ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, που αφορά περίπου 670.000 συνταξιούχους, αποτελεί μια κυβερνητική απόφαση που αναμένεται να προκαλέσει θετική ανταπόκριση, αλλά και σφοδρές επικρίσεις για την καθυστέρηση της εφαρμογής της.
Του Γιάννη Παπανικολάου
News: Ουσιαστικά, η κυβέρνηση προσπαθεί να επανορθώσει για τις προηγούμενες αδικίες που έχουν υποστεί οι συνταξιούχοι λόγω του Νόμου Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016).
Ωστόσο, είναι αδιαμφισβήτητο ότι αυτή η καθυστέρηση στην κατάργηση της προσωπικής διαφοράς έχει προκαλέσει σοβαρές απώλειες για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, που έχουν χάσει ουσιαστικές αυξήσεις στις συντάξεις τους τα τελευταία τρία χρόνια.
ΝΕΑ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ- Πληρωμές Φεβρουαρίου για συντάξεις ΙΚΑ, ΟΓΑ, ΔΕΚΟ- Τι αλλάζει το 2025
Η αδικία της προσωπικής διαφοράς
Αν και η προσωπική διαφορά επρόκειτο να προστατεύσει τους συνταξιούχους από άμεσες μειώσεις, στην πράξη έχει λειτουργήσει ως τροχοπέδη στις αυξήσεις, στερώντας τους από τις συνταξιοδοτικές ενισχύσεις που δικαιούνται. Από το 2023 μέχρι το 2025, οι αυξήσεις που θα έπρεπε να είχαν λάβει οι συνταξιούχοι, συνολικού ποσοστού 13,15%, δεν καταβλήθηκαν ποτέ λόγω αυτής της διαφοράς. Ουσιαστικά, πολλοί συνταξιούχοι βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε μία κατάσταση που τους επιφυλάσσει καμία ουσιαστική πρόοδο στην οικονομική τους κατάσταση, παρά την υποτιθέμενη έξοδο από τα Μνημόνια.
Αυτή η κατάσταση δημιουργεί ένα τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα, καθώς οι συνταξιούχοι δεν είναι απλώς περιορισμένοι από την έλλειψη αυξήσεων, αλλά επιπλέον υποφέρουν από την πλήρη αδυναμία τους να καλύψουν τις αυξήσεις του κόστους ζωής. Αν και η κυβέρνηση προσπαθεί να αναγνωρίσει την αδικία και να προβεί στην κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, αυτή η καθυστέρηση δείχνει την αδιαφορία της για τους πραγματικούς αγώνες και τις ανάγκες των συνταξιούχων.
Η έλλειψη σχεδιασμού και η προχειρότητα
Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε αυτή την απόφαση χωρίς να έχει κατανοήσει πλήρως τις συνέπειες και χωρίς να έχει προετοιμάσει σωστά το έδαφος. Οι 670.000 συνταξιούχοι που πλήττονται από την προσωπική διαφορά δεν είναι απλώς ένας αριθμός στο χαρτί, αλλά πραγματικοί άνθρωποι που ζουν καθημερινά με τις συνέπειες αυτής της πολιτικής. Η καθυστέρηση αυτή αναδεικνύει την προχειρότητα με την οποία έχει αντιμετωπιστεί το ζήτημα των συντάξεων από την κυβέρνηση, καθώς και την απουσία ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την πραγματική ενίσχυση των συνταξιούχων.
Το κόστος και η «δικαιολογία» της οικονομικής εξισορρόπησης
Η κυβέρνηση επισημαίνει ότι το κόστος για την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς είναι διαχειρίσιμο και ότι το ποσό που απαιτείται για την πλήρη εξάλειψή της δεν θα επιβαρύνει σημαντικά τον προϋπολογισμό. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ότι αυτά τα ποσά αφορούν ανθρώπους που ήδη υποφέρουν και χάνουν τα τελευταία χρόνια ουσιαστικές αυξήσεις. Το επιχείρημα ότι τα 100 εκατομμύρια ευρώ που καταβάλλονται στους συνταξιούχους ως επίδομα μπορούν να καλύψουν τις αυξήσεις είναι παραπλανητικό. Δεν είναι αρκετό να καλύπτονται τα ποσά που οι συνταξιούχοι ήδη λαμβάνουν μέσω έκτακτων επιδομάτων – αυτό που χρειάζονται είναι μόνιμες αυξήσεις που θα αποκαθιστούν τις συντάξεις τους στα επίπεδα που τους αναλογούν.
