Πρωτοπρ. Άγγελος Αγγελακόπουλος: Η παραποίηση του Μ. Βασιλείου

Του πρωτοπρεσβ. π. Άγγελου Αγγελακόπουλου,  εφημέριου Ιερού Παρεκκλησίου  Αγίου Ιωάννου Προδρόμου   Χατζηκυριακείου Ιδρύματος Πειραιώς

Τήν 1η Ιανουαρίου μαζί με την Περιτομή του Χριστού εορτάζουμε καί τήν μνήμη του εν αγίοις πατρός ημών Βασιλείου, αρχιεπισκόπου Καισαρείας της Καππαδοκίας του Μεγάλου και Ουρανοφάντορος.
Ο Μέγας Βασίλειος ήκμασε κατά τούς χρόνους του βασιλέως Ουάλεντος τό 364 μ.Χ., πρός τόν οποίο μέ παρρησία ομολόγησε τήν ορθόδοξη πίστη καί τόν ήλεγξε, επειδή έπεσε στήν κακοδοξία των Αρειανών καί μέ άγριο καί θηριώδη τρόπο κακοποιούσε καί πολεμούσε τίς Εκκλησίες των Ορθοδόξων.  Αυτός, λοιπόν, από μέν τόν πατέρα του ήταν Μαυροθαλασσίτης, από δέ τήν μητέρα του ήταν Καππαδόκης, δηλαδή από τήν λεγομένη Καραμανία. Όσον αφορά τούς λόγους καί τήν παιδεία υπερέβαλε όχι μόνο τούς ελλογίμους του καιρού του, αλλά ακόμη καί τούς παλαιούς φιλοσόφους, διότι, αφού διήλθε κάθε είδος παιδείας, σέ κάθε μία από αυτή απέκτησε καί τήν εξουσία καί τή νίκη. Επίσης, ήσκησε καί τήν πρακτική φιλοσοφία καί μέ τήν πράξη ανέβηκε καί στήν θεωρία των όντων˙ καί από αυτή ανέβηκε καί στόν θρόνο της αρχιερωσύνης.

Όταν έγινε αρχιερεύς έδωσε πολλούς αγώνες ο μακάριος γιά τήν ορθόδοξη πίστη, διότι μέ τήν σταθερότητα καί γενναιότητα του φρονήματός του κατέπληξε τόν έπαρχο Μόδεστο. Μέ τούς ορθοδόξους λόγους, πού συνέγραψε, κατεβρόντησε τά φρονήματα των κακοδόξων, ρύθμισε τήν κατάσταση των ηθών, θεμελίωσε τίς γενικές αρχές καί ρύθμισε τήν πρακτική ζωή του ορθοδόξου μοναχισμού. Ανίδρυσε την γνωστή Βασιλειάδα. Έγραψε τήν γνωστή σέ όλους μας Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, η οποία τελείται δέκα φορές τό χρόνο, δίδαξε τήν ασκητική φιλοσοφία, σαφήνισε τήν γνώση των όντων καί, γιά νά συντέμνουμε τόν λόγο, αφού οδήγησε ο άγιος τήν λογική ποίμνη του Χριστού στήν σωτηρία μέ τήν αρετή, εξεδήμησε πρός Κύριον σέ ηλικία μόλις 49 ετών (330-379 μ.Χ.). Ο Μέγας Βασίλειος ήταν κατά τόν χαρακτήρα του σώματος πολύ ψηλός, ξηρός καί ολιγόσαρκος˙ ήταν μελανός στό πρόσωπο, τό οποίο είχε σύμμικτο καί μέ ωχρότητα. Ήταν μακρομύτης, είχε στρογγυλά φρύδια καί τό δέρμα πάνω από τά φρύδια τό είχε συμμαζεμένο˙ έμοιαζε μέ συλλογιζόμενο άνθρωπο, πού πρόσεχε πολύ τόν εαυτό του. Τό πρόσωπό του τό είχε λίγο ζαρωμένο μέ λίγες χαρακές. Είχε μακρυές τίς παρειές καί τούς μήνιγγες γεμάτους από τρίχες γυρισμένες σέ σχήμα κύκλου. Φαινόταν στήν επιφάνεια ότι είχε κουρεμένες τίς τρίχες˙ τό γένι του είχε αρκετά μακρύ καί τίς τρίχες αναμεμιγμένες, δηλαδή μαύρες μαζί μέ άσπρες[1].
Τά όσα αναφέρθηκαν παραπάνω γιά τόν ουρανοφάντορα του Χριστού, τόν ένσαρκο άγγελο, τόν Μέγα Βασίλειο καταδεικνύουν τήν μεγάλη αλλοτρίωση καί ακόμη μεγαλύτερη διαστρέβλωση, πού έχει επιφέρει τό κοσμικό καί ουμανιστικό πνεύμα της Δύσεως σέ όλο τόν κόσμο, σχετικά μέ τήν αγιασμένη μορφή του Μεγάλου Βασιλείου. Χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της συγχύσεως, πού επικρατεί στόν δυτικό κόσμο γιά τόν Μέγα Βασίλειο, είναι καί μιά σφιγμομέτρηση, πού έγινε μέσα στίς εορτές, από δημοσιογράφους στήν άθεη Γαλλία, κατά τήν οποία ρωτούσαν τά παιδιά˙ «ποιό είναι τό πραγματικό όνομα του Μεγάλου Βασιλείου; Santa Claus, Pere-Noël ή Saint Nicolas»; Τά παιδιά, βέβαια, χωρίς νά γνωρίζουν τήν αλήθεια, έδιναν τίς δικές τους απαντήσεις.
Είναι θλιβερή καί εξοργιστική η εικόνα, πού προβάλλουν τά ποικίλα οικονομικά συμφέροντα, παρουσιάζοντας τόν Άγιο σέ οικτρές γελοιογραφίες ως διαφημιστή των πλέον ευτελών προϊόντων της ανθρώπινης βιομηχανίας. Ο Άγιος παρουσιάζεται χοντρός, γελαστός, κρατώντας καί διαφημίζοντας ξυριστικές διάφορα προϊόντα (λεπίδες, αρωματικά σαπούνια, καπνοσύριγγες, κινητά κ.ά). Ω άθλιε κόσμε, πού θέλεις νά καταβιβάσεις τούς Αγίους από τό ύψος της αγιότητάς τους καί νά τούς μεταβάλεις σέ πλασιέ των προϊόντων σου!

