Κατάθλιψη: Στον άνθρωπο που αμαρτάνει, η Θεία Χάρη τον εγκαταλείπει, γιατί απομακρύνεται από τον Θεό και πηγαίνει με τον εχθρό του.
Τότε ο άνθρωπος μαραζώνει, λυγίζει, αισθάνεται να συντρίβεται κάτω από ένα βαρύ φορτίο. Πως νικιέται η κατάθλιψη;
Η αθυμία (κατάθλιψη) είναι το χειρότερο από όλα τα παθήματα, η κορωνίδα και το κορύφωμα των δοκιμασιών. Η κατάθλιψη είναι φοβερό βασανιστήριο των ψυχών, είναι ένας πόνος ανέκφραστος, είναι ένας πόνος ανέκφραστος και ποινή πικρότερη, από κάθε ποινή και τιμωρία. Γιατί μιμείται το σκουλήκι, που έχει δηλητήριο και προσβάλλει όχι μόνο το σώμα, αλλά και την ίδια την ψυχή. Είναι σαράκι, που κατατρώει όχι μόνο τα κόκκαλα, αλλά και την σκέψη και καταστρέφει την δύναμη της ψυχής. Η υπερβολική αθυμία έχει την δύναμη, να βγάλει πολλές φορές τον άνθρωπο από τα λογικά του, να καταποντίσει την ψυχή και να την κάνει άχρηστη για όλα τα καλά. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)
Αν συνέχεια σκεπτόμαστε, ενδιατριβούμε και ασχολούμαστε με την αθανασία, με την αιώνια ζωή, με την χορεία των αγγέλων, με την συμβίωσή μας με τον Χριστό, με την απερίγραπτη εκείνη δόξα, με την ζωή που είναι απαλλαγμένη από κάθε πόνο, τότε δεν θα πέσουμε σε αθυμία, από τα λυπηρά της παρούσης ζωής. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)
Η μελαγχολία και το πλάκωμα της ψυχής, οφείλονται συνήθως σε τύψεις από ευαισθησία και τότε ο άνθρωπος χρειάζεται να εξομολογηθεί, για να μπορέσει να βοηθηθεί από τον πνευματικό. Γιατί, αν είναι ευαίσθητος, μπορεί το σφάλμα που έκανε να είναι πολύ μικρό, αλλά ο εχθρός διάβολος, να το μεγαλοποιεί, να του το δείχνει με το μικροσκόπιο, για να τον ρίξει στην απελπισία και να τον αχρηστέψει. Μπορεί να του πει λ.χ. ότι τάχα στενοχώρησε πολύ τους άλλους, ότι τους δυσκόλεψε κ.λπ., και να τον κάνει να στενοχωριέται πιο πολύ από όσο αντέχει. Αφού ενδιαφέρεται ο διάβολος, γιατί δεν πηγαίνει να πειράξει την συνείδηση ενός αναίσθητου ανθρώπου; Αλλά τον αναίσθητο, τον κάνει να θεωρεί μηδαμινό ένα μεγάλο σφάλμα του, για να μην έρθει σε συναίσθηση. (Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης)
Η δοξολογία στον Θεό, είναι φάρμακο κατά της κατάθλιψης. (Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης)
Δεν μας επιτρέπεται να μελαγχολούμε. Ο Χριστός νίκησε τα πάντα! Ανέστησε τον Αδάμ! Ελευθέρωσε την Εύα! Θανάτωσε τον θάνατο! (Όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ)
Όποιος νίκησε τα πάθη αυτός νίκησε και την κατάθλιψη. Όποιος νικιέται από τα πάθη δεν θα αποφύγει τα δεσμά της θλίψεως. Όπως ο άρρωστος φαίνεται από το χρώμα του προσώπου του, έτσι ο εμπαθής από την κατάθλιψη. (Όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ)
Στον άνθρωπο που αμαρτάνει, η Θεία Χάρη τον εγκαταλείπει, γιατί απομακρύνεται από τον Θεό και πηγαίνει με τον εχθρό του. Τότε ο άνθρωπος μαραζώνει, λυγίζει, αισθάνεται να συντρίβεται κάτω από ένα βαρύ φορτίο. Σ’ αυτόν εκπληρώνεται ο λόγος του Κυρίου για το δαιμονικό πνεύμα, που επιστρέφει με άλλα εφτά πιο πονηρά δαιμόνια (Ματθ. 12,43-45). Μελαγχολία, ανησυχία, ψυχοπλάκωμα – να ποιος είναι ο μισθός του πάθους που ικανοποιήθηκε. Απίστευτο! Από την ικανοποίηση του πάθους ο άνθρωπος περιμένει έναν παράδεισο: «Θα είστε σαν θεοί» (Γεν. 3,5). Μόλις όμως το ικανοποιήσει, βγαίνει από την πλάνη και διαπιστώνει πως ο ποθητός «παράδεισος», δεν ήταν, παρά μια αυταπάτη. Τώρα έχει μείνει με το κενό, την οδύνη, την στενοχώρια, το βάρος. Βλέπει, πως η προσδοκία του διαψεύστηκε. Περίμενε να χαρεί, μα έγινε το εντελώς αντίθετο. Ο δρόμος που πήρε, δρόμος ενδόσεως στο πάθος, τον οδήγησε στην αμαρτία και την κατάθλιψη… (Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος)
Ο άνθρωπος που δεν πηγαίνει συχνά στην Εκκλησία, που δεν εξομολογείται και δεν Κοινωνεί, δεν γίνεται μέτοχος της Θείας Χάριτος. Αυτή είναι η αιτία, που η πλειοψηφία των ανθρώπων φτάνουν να είναι ψυχικά άρρωστοι. (Άγιος Αμφιλόχιος του Ποτσάεφ)
Η μελαγχολία γεννά τη απόγνωση και αυτή πλέον είναι θανάσιμο αμάρτημα. (Όσιος Βαρσανούφιος της Όπτινα)
