσουν καθαρά, (β) στοχευμένη διόρθωση στην ΕΑΣ, ώστε να μη λειτουργεί ως «κόφτης» για προσφάτως αναβαθμισμένες συντάξεις, και (γ) σταθερό χρονοδιάγραμμα αναπροσαρμογών που θα συνδέεται με δείκτες μισθών/τιμών. Για τους εργαζόμενους συνταξιούχους, διατηρείται το νέο καθεστώς πλήρους καταβολής, με έλεγχο δηλώσεων απασχόλησης και διασταυρώσεις. Η κυβερνητική γραμμή, όπως έχει αποτυπωθεί στις δημόσιες τοποθετήσεις, είναι «τέλος στα παγώματα – πραγματικές αυξήσεις με δημοσιονομική πειθαρχία». Το επιχειρησιακό σκέλος (εκκαθάριση, απονομές, διαδοχική) συνεχίζει να «τρέχει» μέσω του e-ΕΦΚΑ με στόχο νέους χρόνους-ρεκόρ.
ΕΑΣ: τι αλλάζει και γιατί
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) θεσπίστηκε ως μηχανισμός αναδιανομής, όμως στην πράξη δημιούργησε ασυνέχειες: δύο συνταξιούχοι με παρόμοιο «προφίλ» μπορεί να καταλήγουν σε διαφορετική καθαρή απόδοση επειδή το ένα ευρώ παραπάνω τους ανεβάζει κλιμάκιο. Η πρόθεση της κυβέρνησης είναι εξομάλυνση κλιμακίων και «πάγωμα» της επίδρασης από προσαυξήσεις λόγω απασχόλησης, ώστε να μην ακυρώνεται το όφελος. Η όποια διόρθωση θα συνοδευτεί από ρήτρες διαφάνειας: καθαρός υπολογισμός στην πράξη, ξεκάθαρη αναγραφή σε ενημερωτικά, και σταδιακή ευθυγράμμιση με το μοντέλο των ετήσιων αυξήσεων. Σε κάθε περίπτωση, ο τελικός λογαριασμός θα είναι ορατός στον προσωπικό λογαριασμό ασφάλισης μέσω του ΗΔΙΚΑ – ΑΤΛΑΣ.
Πλασματικά: πότε συμφέρουν και πώς «κουμπώνουν» με τις αυξήσεις
Τα πλασματικά έτη παραμένουν το πιο ισχυρό «εργαλείο» για όσους θέλουν να «κατεβάσουν» το όριο ηλικίας ή/και να αναβαθμίσουν το ποσοστό αναπλήρωσης. Για μισθωτούς, το κόστος υπολογίζεται τυπικά στο 20% του μισθού του τελευταίου 12μήνου για κάθε μήνα που εξαγοράζεται· για ελεύθερους επαγγελματίες/αγρότες το ισοδύναμο είναι η μηνιαία εισφορά κλάδου σύνταξης. Τα αιτήματα υποβάλλονται ηλεκτρονικά στον e-ΕΦΚΑ και μπορούν να εξοφληθούν εφάπαξ (με έκπτωση) ή σε δόσεις. Η σωστή στιγμή για εξαγορά είναι πριν από μια αναμενόμενη μισθολογική αναβάθμισηπου θα ανέβαζε το κόστος.
Ρεαλιστικά παραδείγματα
1) Μισθωτός 62 ετών με 35 έτη (ΙΚΑ) → πλήρης στα 62 με 40ετία
Ο Γιάννης έχει 35 πραγματικά έτη και μέσο μισθό 12μήνου 1.380€. Με εξαγορά 5 ετών (κόστος ≈ 16.560€) «πιάνει» 40ετία και βγαίνει με πλήρη αντί μειωμένη σύνταξη. Η εθνική καταβάλλεται ολόκληρη, ενώ η ανταποδοτική ανεβαίνει λόγω υψηλότερου ποσοστού αναπλήρωσης. Καθαρό όφελος ~+€280–€300/μήνα σε σχέση με τη μειωμένη. Με αυτή την ενίσχυση, η απόσβεση του κόστους έρχεται σε ~4,5–5 έτη. Αν στη ΔΕΘ ανακοινωθεί «κούρεμα» προσωπικής διαφοράς, ο Γιάννης βλέπει αύξηση νωρίτερα.
