ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Μόνο με αποδείξεις πώλησης προϊόντων θα περνούν στο εξής οι άμεσες ενισχύσεις της ΚΑΠ, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που «χτίζει» η χώρα σε συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον νέο μηχανισμό διασταυρώσεων που ενεργοποιείται με τη συνεργασία του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Η είδηση αλλάζει ριζικά το τοπίο: βασική ενίσχυση, αναδιανεμητική, εξισωτική και συνδεδεμένες θα εξαρτώνται από ελάχιστη αποδεδειγμένη αγροτική δραστηριότητα, η οποία θα ορίζεται πλέον από τζίρο και παραστατικά.
Ο «εισοδηματικός τοίχος» και οι δύο επιλογές
Με βάση τις κατευθύνσεις που βρίσκονται σε διαβούλευση, τα κράτη-μέλη έχουν δύο δρόμους: είτε να θεωρούν «αγρότη» μόνο τον κατ’ επάγγελμα, είτε να δέχονται όλους όσοι αποδεικνύουν ελάχιστη δραστηριότητα. Η Ελλάδα προσανατολίζεται στη δεύτερη επιλογή, αλλά με αυστηρό ορισμό της δραστηριότητας: πωλήσεις με τιμολόγια και ένα ελάχιστο ποσοστό αγροτικού εισοδήματος επί του συνολικού.
Στόχος είναι να αποκλειστούν «αδρανή» ΑΦΜ χωρίς πραγματική παραγωγή, χωρίς όμως να κλείσει η πόρτα στους μικρούς. Για αυτούς προβλέπεται καθεστώς μικροκαλλιεργητών, πάλι με κάποια —έστω μικρότερη— απόδειξη δραστηριότητας.
Άτυπη πρόβα: βοσκότοποι και τιμολόγια
Η πρόσφατη ΚΥΑ για την κατανομή βοσκοτόπων λειτούργησε ως δοκιμή: ο αριθμός επιλέξιμων στρεμμάτων και το ύψος ενίσχυσης συνδέθηκαν με παραστατικά. Το ίδιο μοντέλο αναμένεται να γενικευτεί. Η μεταφορά λειτουργιών στην ΑΑΔΕ διευκολύνει τις διασταυρώσεις, καθώς υπάρχουν δεδομένα εισοδήματος, ΦΠΑ και συναλλαγών.
Τι σημαίνει στην πράξη για τις ενισχύσεις
1. Βασική (τσεκ): πρόσβαση μόνο με ελάχιστο τζίρο από αγροτικές πωλήσεις.
2. Αναδιανεμητική: προτεραιότητα σε ενεργούς παραγωγούς με τεκμηριωμένη παραγωγή.
3. Εξισωτική: διατήρηση κριτηρίων περιοχής, αλλά με φίλτρο δραστηριότητας.
4. Συνδεδεμένες: αυστηρότερη τεκμηρίωση ποσοτήτων και παραδόσεων.
5. Μικροκαλλιεργητές: χαμηλότερα όρια, αλλά όχι «λευκή επιταγή».
Καθυστερήσεις και έλεγχοι στις τρέχουσες πληρωμές
Στο μεταβατικό διάστημα, ο νέος μηχανισμός φέρνει και «στενά». Ο Ιανουάριος έκλεισε με πιστώσεις υπολοίπων, ενώ για τον Φεβρουάριο δρομολογούνται διορθωτικές πληρωμές κατόπιν ελέγχων. Η πλατφόρμα διοικητικών πράξεων δεν άνοιξε στον αρχικό χρόνο, προκαλώντας αναμονή σε παραγωγούς που πρέπει να διορθώσουν δηλώσεις και παραδόσεις.
Συνδεδεμένες: ποσοτικά κατώφλια και δικαιολογητικά
Για αρκετές καλλιέργειες ισχύουν ελάχιστες παραδόσεις ανά στρέμμα (π.χ. ρύζι, όσπρια), με υποχρέωση δελτίων αποστολής και τιμολογίων. Σε περιπτώσεις ζημιών, τα πορίσματα του ΕΛΓΑμπορούν να προσμετρηθούν στις επιλέξιμες ποσότητες, εφόσον καταχωριστούν εγκαίρως.
5 κρίσιμα φίλτρα που έρχονται
• Τζίρος από αγροτικές πωλήσεις ως πρώτο «κλειδί» πρόσβασης.
• Μερίδιο αγροτικού εισοδήματος στο συνολικό (π.χ. 10–30%).
• Παραστατικά και ιχνηλασιμότητα για συνδεδεμένες.
• Διασταυρώσεις ΑΑΔΕ–ΟΠΕΚΕΠΕ για έλεγχο δηλώσεων.
• Ειδικό καθεστώς μικροκαλλιεργητών με χαμηλότερα όρια.
Τι πρέπει να κάνουν οι παραγωγοί τώρα
• Να οργανώσουν την τιμολόγηση των πωλήσεων (συνεταιρισμοί, έμποροι, μεταποιητές).
• Να διασφαλίσουν σωστή καταχώριση ποσοτήτων και παραδόσεων.
• Να παρακολουθούν προθεσμίες διοικητικών πράξεων.
• Να ελέγχουν τη συμβατότητα δηλώσεων ΟΣΔΕ με φορολογικά δεδομένα.
Το μεγάλο στοίχημα
Η σύνδεση επιδοτήσεων με αποδεδειγμένη παραγωγή επιχειρεί να ενισχύσει τη δικαιοσύνη του συστήματος και να κατευθύνει πόρους σε ενεργούς αγρότες. Παράλληλα, όμως, αυξάνει τις απαιτήσεις τεκμηρίωσης και τη διοικητική πίεση. Το 2027 αποτελεί ορόσημο: από εκεί και μετά, χωρίς τιμολόγια και ελάχιστη δραστηριότητα, η πόρτα των άμεσων ενισχύσεων θα είναι κλειστή.
