ΟΠΕΚΕΠΕ: Η εφαρμογή των οικολογικών σχημάτων (eco-schemes) αλλάζει σημαντικά για το 2024, με τροποποιήσεις στο θεσμικό πλαίσιο που εισάγουν νέες ποσοστιαίες μειώσεις στις επιδοτήσεις.
Του Γιάννη Παπανικολάου
News: Τα οικολογικά σχήματα αποτελούν κομβικό μέσο για τη στήριξη της βιώσιμης γεωργίας και φέτος αναμένονται σοβαρές ανακατατάξεις στα ποσά πριμοδότησης, με το κεντρικό ζήτημα να αφορά την προσαρμογή των επιδοτήσεων σε περιπτώσεις υπερβάλλουσας ζήτησης.
ΑΓΡΟΤΕΣ- ΕΚΤΑΚΤΟ! ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΔΙΚΙΑ – ΔΕΙΤΕ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΜΕ ΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ- ΟΙ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΟΠΕΚΕΠΕ 2024
Αλλαγές στις επιδοτήσεις του 2024
Η τελευταία τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου καθορίζει ότι σε περίπτωση υπερβάλλουσας ζήτησης, θα εφαρμόζεται ενιαίο ποσοστό μείωσης στις επιδοτήσεις όλων των δράσεων, ώστε να διασφαλιστεί η ορθολογική κατανομή των πόρων. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ (Μάιος 2024), οι περσινές μειώσεις στα οικολογικά σχήματα δεν ήταν ενιαίες. Στη σπορά (Π1-31.1), η μείωση έφτασε το 57%, ενώ στα βιολογικά (Π1-31.9) ήταν 37%, με τη μέση απαίτηση να κυμαίνεται στο 43%.
Η Agrenda πραγματοποίησε μία πρώτη ανάλυση για το πώς θα διαμορφωθούν οι επιδοτήσεις για το 2024. Με το νέο θεσμικό πλαίσιο σε ισχύ, η υπερβάλλουσα ζήτηση ενδέχεται να απαιτήσει ξανά μείωση των ποσών κατά 43%, εφόσον δεν υπάρξουν αλλαγές στις δράσεις. Ωστόσο, υπάρχει πιθανότητα το ποσοστό μείωσης να είναι μεγαλύτερο, όπως 50%.
ΑΓΡΟΤΕΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΟΠΕΚΕΠΕ-ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΩΡΑ!!
Οι διαφοροποιήσεις στα πριμ
Με βάση τις τελευταίες ρυθμίσεις, κάποιες αλλαγές στις επιδοτήσεις είναι αξιοσημείωτες. Για παράδειγμα, η σπορά κτηνοτροφικών ψυχανθών αυξάνεται κατά 7 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ στη σπορά σκληρού σίτου προστίθενται ακόμη 5 ευρώ ανά στρέμμα. Παράλληλα, παρατηρούνται μικροαλλαγές στα πριμ για τις δενδρώδεις καλλιέργειες, αν και σε μερικές περιπτώσεις, όπως στη βιολογική αιγοπροβατοτροφία, η απώλεια είναι αισθητή, καθώς μειώνονται 5 ευρώ ανά κεφάλι ζώου. Στις δακοπαγίδες καταγράφεται απώλεια 6 ευρώ το στρέμμα, ενώ τα θερινά κλαδέματα κερδίζουν 2 ευρώ επιπλέον.
Ενιαία μείωση 43% στα eco-schemes
Οι τροποποιήσεις στο θεσμικό πλαίσιο επιβάλλουν ενιαία μείωση 43% στις επιδοτήσεις, όπως ορίζεται από τις εθνικές διατάξεις (ΦΕΚ 5170/Β’/2024). Αυτό σημαίνει ότι όλες οι δράσεις και παρεμβάσεις στα οικολογικά σχήματα θα υποστούν την ίδια ποσοστιαία μείωση σε περιπτώσεις υπερβάλλουσας ζήτησης. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο κατανέμονται οι μειώσεις μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τις δράσεις που εντάσσονται στο ίδιο σχήμα.
Για παράδειγμα, στη βιολογική παραγωγή, όπου η παρέμβαση είναι ενιαία (Π1-31.9), οι αρχές έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν πώς θα κατανεμηθούν οι μειώσεις ανά καλλιέργεια ή εκτροφή, αρκεί το συνολικό ποσοστό μείωσης να τηρείται. Αυτό σημαίνει ότι, όπως και το 2023, οι επιδοτήσεις για τα βιολογικά προϊόντα μπορούν να διαμορφωθούν με διαφορετικό τρόπο για την ελιά και τα αιγοπρόβατα.
Ο ρόλος του θεσμικού πλαισίου
Η νέα προσέγγιση αφήνει περιθώρια στις αρχές να διαχειριστούν ευέλικτα τις επιδοτήσεις, καθορίζοντας τις μειώσεις με βάση τις ανάγκες και τις προτεραιότητες κάθε δράσης. Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ότι, σε περίπτωση υπερβάλλουσας ζήτησης, οι μειώσεις στις επιδοτήσεις θα είναι ενιαίες, ωστόσο αυτό επιτρέπει ερμηνείες και προσαρμογές από τις αρχές. Για παράδειγμα, μπορούν να μειώσουν το πριμ σε μία καλλιέργεια περισσότερο και σε άλλη λιγότερο, αρκεί να διατηρείται ο μέσος όρος της μείωσης.
Επιπτώσεις για τις επιδοτήσεις του 2024
Η Agrenda υποθέτει ότι η υπερβάλλουσα ζήτηση θα απαιτήσει μείωση των επιδοτήσεων κατά 43% και για το 2024, όπως και το 2023. Ωστόσο, οι ανακατατάξεις ανά δράση παραμένουν ανοιχτές, καθώς το τελικό ποσοστό μείωσης και η κατανομή των ποσών θα εξαρτηθούν από τη ζήτηση και τις αποφάσεις των αρμόδιων αρχών. Σημαντικό είναι το γεγονός ότι οι μειώσεις στις επιδοτήσεις δεν θα είναι ομοιόμορφες, καθώς οι δράσεις εντός των οικολογικών σχημάτων παρουσιάζουν διαφορετικές ανάγκες και προτεραιότητες.
Οι αλλαγές στα οικολογικά σχήματα για το 2024 φέρνουν νέα δεδομένα στις επιδοτήσεις για τους αγρότες. Η ενιαία μείωση 43% που προκύπτει από την υπερβάλλουσα ζήτηση αναμένεται να επηρεάσει όλες τις δράσεις, ωστόσο οι αρχές διατηρούν την ευελιξία να προσαρμόσουν τις επιδοτήσεις ανά περίπτωση. Το νέο θεσμικό πλαίσιο αναδεικνύει την ανάγκη για στρατηγικό σχεδιασμό, προκειμένου να εξασφαλιστεί η δίκαιη και αποτελεσματική κατανομή των πόρων στους παραγωγούς.
ΕΚΤΑΚΤΟ – ΑΓΡΟΤΕΣ: ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΟΠΕΚΕΠΕ- ΟΙ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ
