ΟΠΕΚΕΠΕ: Μετά από ένα καλοκαίρι πρωτοφανούς «παγώματος» στις πληρωμές, η κυβέρνηση δίνει τέλος στην τρίμηνη στάση πληρωμών και προχωρά σε μαζικές εξοφλήσεις έως τις 15 Οκτωβρίου, ανοίγοντας τον δρόμο για την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης τον Νοέμβριο.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Ταυτόχρονα, μέσα στις επόμενες 25 ημέρες αναμένεται «κύμα» αποζημιώσεων από τον ΕΛΓΑ για ζημιές από ευλογιά, παγετό και πλημμύρες, σε μία εξέλιξη που αφορά πάνω από 600.000 παραγωγούς σε όλη τη χώρα.
Τέλος στην «ξηρασία» πληρωμών – Τι αλλάζει έως τις 15 Οκτωβρίου
Σύμφωνα με τα όσα ανακοίνωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, το πολύ μέχρι τις 15 Οκτωβρίου θα έχουν ολοκληρωθεί οι πρώτες σημαντικές πληρωμές από τον ΟΠΕΚΕΠΕ:
• 63 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα de minimis ζωοτροφών.
• 12 εκατ. ευρώ για τις ζημιές από τα φερτά υλικά του κυκλώνα Daniel.
• 55 εκατ. ευρώ + 5 εκατ. ευρώ για το υπόλοιπο 30% της παλιάς προκήρυξης βιολογικών (γεωργία, κτηνοτροφία και μελισσοκομία).
Οι πληρωμές αυτές έρχονται έπειτα από τρίμηνη «παράλυση» του συστήματος, που δημιούργησε ασφυκτική πίεση σε χιλιάδες αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Η καταβολή τους έως τις 15 Οκτωβρίου είναι ζωτικής σημασίας, καθώς διαφορετικά θα επιβληθεί ποινή 60% στην ευρωπαϊκή συμμετοχή, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/127.
Ήδη, όπως υπενθύμισε ο κ. Χατζηδάκης, η χώρα έχει υποστεί ποινή 25% λόγω των περσινών καθυστερήσεων. «Οι πληρωμές θα πραγματοποιηθούν μόνον αφού ολοκληρωθούν οι διασταυρωτικοί έλεγχοι. Δεν μπορούμε να διακινδυνεύσουμε νέες επιστροφές κονδυλίων ή νέα πρόστιμα από τις Βρυξέλλες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το «αγκάθι» του ΑΤΑΚ και οι προειδοποιήσεις των Βρυξελλών
Η διαδικασία πληρωμών για το 2025 περιπλέκεται από σοβαρές εκκρεμότητες με το ΑΤΑΚ (βεβαίωση ιδιοκτησίας), καθώς περίπου 7% των δηλώσεων ΟΣΔΕ περιλαμβάνει σφάλματα ή ελλιπή στοιχεία. Το υπουργείο θα αποστείλει στοχευμένες ειδοποιήσεις μέσω της ΑΑΔΕ για διόρθωση, καθώς χωρίς ορθά στοιχεία δεν μπορεί να προχωρήσει η εκκαθάριση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προειδοποιήσει με επιστολή της στις 4 Αυγούστου ότι, αν δεν τηρηθούν οι κανόνες ως προς το ΟΣΔΕ και τους ελέγχους, ενδέχεται να υπάρξει μερική αναστολή των επιδοτήσεων. «Ούτε όλα θα κυλήσουν όπως παλιά χωρίς ελέγχους, ούτε όμως έρχεται “Αρμαγεδδών”», σχολίασε ο Κ. Χατζηδάκης, καλώντας σε ρεαλισμό και ψυχραιμία.
Προκαταβολή βασικής ενίσχυσης: Μετατίθεται για Νοέμβριο
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας παραδέχτηκε ότι η καταβολή της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης θα καθυστερήσει περίπου δύο εβδομάδες και θα γίνει τον Νοέμβριο, αντί για τα τέλη Οκτωβρίου.
«Γίνεται μεγάλη προσπάθεια να μπούμε σε ομαλή ροή πληρωμών. Μέσα στον Νοέμβριο πιστεύω θα δοθεί η προκαταβολή», δήλωσε, αναγνωρίζοντας τα προβλήματα που έχει προκαλέσει η μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. «Δεν μπορούμε να διακινδυνεύσουμε την ροή των ευρωπαϊκών πόρων. Οι έλεγχοι είναι αυστηροί και πραγματικοί, όπως απαιτεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή», πρόσθεσε.
Η καθυστέρηση αυτή έχει ήδη προκαλέσει έντονη ανησυχία στην αγορά, με παραγωγούς, προμηθευτές και μεταποιητές να κάνουν λόγο για «αλυσιδωτές επιπτώσεις» στην προμήθεια ζωοτροφών, λιπασμάτων και αγροτικών εφοδίων.
