ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ: Η περίοδος που προηγείται της Μεγάλης Δεσποτικής Εορτής της Γεννήσεως του Χριστού δεν είναι μια απλή εορταστική αναμονή· είναι ένας εσωτερικός δρόμος ταπείνωσης, καθαρμού και ειρήνης.
Επιμέλεια- Κατερίνα Θεοχάρη- Αφιέρωμα του vimaorthodoxias.gr
Οι Άγιοι της Εκκλησίας, οι Πατέρες της ερήμου και οι σύγχρονοι Γέροντες άφησαν βαθειές πνευματικές υποθήκες για το πώς προετοιμάζεται η ψυχή, ώστε το Χριστούγεννο να γίνει αληθινά μια γέννηση Χριστού μέσα μας, όχι μια εξωτερική εορτή.
Παρακάτω συγκεντρώνονται λόγοι, συμβουλές και πατερικά αποστάγματα, όπως τα παραδίδει η Ορθόδοξη Παράδοση. Μηνύματα διαχρονικά, παρηγορητικά και αυστηρά, για έναν άνθρωπο που θέλει να ζήσει «Χριστούγεννα καρδιάς» και όχι επιφανειακής χαράς.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Η σιωπή ως τόπος της Γεννήσεως
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο κήρυκας της αληθινής χαράς, λέει πως
«Όταν η ψυχή σιωπά, γεννιέται ο Χριστός μέσα της.»
Για εκείνον, η προετοιμασία δεν ήταν λογύδρια, ούτε πράξεις φιλοδοξίας.
Ο Χρυσόστομος συνδέει τη Γέννηση του Χριστού με βαθιά καρδιακή ειρήνη:
– να μην κρατούμε κακίες
– να μην ασκούμε διχόνοια
– να μην φιλονικούμε για μικρά πράγματα
Η σιωπή, λέει, δεν είναι απουσία λόγου, αλλά παρουσία Θεού.
Για αυτό συμβουλεύει:
«Αν θέλεις να γεννηθεί ο Χριστός, άδειασε την καρδιά σου από τα ξένα.»
Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης: Ζήστε απλά τα Χριστούγεννα
Ο Γέροντας Παΐσιος έλεγε συχνά ότι οι άνθρωποι μεταφέρουν στο Χριστουγεννιάτικο γεγονός φασαρία, άγχος, ψώνια, υλικά φορτία, ενώ ο Χριστός ήρθε «στη φάτνη της απλότητας».
Χαρακτηριστικά έλεγε:
«Σήμερα, σου λέει “Χριστούγεννα”, και αρχίζουν τα φώτα, τα χαρτιά, τα κουτιά. Αλλά ο Χριστός δεν γεννήθηκε για να κάνουμε πανηγύρια, αλλά για να μπει στην καρδιά μας.”
Έδινε τρεις συμβουλές για τις μέρες αυτές:
- Να κάνουμε μετάνοια μπροστά στην εικόνα της Γεννήσεως
- Να δίνουμε κρυφή ελεημοσύνη
- Να διαβάζουμε τον λόγο του Θεού
Ο Παΐσιος έδινε ιδιαίτερη έμφαση στην ελεημοσύνη.
Έλεγε:
«Χριστούγεννα χωρίς ελεημοσύνη είναι σαν φάτνη χωρίς Χριστό.»
Άγιος Πορφύριος: Η προσευχή της καλωσύνης
Ο Άγιος Πορφύριος ζητούσε από τους ανθρώπους να μην έχουν τη θλίψη των ημερών:
«Μην στενοχωριέστε που δεν μπορείτε να δώσετε μεγάλα δώρα. Να δώσετε το χαμόγελο, την ειρήνη, την υπομονή.»
Για τον Άγιο Πορφύριο το Χριστούγεννο είναι προσωπική πνευματική επίσκεψη του Χριστού.
Έλεγε:
«Όταν έχεις ειρήνη μέσα σου, έρχεται ο Χριστός να γεννηθεί. Όταν έχεις θυμό, Εκείνος φεύγει.»
Και παρότρυνε τις οικογένειες:
– Να ψάλλουν το «Η Γέννησίς Σου»
– Να διαβάζουν μικρό απόσπασμα από το Ευαγγέλιο
– Να ανάβουν ένα κερί για όσους έφυγαν
Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας: Η Γέννηση του Χριστού ως προσωπική μυσταγωγία
Στο έργο «Περί της εν Χριστώ ζωής», ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας αναφέρει:
«Ο άνθρωπος δεν σώζεται επειδή γιορτάζει, αλλά επειδή συμμετέχει.»
Αυτή η συμμετοχή είναι:
– Στη Θεία Λειτουργία
– Στη Θεία Κοινωνία
– Στην καθαρή εξομολόγηση
Ο Καβάσιλας λέει ότι
οι ημέρες πριν τη Γέννηση είναι πρόγευση του Μυστηρίου.
