ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Δύο εξελίξεις αλλάζουν τα δεδομένα για χιλιάδες παραγωγούς: η εκκίνηση της αγοράς πράσινης ελιάς Χαλκιδικής με τιμές που προκαλούν έντονη απογοήτευση και η προετοιμασία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων για μικρά δάνεια και επενδύσεις νέων αγροτών.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
NEWS: Ανώτερα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανέφεραν στο vimaorthodoxias.gr ότι οι παραγωγοί πρέπει να αξιολογούν μαζί την εμπορική τιμή, το πραγματικό κόστος και τη δυνατότητα χρηματοδότησης, πριν αναλάβουν νέα υποχρέωση. Πληροφορίες για τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία παρέχει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Το πρώτο θέμα είναι άμεσο και επώδυνο. Οι αρχικοί τιμοκατάλογοι για τη νωπή πράσινη ελιά διαμορφώνουν τιμή 1,10 ευρώ το κιλό για τα μεγάλα μεγέθη, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της αγοράς.
Για τον παραγωγό, όμως, η τιμή στον κατάλογο δεν είναι το τελικό καθαρό έσοδο. Πρέπει να αφαιρεθούν τα εργατικά συγκομιδής, η διαλογή, οι μεταφορές, η άρδευση, η λίπανση, η φυτοπροστασία και πιθανές απομειώσεις λόγω μεγέθους ή ποιότητας.
Η τιμή που δεν καλύπτει όλους
Η φετινή συζήτηση δεν αφορά μόνο το «πόσο δίνει ο έμπορος», αλλά ποια ποσότητα κάθε κτήματος εντάσσεται τελικά στην ανώτερη εμπορική κατηγορία.
Μικρότερα μεγέθη ή ποιοτικές αποκλίσεις τιμολογούνται χαμηλότερα, με αποτέλεσμα η μέση τιμή στο σύνολο της παραγωγής να μπορεί να απέχει σημαντικά από την τιμή βιτρίνας.
Η πίεση είναι μεγαλύτερη για παραγωγούς που δεν διαθέτουν δικά τους εργατικά χέρια ή έχουν αυξημένες ανάγκες άρδευσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μια χαμηλή τιμή μπορεί να περιορίσει δραστικά το περιθώριο ή ακόμη και να αφήσει ζημιά.
Οι συνεταιριστικές οργανώσεις και οι ομάδες παραγωγών αποκτούν εδώ κομβικό ρόλο: συγκέντρωση όγκου, κοινή διαλογή, καλύτερη διαπραγμάτευση και συμβάσεις με σαφείς ποιοτικές προδιαγραφές.
Πριν υπογράψει ή παραδώσει το προϊόν του, ο παραγωγός πρέπει να γνωρίζει γραπτώς:
- Την κλίμακα των τιμών.
- Τον τρόπο κατάταξης του προϊόντος.
- Τις πιθανές κρατήσεις.
- Τον χρόνο εξόφλησης.
- Ποιος αναλαμβάνει τη μεταφορά και τη διαλογή.
Η αβεβαιότητα δεν εξαλείφεται με μια προφορική συμφωνία, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία η ρευστότητα στην ύπαιθρο είναι περιορισμένη.
Μικρά δάνεια και νέοι αγρότες
Το δεύτερο θέμα αφορά τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που σχεδιάζονται για μικροπιστώσεις και για τη διευκόλυνση των νέων αγροτών.
Η δυνατότητα πρόσβασης σε κεφάλαιο κίνησης ή επενδυτικό δάνειο μπορεί να αποδειχθεί σημαντική για όσους δυσκολεύονται να λάβουν κλασικό τραπεζικό δανεισμό. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για δωρεάν επιχορήγηση.
Κάθε χρηματοδότηση έχει όρους, έλεγχο βιωσιμότητας, επιλέξιμες δαπάνες και υποχρέωση αποπληρωμής.
Για έναν νέο αγρότη, ένα χρηματοδοτικό εργαλείο έχει αξία όταν καλύπτει επένδυση που μειώνει μετρήσιμα το κόστος ή αυξάνει το εμπορεύσιμο προϊόν. Τέτοιες επενδύσεις μπορεί να αφορούν:
- Εξοικονόμηση νερού.
- Εκσυγχρονισμό εξοπλισμού.
- Δημιουργία ψυκτικού χώρου.
- Τυποποίηση και συσκευασία.
- Ψηφιακή παρακολούθηση της παραγωγής.
- Ενεργειακή αναβάθμιση.
Αντίθετα, ένα δάνειο που χρησιμοποιείται απλώς για να κλείσει παλιές οικονομικές τρύπες, χωρίς σχέδιο παραγωγικής απόδοσης, μπορεί να μετατραπεί σε νέα παγίδα.
Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να προετοιμάσουν επιχειρηματικό σχέδιο με ρεαλιστική τιμή πώλησης και όχι με την καλύτερη δυνατή τιμή της αγοράς. Χρειάζεται πρόβλεψη για κακή σοδειά, καθυστέρηση πληρωμών και αύξηση του κόστους.
Επίσης, πρέπει να ελέγξουν αν η επένδυση μπορεί να συνδυαστεί με Σχέδια Βελτίωσης ή άλλη παρέμβαση, χωρίς να προκύπτει διπλή χρηματοδότηση της ίδιας δαπάνης.
Για την πράσινη ελιά, τέσσερις αριθμοί πρέπει να μπουν στο χαρτί πριν από οποιαδήποτε απόφαση:
- Τα αναμενόμενα κιλά.
- Το ποσοστό ανά εμπορική κατηγορία.
- Το πλήρες κόστος ανά κιλό.
- Η ημερομηνία είσπραξης.
Μόνο έτσι φαίνεται αν συμφέρει η άμεση διάθεση, η αναζήτηση άλλου αγοραστή ή η συνεργασία μέσω συλλογικού σχήματος.
Η υψηλότερη ονομαστική τιμή μπορεί να αποδειχθεί χειρότερη αν συνοδεύεται από αυστηρότερη διαλογή ή μακρά περίοδο πίστωσης.
Αντίστοιχα, πριν από τη λήψη ενός δανείου χρειάζεται έλεγχος της συνολικής δόσης ακόμη και σε ένα δυσμενές σενάριο. Ο παραγωγός πρέπει να ζητήσει το πραγματικό ετήσιο κόστος, την περίοδο χάριτος, τις εξασφαλίσεις και τις συνέπειες μιας πιθανής καθυστέρησης.
Το συμπέρασμα είναι ότι αγορά και χρηματοδότηση πρέπει να διαβαστούν μαζί. Όταν οι τιμές του προϊόντος πιέζονται, το φθηνότερο χρήμα δεν λύνει από μόνο του το πρόβλημα.
Μπορεί όμως να γίνει εργαλείο άμυνας και αναδιάρθρωσης, εφόσον κατευθυνθεί σε επένδυση με σαφή απόδοση και συνοδευτεί από ισχυρότερη συλλογική διαπραγμάτευση.
ΑΓΡΟΤΕΣ – Στον αέρα η προκαταβολή Οκτωβρίου: Σταθερά κάτω από 2% οι οριστικές δηλώσεις ΟΣΔΕ
