ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Δύο παράλληλες διαδικασίες βρίσκονται στο επίκεντρο για τους αγρότες: οι μεταβιβάσεις δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης και οι αυστηρότεροι έλεγχοι επιλεξιμότητας των εκτάσεων.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΑΓΡΟΤΩΝ: Τα 22 εκατ. ευρώ, οι αποζημιώσεις ΕΛΓΑ και οι νέες εκκρεμότητες του φθινοπώρου
News: Οι σχετικές οδηγίες και οι συχνές ερωτήσεις έχουν αναρτηθεί από την ΑΑΔΕ, η οποία έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στη διαχείριση της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης 2026.
Εξειδικευμένα στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, μιλώντας στο vimaorthodoxias.gr, εξηγούν ότι η μεταβίβαση δεν ολοκληρώνεται μόνο με μία ιδιωτική συμφωνία μεταξύ δύο παραγωγών. Απαιτείται η σωστή υποβολή της πράξης, η αποδοχή από τα εμπλεκόμενα μέρη και η αντιστοίχιση των δικαιωμάτων με επιλέξιμη γεωργική γη.
Η σημασία της διαδικασίας είναι μεγάλη, καθώς τα δικαιώματα βασικής στήριξης συνδέονται με σημαντικό μέρος του ετήσιου εισοδήματος μιας εκμετάλλευσης. Ένα λάθος στο ΑΦΜ, στην κατηγορία μεταβίβασης ή στην έκταση που συνοδεύει τα δικαιώματα μπορεί να προκαλέσει καθυστέρηση ή απόρριψη.
Πρώτο θέμα: Πώληση, μίσθωση και κληρονομιά δικαιωμάτων
Οι συνηθέστερες περιπτώσεις είναι η πώληση ή μίσθωση δικαιωμάτων μαζί με γεωργική γη, η μεταβίβαση χωρίς γη, η κληρονομιά και οι μεταβολές λόγω εταιρικού μετασχηματισμού. Κάθε κατηγορία συνοδεύεται από διαφορετικά αποδεικτικά και προϋποθέσεις.
Στην πώληση ή μίσθωση με γη πρέπει να υπάρχει σαφής αντιστοιχία ανάμεσα στην έκταση και στην αγρονομική περιφέρεια των δικαιωμάτων. Δικαιώματα αροτραίων καλλιεργειών, για παράδειγμα, δεν ενεργοποιούνται αυθαίρετα σε μόνιμες καλλιέργειες ή βοσκοτόπους.
Στις κληρονομικές μεταβιβάσεις απαιτούνται τα απαραίτητα έγγραφα που αποδεικνύουν την ιδιότητα του κληρονόμου. Όταν υπάρχουν περισσότεροι δικαιούχοι, πρέπει να έχει διευκρινιστεί ποιος αναλαμβάνει την εκμετάλλευση και με ποια κατανομή μεταφέρονται τα δικαιώματα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις μισθώσεις. Η διάρκεια του μισθωτηρίου πρέπει να καλύπτει το έτος ενίσχυσης, ενώ τα στοιχεία της έκτασης πρέπει να συμφωνούν με τη δήλωση Ε9 και τα δεδομένα της ηλεκτρονικής μίσθωσης. Μία προφορική συμφωνία δεν αρκεί για την ενεργοποίηση δικαιωμάτων.
Τα στελέχη του ΥΠΑΑΤ επισημαίνουν ότι οι παραγωγοί πρέπει να ελέγχουν τόσο τον αριθμό όσο και την αξία των δικαιωμάτων πριν από την οριστικοποίηση. Η μεταβίβαση δικαιωμάτων δεν συνεπάγεται ότι ο αποδέκτης θα πληρωθεί, εάν δεν διαθέτει αντίστοιχη επιλέξιμη έκταση ή δεν πληροί την ιδιότητα του ενεργού γεωργού.
Δεύτερο θέμα: Οι έλεγχοι που αλλάζουν τον χάρτη των πληρωμών
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά την επιλεξιμότητα των αγροτεμαχίων. Η νέα ηλεκτρονική διαδικασία διασταυρώνει στοιχεία ιδιοκτησίας, μίσθωσης, χαρτογράφησης και φορολογικών δηλώσεων. Στόχος είναι να περιοριστούν οι επικαλύψεις και οι αιτήσεις για εκτάσεις που δεν βρίσκονται στη διάθεση του δηλούντος.
Για έναν παραγωγό με ιδιόκτητες εκτάσεις, κρίσιμη είναι η συμφωνία ανάμεσα στο Ε9, στον ΑΤΑΚ και στη χαρτογραφική αποτύπωση. Για έναν ενοικιαστή, το ηλεκτρονικό μισθωτήριο πρέπει να εμφανίζει σωστά τον ιδιοκτήτη, την έκταση, τη διάρκεια και τη χρήση του αγροτεμαχίου.
Οι αγρότες με πολυτεμαχισμένες εκμεταλλεύσεις αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο διοικητικό βάρος, επειδή ακόμη και μία μικρή αναντιστοιχία μπορεί να προκαλέσει εύρημα. Πρόβλημα μπορεί να εμφανιστεί και όταν ένα ακίνητο ανήκει εξ αδιαιρέτου σε περισσότερα πρόσωπα χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί η νόμιμη χρήση του από τον παραγωγό.
Παράλληλα, οι δικαιούχοι οικολογικών σχημάτων πρέπει να αποδεικνύουν ότι εφάρμοσαν τις πρακτικές για τις οποίες αιτούνται ενίσχυση. Η απλή επιλογή ενός οικολογικού σχήματος μέσα στην αίτηση δεν δημιουργεί από μόνη της δικαίωμα πληρωμής. Χρειάζονται παραστατικά, τήρηση των δεσμεύσεων και επιτυχής ολοκλήρωση των ελέγχων.
Στις συνδεδεμένες ενισχύσεις, το βάρος μεταφέρεται στα στοιχεία παραγωγής και εμπορίας. Τιμολόγια, παραδόσεις, ποσότητες και συμβάσεις πρέπει να συμφωνούν με τις δηλωμένες εκτάσεις. Μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στην έκταση και στην παραγόμενη ποσότητα μπορούν να οδηγήσουν σε πρόσθετο έλεγχο.
Το ασφαλέστερο βήμα για τους παραγωγούς είναι να πραγματοποιήσουν έναν τελικό έλεγχο ολόκληρου του φακέλου πριν από την οριστικοποίηση. Η έγκαιρη διόρθωση ενός μισθωτηρίου ή ενός λανθασμένου κωδικού είναι πολύ ευκολότερη από την αντιμετώπιση μιας δεσμευμένης πληρωμής μετά την ολοκλήρωση των διασταυρώσεων.