Γι’ αυτό προτείνει:
- Εγκράτεια
- Εσωτερική περισυλλογή
- Ταπείνωση
Ο Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς: Να ζήσουμε τα Χριστούγεννα ως επανάσταση
Για τον Άγιο Ιουστίνο Πόποβιτς, η Γέννηση είναι
«η κατάργηση όλων των ψεύτικων θεών της ιστορίας».
Έλεγε:
«Αν ο άνθρωπος ζει με ειδωλολατρία του “εγώ”, ο Χριστός μένει άπιαστος.»
Και προσθέτει:
«Η σπηλιά ήταν σκοτεινή, γιατί ο Χριστός φωτίζει μόνο σκοτεινή καρδιά. Η φωτισμένη καρδιά δεν έχει ανάγκη Χριστού.»
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;
– Το «εγώ» να μικραίνει
– Να ζήσουμε τα Χριστούγεννα με πίστη
– Να γιορτάζουμε χωρίς επίδειξη
Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος: Η ταπείνωση ως φάτνη
Ο Άγιος Ιωάννης δίνει ένα συγκλονιστικό λόγο:
«Ο ταπεινός γίνεται φάτνη και ο Χριστός ξαπλώνει μέσα του.»
Αυτός ο συμβολισμός έχει βάθος:
Η φάτνη είναι:
– άχυρο
– φτώχεια
– κρύο
– σιωπή
– εγκατάλειψη
και όμως εκεί ήρθε η Ζωή.
Οι Άγιοι ερμηνεύουν αυτό έτσι:
Ο Χριστός δεν γεννήθηκε:
– σε παλάτια
– σε ανέσεις
– σε φωνές
– σε υπερηφάνεια
Άρα δεν γεννιέται ούτε εκεί σήμερα.
Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος: «Όταν δεν κατακρίνεις, γεννάς Χριστό»
Ο Άγιος Εφραίμ έλεγε:
«Πριν γεννηθεί ο Χριστός στην καρδιά, ας νεκρωθεί η κατάκριση.»
Οι Πατέρες την ονομάζουν:
«το μικρότερο φίδι που γίνεται δράκοντας».
Κι έλεγε:
«Μη ρωτάς πώς θα έρθει ο Χριστός. Έρχεται όταν δεν καταδικάζεις.»
Ο Άγιος Σάββας: Να οικοδομήσουμε «σπηλιά»
Ο Άγιος Σάββας της ερήμου μιλούσε για το «σπήλαιο της καρδιάς»:
«Αν δεν σκάψεις μέσα σου, δεν θα βρεις τη σπηλιά. Θα μένεις σε ξύλινα σπίτια του κόσμου.»
Το «σκάψιμο» σημαίνει:
– να κόψουμε ένα πάθος
– να κάνουμε νηστεία
– να δώσουμε στον φτωχό
– να μιλήσουμε ανθρώπινα στον πληγωμένο
– να συγχωρέσουμε
Πρακτικές συμβουλές που δίδαξαν οι Άγιοι για τα Χριστούγεννα
Οι Πατέρες της Εκκλησίας συνοψίζουν την προετοιμασία ως εξής:
Α) Πρώτα η εξομολόγηση
Γιατί:
– καθαρίζει
– ανοίγει χώρο
– επιτρέπει στο έλεος να δράσει
Β) Να ανάψουμε κερί για όσους λησμόνησαν οι άλλοι
Μικρή πράξη τεράστια επουράνια συνέπεια.
Γ) Να κάνουμε προσευχή οικογενειακή
Μικρή ευχή:
«Χριστέ μου, κάνε Εσύ τη φάτνη στην καρδιά μας.»
Δ) Να κάνουμε σιωπή 10 λεπτών πριν τον ύπνο
Ο Άγιος Παΐσιος έλεγε:
«Μίλα λιγότερο. Εκεί γεννιέται ο Χριστός.»
Το μήνυμα που καταγράφει το vimaorthodoxias.gr
Πολλοί πιστοί γράφουν:
– «Δώστε μας λίγη πνευματική ελπίδα για τα Χριστούγεννα.»
– «Να μη μοιάζουν οι γιορτές της πίεσης.»
– «Να γεννηθεί πραγματική ειρήνη.»
Το μήνυμα των Αγίων είναι κοινό:
👉 Τόπος γεννήσεως δεν είναι οι πλατείες
👉 Δεν είναι ο στολισμός
👉 Δεν είναι τα τραπέζια
Τόπος γεννήσεως είναι:
✔ η συγγνώμη
✔ η ελεημοσύνη
✔ η υπομονή
✔ η ειρήνη
✔ η ταπείνωση
Γιατί εκεί χωράει ο Θεός.
Χριστούγεννα χωρίς Χριστό είναι εορτή.
Χριστούγεννα με Χριστό είναι Ανάσταση ψυχής.
Αυτό δίδαξαν οι Άγιοι.
Αυτό προσδοκούμε.
Αυτό ας φροντίσουμε.
Καλά, Άγια και φωτεινά Χριστούγεννα.