ΕΛΓΑ: Αποζημιώσεις σε τρεις δόσεις έως τέλη Οκτωβρίου
Σύμφωνα με πληροφορίες από στελέχη του ΕΛΓΑ που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr, έως το τέλος Οκτωβρίου θα ολοκληρωθούν και οι πρώτες τρεις μεγάλες δόσεις αποζημιώσεων, συνολικού ύψους 60-65 εκατ. ευρώ, ως εξής:
• 20 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις θανατωθέντων ζώων λόγω ευλογιάς και άλλων ζωονόσων.
• 28 εκατ. ευρώ για παγετό Ιανουαρίου 2025, που έπληξε φυτικό και ζωικό κεφάλαιο.
• 35 εκατ. ευρώ για πλημμύρες και χαλαζοπτώσεις της άνοιξης, που προκάλεσαν ζημιές σε βαμβάκι, αμπέλια και δενδρώδεις καλλιέργειες.
Παράλληλα, γίνονται προσπάθειες ώστε στο ίδιο «πακέτο» πληρωμών να ενταχθούν και οι ενισχύσεις για τις σπάνιες φυλές και το κομφούζιο, υπό την προϋπόθεση ολοκλήρωσης των ελέγχων μέχρι τις 20 Οκτωβρίου.
Οι πληρωμές αυτές θεωρούνται κρίσιμες, καθώς χιλιάδες αγρότες και κτηνοτρόφοι έχουν φτάσει στα όρια της οικονομικής τους αντοχής μετά από μήνες καθυστερήσεων. «Αν δεν καταβληθούν έγκαιρα, θα υπάρξει σοβαρός κίνδυνος να χαθούν παραγωγές και να μείνουν ακαλλιέργητα χωράφια», προειδοποιούν αγροτικοί συνεταιρισμοί.
ΟΣΔΕ 2025: 600.000 δηλώσεις και σημαντικές εκκρεμότητες
Παράλληλα, προχωρά η διαδικασία των δηλώσεων ΟΣΔΕ για το 2025, με περισσότερους από 600.000 παραγωγούς να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία. Απομένει περίπου 7% να διορθώσει λάθη ή να προσκομίσει συμπληρωματικά στοιχεία.
Ιδιαίτερα προβλήματα εντοπίζονται στη Βόρεια Ελλάδα (Σέρρες, Δράμα, Θεσσαλονίκη), κυρίως σε σχέση με τα περιουσιακά στοιχεία, γεγονός που ενδέχεται να καθυστερήσει επιμέρους πληρωμές. Παρά ταύτα, η κυβέρνηση εκτιμά ότι ως τα μέσα Οκτωβρίου η εικόνα θα έχει ομαλοποιηθεί.
Στρατηγική επανεκκίνησης και πολιτικές πιέσεις
Όπως αναφέρουν στελέχη της Λέγης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr, έχουν ενταθεί οι εσωτερικές συσκέψεις για την επιτάχυνση των πληρωμών, ενώ οι βουλευτές Χρήστος Κέλλας και Κώστας Τσιάρας έχουν φέρει το ζήτημα στη Βουλή ως κορυφαία πολιτική προτεραιότητα.
Από την πλευρά τους, οι αγροτικές οργανώσεις έχουν προαναγγείλει κινητοποιήσεις εάν δεν υπάρξει ουσιαστική πρόοδος μέχρι τις 15 Οκτωβρίου, τονίζοντας ότι η καθυστέρηση έχει οδηγήσει σε έλλειψη ρευστότητας και αδυναμία αγοράς εφοδίων για τη νέα καλλιεργητική χρονιά.
Η επόμενη μέρα για τις αγροτικές ενισχύσεις
Η ολοκλήρωση των πληρωμών έως τα μέσα Οκτωβρίου θα σηματοδοτήσει την έναρξη μιας νέας φάσης για το σύστημα επιδοτήσεων. Μετά τις πληρωμές για ζωοτροφές, φερτά και βιολογικά, σειρά παίρνουν οι ετήσιες ενισχύσεις του 2025, με στόχο να εκταμιευθεί η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης τον Νοέμβριο και να ακολουθήσει η εξόφληση στο τέλος του έτους.
Η κυβέρνηση φιλοδοξεί ότι με τους αυστηρότερους ελέγχους, τη συνεργασία με την ΑΑΔΕ και την ευθυγράμμιση με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα μπορέσει να αποκαταστήσει την αξιοπιστία του συστήματος πληρωμών και να αποφύγει στο μέλλον τις ποινές και τις καθυστερήσεις.
✅ Συμπέρασμα: Εφόσον τηρηθεί το νέο χρονοδιάγραμμα, μέσα στις επόμενες 20–25 ημέρες θα ξεκινήσει η εκταμίευση άνω των 120 εκατ. ευρώ σε πληρωμές και αποζημιώσεις προς τον πρωτογενή τομέα, δίνοντας ζωτική «ανάσα» στους αγρότες και κτηνοτρόφους που περιμένουν μήνες τις ενισχύσεις τους.
