Ο ποντίφικας διατηρεί ακέραιη την εξουσία του ακόμη και όταν βρίσκεται υπό γενική αναισθησία
Το Βατικανό διαθέτει λεπτομερείς κανόνες, τελετουργίες και διαδικασίες για τη μεταβίβαση της παπικής εξουσίας σε περίπτωση θανάτου ή παραίτησης ενός ποντίφικα.
Ωστόσο, καμία από αυτές τις προβλέψεις δεν καλύπτει την περίπτωση κατά την οποία ο πάπας ασθενεί ή χάνει ακόμη και τις αισθήσεις του. Αυτό θα συμβεί και με τον πάπα Λέοντα ΙΔ΄, ο οποίος πρόκειται να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση ενός οζιδίου στον πνεύμονά του.
Ως εκ τούτου, ο Λέων ΙΔ΄ παραμένει πάπας και διατηρεί ακέραιη την εξουσία του ακόμη και όταν βρίσκεται υπό γενική αναισθησία στο νοσοκομείο Τζεμέλι της Ρώμης, όπου αναμένεται να παραμείνει για περίπου μία εβδομάδα.
Τι προβλέπει το Κανονικό Δίκαιο για έναν ασθενή πάπα
Σύμφωνα με το Κανονικό Δίκαιο της Καθολικής Εκκλησίας, ο πάπας είναι ο διάδοχος του αποστόλου Πέτρου, επικεφαλής του σώματος των επισκόπων, τοποτηρητής του Χριστού και ποιμένας της παγκόσμιας Καθολικής Εκκλησίας επί της Γης. Η προσωρινή αδυναμία άσκησης των καθηκόντων του δεν μεταβάλλει το καθεστώς του, τον ρόλο του ή την εξουσία του.
Το Κανονικό Δίκαιο προβλέπει διαδικασίες για την περίπτωση κατά την οποία ένας επίσκοπος αδυνατεί, λόγω ασθένειας ή άλλου κωλύματος, να διοικήσει την επισκοπή του. Δεν υπάρχει, ωστόσο, αντίστοιχη ρητή πρόβλεψη για τον πάπα. Ο Κανόνας 412 ορίζει ότι μια επισκοπή μπορεί να κηρυχθεί «κωλυόμενη» όταν ο επίσκοπός της αδυνατεί να ασκήσει τα ποιμαντικά του καθήκοντα εξαιτίας «αιχμαλωσίας, εκτοπισμού, εξορίας ή ανικανότητας».
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η καθημερινή διοίκηση περνά σε βοηθό επίσκοπο, γενικό βικάριο ή άλλο αρμόδιο πρόσωπο. Παρότι ο πάπας είναι και επίσκοπος Ρώμης, δεν υπάρχει ρητή διάταξη που να καθορίζει τι συμβαίνει όταν και ο ίδιος περιέρχεται σε αντίστοιχη κατάσταση αδυναμίας.
Ο Κανόνας 335 αναφέρει απλώς ότι, όταν η Αγία Εδρα είναι «χηρεύουσα ή πλήρως κωλυόμενη», δεν επιτρέπεται να τροποποιηθεί τίποτα στη διοίκηση της Εκκλησίας. Δεν διευκρινίζει, ωστόσο, τι ακριβώς σημαίνει ο όρος «πλήρως κωλυόμενη Αγία Εδρα» ούτε ποιες διαδικασίες θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν σε μια τέτοια περίπτωση.
Η γραφειοκρατία του Βατικανού συνεχίζει το έργο της
Παρότι ο πάπας βρίσκεται στην κορυφή της εκκλησιαστικής ιεραρχίας, έχει αναθέσει την καθημερινή λειτουργία του Βατικανού και της Εκκλησίας σε ομάδα αξιωματούχων.
Οι αρμοδιότητές τους δεν εξαρτώνται από το αν ο ίδιος βρίσκεται στο Αποστολικό Ανάκτορο ή αν έχει τις αισθήσεις του. Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διοικητική δομή διαδραματίζει ο υπουργός Εξωτερικών του Βατικανού, καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν. Ενδεικτικό του ότι η νοσηλεία του πάπα δεν αναμένεται να επιφέρει αλλαγές στη διοίκηση της Εκκλησίας είναι το γεγονός ότι ο Παρολίν δεν βρίσκεται στο Βατικανό σήμερα, αλλά συμμετείχε σε συνέδριο σε κοντινή απόσταση.
Οι υπόλοιπες λειτουργίες του Βατικανού συνεχίζονται κανονικά. Σήμερα ανακοινώθηκαν, μεταξύ άλλων, οι διορισμοί δύο νέων επισκόπων, αν και υπήρξαν τροποποιήσεις σε ορισμένες εκδηλώσεις στις οποίες αναμενόταν να παραστεί ο πάπας.
Η εξουσία μεταβιβάζεται μόνο μετά τον θάνατο ή την παραίτηση
Η παπική εξουσία περνά σε νέα χέρια μόνο όταν ο πάπας πεθάνει ή παραιτηθεί. Τότε ενεργοποιείται μια σειρά τελετουργιών και διαδικασιών που διέπουν τη λεγόμενη interregnum, δηλαδή την περίοδο ανάμεσα στη λήξη μιας παπικής θητείας και την εκλογή του επόμενου πάπα.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η οποία είναι γνωστή ως sede vacante («κενή έδρα»), τη διοίκηση και τα οικονομικά της Αγίας Εδρας αναλαμβάνει ο καμεράριος. Στα καθήκοντά του περιλαμβάνονται η επίσημη πιστοποίηση του θανάτου του πάπα, η σφράγιση των παπικών διαμερισμάτων και η προετοιμασία της κηδείας, πριν από τη σύγκληση κονκλαβίου για την εκλογή του διαδόχου του.
kathimerini.gr
