Προφήτης Ηλίας: Στις 20 Ιουλίου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά με ιδιαίτερη λαμπρότητα τον Άγιο ένδοξο Προφήτη Ηλία τον Θεσβίτη, μία από τις μεγαλύτερες μορφές της Παλαιάς Διαθήκης. Από άκρη σε άκρη της Ελλάδας, οι ναοί και τα ξωκλήσια που είναι αφιερωμένα στον Προφήτη Ηλία βρίσκονται σχεδόν πάντοτε στις κορυφές των βουνών, εκεί όπου ο ουρανός μοιάζει να αγγίζει τη γη.
Δημοσιογραφική έρευνα: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Δεν πρόκειται για τυχαία επιλογή. Η παράδοση της Εκκλησίας συνδέει τον Προφήτη με τα υψηλά μέρη, καθώς η ζωή του υπήρξε μία συνεχής ανάβαση προς τον Θεό, γεμάτη προσευχή, θαύματα και πνευματικούς αγώνες.
Στην Αγία Γραφή ο Προφήτης Ηλίας εμφανίζεται σε μια εποχή μεγάλης αποστασίας. Με θάρρος στάθηκε απέναντι στον βασιλιά Αχαάβ και στη βασίλισσα Ιεζάβελ, οι οποίοι είχαν οδηγήσει τον λαό στην ειδωλολατρία. Δεν φοβήθηκε την εξουσία ούτε συμβιβάστηκε με την πλάνη. Με μοναδικό όπλο την πίστη του απέδειξε ότι ο αληθινός Θεός είναι ο Κύριος των Δυνάμεων.
Το θαύμα στο όρος Κάρμηλο
Η κορυφαία στιγμή της διακονίας του ήταν η αναμέτρηση με τους ιερείς του Βάαλ στο όρος Κάρμηλο. Εκεί ο Προφήτης κάλεσε τον λαό να αποφασίσει ποιον Θεό θα ακολουθήσει. Οι προφήτες του Βάαλ προσεύχονταν μάταια, ενώ ο Ηλίας ύψωσε μία σύντομη αλλά γεμάτη πίστη προσευχή και αμέσως κατέβηκε φωτιά από τον ουρανό που κατέκαψε τη θυσία. Το γεγονός αυτό έγινε σημείο της παντοδυναμίας του Θεού και της δύναμης της καθαρής προσευχής.
Λίγο αργότερα, ύστερα από τρία χρόνια ανομβρίας, η προσευχή του Προφήτη έφερε και πάλι τη βροχή, δείχνοντας ότι ακόμη και τα στοιχεία της φύσης υπακούουν στον Δημιουργό όταν υπάρχει αληθινή πίστη.
Η ανάληψη με την πύρινη άμαξα
Η Εκκλησία τιμά ιδιαίτερα και το μοναδικό γεγονός της αναλήψεως του Προφήτη Ηλία. Σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη, δεν γνώρισε φυσικό θάνατο αλλά αναλήφθηκε στους ουρανούς με πύρινη άμαξα. Για τον λόγο αυτό θεωρείται ζωντανός ενώπιον του Θεού και η παράδοση αναμένει την εκ νέου παρουσία του πριν από τη Δευτέρα Παρουσία.
Η παρουσία του στο Θαβώρ κατά τη Μεταμόρφωση του Χριστού, μαζί με τον Προφήτη Μωυσή, επιβεβαιώνει τη μοναδική θέση που κατέχει στην ιστορία της θείας οικονομίας.
Τι είπαν οι Άγιοι Πατέρες
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος παρουσιάζει τον Προφήτη Ηλία ως πρότυπο ακλόνητης πίστης και ζηλωτή της αλήθειας. Διδάσκει ότι η δύναμή του δεν προερχόταν από ανθρώπινα χαρίσματα αλλά από την καθαρότητα της καρδιάς και την αδιάλειπτη κοινωνία του με τον Θεό.
Ο Μέγας Βασίλειος βλέπει στον Προφήτη την εικόνα του ανθρώπου που νίκησε τα πάθη με την άσκηση, τη νηστεία και την προσευχή, γι’ αυτό και αξιώθηκε να γίνει κατοικητήριο της θείας χάριτος.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος αναφέρει ότι ο Ηλίας έγινε «πυρ θεοφόρον», επειδή η ψυχή του φλεγόταν από τον θείο έρωτα και τον ζήλο για την αλήθεια.