2) Μητέρα πριν το ’93 με 5.100 ένσημα & ανήλικο το 2011
Η Μαρία χρειάζεται 400 ένσημα για να κατοχυρώσει τις 5.500 το 2011. Αναγνωρίζει ανεργία/ασθένεια/σπουδές και συμπληρώνει το όριο. Έτσι, κατοχυρώνει δικαίωμα και βγαίνει έως και 7 χρόνια νωρίτερα από την πλήρη στα 67. Εδώ, τα πλασματικά δεν στοχεύουν τόσο στην αναπλήρωσηόσο στο κατέβασμα του ορίου.
3) Ελεύθερος επαγγελματίας (ΟΑΕΕ) με 33 πραγματικά έτη
Ο Νίκος θέλει 2–3 πλασματικά για την 35ετία έως το 2012 (ώστε να «πιάσει» τα παλαιά όρια) ή συνολικά 40 έτη για να φύγει στα 62. Το κόστος = μηνιαία εισφορά κλάδου σύνταξης × μήνες. Αν επιλέξει εφάπαξ, κερδίζει την έκπτωση και «κλειδώνει» καλύτερη αναπλήρωση πριν ανέβουν οι εισφορές. Με ΔΕΘ-παρέμβαση στην προσωπική διαφορά, το καθαρό του όφελος μεγαλώνει.
Αναδρομικά & φορολογία: τι να προσέξετε
Τα αναδρομικά συνεχίζουν να εκκαθαρίζονται, όμως συχνά συνοδεύονται από φορολογικές εκκρεμότητες παλαιών ετών. Οι δηλώσεις γίνονται στο πληροφοριακό περιβάλλον της ΑΑΔΕ με τους αντίστοιχους κωδικούς αποδοχών, ώστε να αποφευχθούν προσαυξήσεις/λάθη. Για όσους έχουν λάβει προσαυξήσεις ή συμπληρωματικές συντάξεις μέσα στο 2024–2025, συνίσταται έλεγχος βεβαιώσεωνπριν από την οριστικοποίηση της δήλωσης.
Τι να κάνετε «αύριο το πρωί»
1. Έλεγχος προσωπικής διαφοράς: Μπείτε στον e-ΕΦΚΑ και κατεβάστε τα τελευταία ενημερωτικά. Αν η διαφορά σας είναι μικρή, μια ΔΕΘ-ρύθμιση μπορεί να τη σβήσει «μονομιάς».
2. Σενάριο πλασματικών: Ζητήστε προ-υπολογισμό εξαγοράς. Αν είστε κοντά σε 40ετία ή σε παλαιό όριο (25ετία/35ετία έως το 2012), το όφελος μπορεί να είναι άμεσο.
3. Εργασία συνταξιούχων: Δηλώστε εγκαίρως απασχόληση. Το νέο καθεστώς πλήρους καταβολής ισχύει, αλλά οι διασταυρώσεις αυστηροποιούνται από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
4. Διαδοχική/εκκρεμότητες: Παρακολουθήστε την ψηφιακή πορεία φακέλου στον ΗΔΙΚΑ – ΑΤΛΑΣ.
5. Δημοσιονομικός παράγοντας: Οι εξαγγελίες θα «κουμπώσουν» με τον διαθέσιμο χώρο του Υπουργείου Οικονομικών. Ρεαλιστικές λύσεις σημαίνουν λιγότερα πισωγυρίσματα.
Μικρά SOS
• Εξόφληση εφάπαξ: Αν μπορείτε, εξοφλήστε πλασματικά με τη μία – κερδίζετε έκπτωση και κλειδώνετε χαμηλότερο κόστος.
• Αύξηση μισθού; Κάντε την αίτηση πριν ανέβει ο μισθός: το 20% υπολογίζεται στον μισθό αιτήματος.
• ΕΑΣ & καθαρό ποσό: Μην κοιτάτε μόνο το «μικτό». Η διόρθωση κλιμακίων μπορεί να δώσει καθαρό όφελος ακόμη κι αν το μικτό μένει σταθερό.
• Αναδρομικά & ΑΑΔΕ: Ελέγξτε κωδικούς αποδοχών, ιδιαίτερα για πολυετείς καταβολές. Λάθη εδώ κοστίζουν.
Το ασφαλιστικό πεδίο «ξαναγράφεται» στη ΔΕΘ, αλλά το «μυστικό» μένει ίδιο: προσωποποιημένος έλεγχος φακέλου και έξυπνη χρήση των εργαλείων (πλασματικά, δηλώσεις απασχόλησης, ορθές φορολογικές δηλώσεις). Με λίγα, στοχευμένα βήματα τώρα, πολλοί συνταξιούχοι μπορούν να μετατρέψουν τις ανακοινώσεις του Σεπτεμβρίου σε πραγματικές αυξήσεις από την πρώτη κιόλας πληρωμή του νέου έτους.