Η κοινωνική αδικία
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο αυτής της κατάστασης είναι το πώς η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τη διαβίωση των συνταξιούχων. Για πολλούς από αυτούς, η σύνταξη είναι η μοναδική πηγή εισοδήματος. Η απόφαση για την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, η οποία έχει ήδη καθυστερήσει τόσο, έρχεται σε μία στιγμή που οι συνταξιούχοι, λόγω της ακρίβειας και της οικονομικής κρίσης, βρίσκονται σε δεινή θέση. Οικονομική πολιτική που αποτυγχάνει να παρέχει μία σταθερή και διαρκή ενίσχυση των συνταξιούχων σε πραγματικό χρόνο είναι πολιτική αποτυχίας. Η εξάλειψη της προσωπικής διαφοράς αναδεικνύει την αδικία του παρόντος συστήματος και την αδυναμία της κυβέρνησης να προχωρήσει σε μια ουσιαστική κοινωνική μεταρρύθμιση που θα διασφαλίζει τη βιωσιμότητα και την αξιοπρέπεια των συνταξιούχων.
Συμπεράσματα: Μια απόφαση καθυστερημένη και ανεπαρκής
Το σχέδιο για την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς από τις συντάξεις είναι αναμφίβολα ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά παραμένει καθυστερημένο και ανεπαρκές. Οι συνταξιούχοι δεν χρειάζονται απλώς υποσχέσεις για αυξήσεις σε μελλοντικά χρόνια, αλλά άμεση και ουσιαστική βοήθεια τώρα. Η κυβέρνηση οφείλει να κατανοήσει ότι η αποκατάσταση της αξιοπρέπειας των συνταξιούχων δεν μπορεί να περιμένει άλλες καθυστερήσεις ή δικαιολογίες. Τα ποσά που προβλέπονται είναι σε πολλά σημεία εξαιρετικά χαμηλά, ενώ το κόστος αυτών των αυξήσεων είναι απολύτως διαχειρίσιμο.
Η πολιτική αυτή, όσο και αν χαρακτηρίζεται ως «δίκαιη» ή «αναγκαία», είναι ένα βήμα πίσω για την κοινωνική δικαιοσύνη. Οι συνταξιούχοι δικαιούνται άμεσες λύσεις, και η απάντηση της κυβέρνησης έρχεται μετά από πολλά χρόνια αδικίας και οικονομικής ανέχειας για τους ίδιους.
Εδώ είναι πέντε αναλυτικά παραδείγματα συνταξιούχων με προσωπική διαφορά από διάφορα ταμεία, με συγκεκριμένα ποσά:
1. Συνταξιούχος ΙΚΑ με σύνταξη 1.200 ευρώ
• Σύνταξη: 1.200 ευρώ
• Προσωπική διαφορά: 400 ευρώ
• Συνολικό ποσό σύνταξης: 1.600 ευρώ
• Περίπτωση: Εδώ, ο συνταξιούχος λαμβάνει την πραγματική σύνταξη του 1.200 ευρώ, ενώ η προσωπική διαφορά των 400 ευρώ “κουρεύει” τις αυξήσεις που κανονικά δικαιούται. Αν, για παράδειγμα, η αύξηση του 2025 ήταν 2,4%, αυτή υπολογίζεται μόνο στη σύνταξη των 1.200 ευρώ, αφήνοντας την προσωπική διαφορά ανέπαφη, με αποτέλεσμα να μην ωφεληθεί πραγματικά από την αύξηση.