Ο Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς γράφει ότι ο Προφήτης Ηλίας δεν φοβήθηκε βασιλιάδες ούτε απειλές, γιατί όποιος φοβάται τον Θεό δεν φοβάται κανέναν άνθρωπο.
Οι σύγχρονοι Άγιοι για τον Προφήτη Ηλία
Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης τόνιζε ότι ο θείος ζήλος πρέπει να συνοδεύεται πάντοτε από ταπείνωση και αγάπη. Έφερνε ως παράδειγμα τον Προφήτη Ηλία, ο οποίος έκαιγε από αγάπη για τον Θεό και όχι από ανθρώπινη οργή.
Ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης συμβούλευε τους πιστούς να αγαπούν τον Χριστό με ολόκληρη την καρδιά τους, όπως έκανε ο Προφήτης Ηλίας, γιατί τότε η χάρη του Θεού μεταμορφώνει τον άνθρωπο.
Ο Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ έβλεπε στον Προφήτη το πρότυπο της ολοκληρωτικής αφιέρωσης στον Θεό, της αδιάλειπτης προσευχής και της εσωτερικής καθαρότητας.
Γιατί τα εκκλησάκια του Προφήτη Ηλία είναι στις κορυφές
Η παράδοση να οικοδομούνται ναοί του Προφήτη Ηλία στις κορυφές των βουνών έχει βαθύ συμβολισμό. Τα υψώματα υπενθυμίζουν την πνευματική ανάβαση του ανθρώπου προς τον Θεό. Παράλληλα συνδέονται με τα γεγονότα της ζωής του Προφήτη, ο οποίος προσευχόταν στα όρη και έζησε μεγάλες αποκαλύψεις του Θεού σε τόπους ησυχίας.
Οι κορυφές θυμίζουν επίσης ότι η Εκκλησία καλείται να βρίσκεται πνευματικά «επάνω», μακριά από τα πάθη του κόσμου, φωτίζοντας τους ανθρώπους όπως μία πόλη επάνω σε βουνό.
Μαρτυρίες πίστης και θαυμαστές επεμβάσεις
Κατά καιρούς έχουν δημοσιευθεί στο vimaorthodoxias.gr μαρτυρίες πιστών που συνδέουν τη ζωή τους με τη βοήθεια του Προφήτη Ηλία. Άνθρωποι μιλούν για απρόσμενη σωτηρία από κινδύνους, για ενίσχυση σε δύσκολες στιγμές, για ίαση ασθενειών έπειτα από θερμή προσευχή και για θαυμαστές συμπτώσεις ανήμερα της εορτής του.
Η Εκκλησία αντιμετωπίζει πάντοτε με διάκριση τέτοιες προσωπικές εμπειρίες. Δεν τις θεωρεί δόγμα πίστεως, αλλά τις δέχεται ως προσωπικές μαρτυρίες όταν συνοδεύονται από ταπείνωση και ευγνωμοσύνη προς τον Θεό. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι μέσα από αυτές οι άνθρωποι ενισχύονται πνευματικά και οδηγούνται σε βαθύτερη μετάνοια, εξομολόγηση και συμμετοχή στη μυστηριακή ζωή.
Ένα διαχρονικό μήνυμα
Ο Προφήτης Ηλίας παραμένει μέχρι σήμερα σύμβολο ανδρείας, αλήθειας και ακλόνητης εμπιστοσύνης στον Θεό. Η ζωή του διδάσκει ότι ακόμη και ένας μόνο άνθρωπος μπορεί να σταθεί απέναντι στην πλάνη όταν έχει μαζί του τη χάρη του Θεού. Η προσευχή του ανέβαζε φωτιά από τον ουρανό, σταματούσε τη βροχή και την επανέφερε, όχι επειδή ο ίδιος είχε ανθρώπινη δύναμη, αλλά επειδή ζούσε ολοκληρωτικά μέσα στη θεία παρουσία.
Στη σημερινή εποχή των μεγάλων προκλήσεων, ο Προφήτης Ηλίας υπενθυμίζει ότι η αλήθεια δεν εξαρτάται από την πλειοψηφία αλλά από την πίστη στον ζώντα Θεό. Καλεί κάθε άνθρωπο να ανεβεί πνευματικά το δικό του «βουνό», να αγωνιστεί με προσευχή, μετάνοια και αγάπη και να εμπιστευθεί ολοκληρωτικά τη ζωή του στον Χριστό, γνωρίζοντας ότι ο Θεός δεν εγκαταλείπει ποτέ εκείνους που Τον αναζητούν με καθαρή καρδιά.