Σύμφωνα με τον ομότιμο καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, αιδεσιμολογιώτατο πρωτοπρεσβύτερο π. Θεόδωρο Ζήση[2], «ο παραποιημένος αυτός Αγιοβασίλης μαζί μέ τό χριστουγεννιάτικο δένδρο αποτελούν τό ξενόφερτο εορταστικό δίδυμο, τήν ξενόφερτη δυάδα, πού κατέκλυσε τήν ελληνική αγορά καί τά ελληνικά σπίτια. Ο εισαγόμενος αυτός Αγιοβασίλης, τήν εμφάνιση του οποίου τελειοποίησαν στά εργαστήριά τους οι διαφημιστές της Coca-Cola καί είναι πανταχού παρών κατά τό εορταστικό δωδεκαήμερο, δέν έχει σχέση από πλευράς εμφανίσεως καί συμπεριφοράς μέ τόν αληθινό Άγιο Βασίλειο, τόν αρχιεπίσκοπο Καισαρείας της Καππαδοκίας, τόν Μεγάλο Άγιο, Πατέρα καί Θεολόγο της Εκκλησίας.

Αυτός ήταν ασκητής, λιτοδίαιτος, μέ καλογερική ασκητική εμφάνιση καί κουβαλούσε ως δώρα, κατά τήν λαϊκή παράδοση, στό ασκητικό τρίχινο σακκίδιό του αγαθά παιδείας, ‘χαρτί καί καλαμάρι’, καί όχι καταναλωτικά υλικά αγαθά, τρόφιμα καί παιχνίδια. Τό πιό εξωφρενικό, όμως, γιά τόν ανόητο καί παράλογο μιμητισμό πολλών Νεοελλήνων είναι ότι ο χονδρουλός, εισαγόμενος από τήν Ευρώπη, Άγιος δέν είναι ο Άγιος Βασίλειος, αλλά ο Άγιος Νικόλαος των Δυτικών (Saint Nicolas = Santa Claus), ο οποίος, επειδή οι Ευρωπαίοι εορτάζουν από πολύ νωρίς τά Χριστούγεννα, από τίς αρχές Δεκεμβρίου, πού είναι καί η εορτή του (6 Δεκεμβρίου), λόγω της γνωστής απλοχεριάς καί φιλανθρωπίας του, επεκτείνει τήν αγαθοποιό δράση του μέχρι τά Χριστούγεννα, διανέμοντας δώρα σέ όλους, είναι ο Pere-Noël, ο πατέρας των Χριστουγέννων. Τά Χριστούγεννα σταματά η δράση του Αγίου Νικολάου στή Δύση. Εμείς τόν πήραμε, του αλλάξαμε όνομα καί τόν βάλαμε νά φυγαδεύσει καί νά διώξει τόν δικό μας Αγιο Βασίλειο, του οποίου έκλεψε τό όνομα καί παραμόρφωσε τήν εμφάνιση καί τήν συμπεριφορά του».

[1] ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ, Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού, τ. Γ΄, εκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, Θεσσαλονίκη 2002, σσ. 9-13.
[2] ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΖΗΣΗΣ, Τό χριστουγεννιάτικο δένδρο˙ ξενόφερτο καί αντιχριστιανικό, Σειρά ‘Καιρός’ θέματα εκκλησιαστικής επικαιρότητος 15,
  Θεσσαλονίκη 2000, σσ. 11-12.