2. Συνταξιούχος Δημόσιου Τομέα με σύνταξη 1.500 ευρώ
• Σύνταξη: 1.500 ευρώ
• Προσωπική διαφορά: 500 ευρώ
• Συνολικό ποσό σύνταξης: 2.000 ευρώ
• Περίπτωση: Εδώ, ο συνταξιούχος είναι αποκλεισμένος από οποιαδήποτε αύξηση, αφού το ποσό της προσωπικής διαφοράς απορροφά κάθε προγραμματισμένη αύξηση. Με αύξηση 2,4%, η πραγματική του σύνταξη αυξάνεται από 1.500 ευρώ σε 1.536 ευρώ, αλλά η προσωπική διαφορά μειώνεται στα 474 ευρώ, αφήνοντας το συνολικό ποσό στα 2.000 ευρώ, χωρίς να βιώσει καμία αύξηση πραγματικά.
3. Συνταξιούχος ΟΓΑ με σύνταξη 850 ευρώ
• Σύνταξη: 850 ευρώ
• Προσωπική διαφορά: 250 ευρώ
• Συνολικό ποσό σύνταξης: 1.100 ευρώ
• Περίπτωση: Συνταξιούχος ΟΓΑ που λαμβάνει σύνταξη 850 ευρώ και έχει προσωπική διαφορά 250 ευρώ. Ο ίδιος είναι εκτός των αυξήσεων που έχουν δοθεί στο ΙΚΑ και το Δημόσιο, καθώς η προσωπική του διαφορά καθυστερεί τη λήψη των αυξήσεων. Με αύξηση 2,4%, η σύνταξη ανεβαίνει στα 870 ευρώ, ενώ η προσωπική διαφορά μειώνεται στα 244 ευρώ, με το συνολικό ποσό να παραμένει το ίδιο, χωρίς να επηρεάζει την οικονομική του κατάσταση ουσιαστικά.
4. Συνταξιούχος ΟΑΕΕ (ελεύθερος επαγγελματίας) με σύνταξη 1.000 ευρώ
• Σύνταξη: 1.000 ευρώ
• Προσωπική διαφορά: 350 ευρώ
• Συνολικό ποσό σύνταξης: 1.350 ευρώ
• Περίπτωση: Συνταξιούχος του ΟΑΕΕ έχει σύνταξη 1.000 ευρώ και προσωπική διαφορά 350 ευρώ. Επειδή η προσωπική διαφορά δεν επιτρέπει την πλήρη εφαρμογή της αύξησης, παραμένει “παγωμένος” σε επίπεδα σύνταξης χωρίς πραγματική αύξηση. Με αύξηση 2,4% το 2025, η σύνταξή του ανεβαίνει στα 1.024 ευρώ, αλλά η προσωπική διαφορά μειώνεται στα 341 ευρώ, αφήνοντας το συνολικό ποσό στα 1.350 ευρώ, χωρίς να αλλάξει σημαντικά η οικονομική του κατάσταση.
5. Συνταξιούχος ΝΑΤ (Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο) με σύνταξη 1.800 ευρώ
• Σύνταξη: 1.800 ευρώ
• Προσωπική διαφορά: 600 ευρώ
• Συνολικό ποσό σύνταξης: 2.400 ευρώ
• Περίπτωση: Συνταξιούχος του ΝΑΤ λαμβάνει 1.800 ευρώ σύνταξη, ενώ η προσωπική του διαφορά φτάνει τα 600 ευρώ. Παρά το γεγονός ότι έχει μία αρκετά υψηλή σύνταξη, η προσωπική διαφορά του απορροφά το ποσό των αυξήσεων, με αποτέλεσμα να μην επωφελείται από αυτές. Με αύξηση 2,4% το 2025, η σύνταξή του ανεβαίνει στα 1.843 ευρώ, ενώ η προσωπική διαφορά μειώνεται στα 585 ευρώ, διατηρώντας το συνολικό ποσό στα 2.400 ευρώ, χωρίς να γίνει ουσιαστική αύξηση στην τσέπη του.
Αυτά τα παραδείγματα δείχνουν ξεκάθαρα πως η προσωπική διαφορά παρατείνει τη δυσκολία των συνταξιούχων να επωφεληθούν από τις αυξήσεις που δίνονται με βάση τα ποσοστά αναπλήρωσης, και η επίδραση της διαφοράς αυτής είναι δυσανάλογη σε σχέση με το ποσό της σύνταξης που λαμβάνουν.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΕΙΔΗΣΗ- Ο ΕΦΚΑ, οι συντάξεις χηρείας και η δραματική επιστροφή για ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΝΑΤ
