ΠΙΣΤΗ: Εξαπατούν εαυτούς, όσοι με αυτοπεποίθηση ισχυρίζονται, ότι γνωρίζουν καλά τους ανθρώπους και γι’ αυτό δεν επιτρέπουν να εξαπατηθούν από αυτούς. Ποιος μπορεί να γνωρίζει τι είδους πνεύμα ενεργεί μέσα σε κάθε άνθρωπο;
Ο σαρκικός άνθρωπος δεν μπορεί να καταλάβει την ευλογία και την πνευματική ευφροσύνη που απολαμβάνουμε με την προσευχή και την άσκηση της αρετής. Ούτε στο ελάχιστο δεν μπορεί να κατανοήσει τι ευλογία και ποια μακαριότητα μας περιμένει στον άλλο κόσμο. Δεν γνωρίζει τίποτα υψηλότερο από την επίγεια σαρκική χαρά. Τις μέλλουσες ευλογίες τις λογαριάζει φαντασίες. Ο πνευματικός άνθρωπος όμως, γνωρίζει εμπειρικά την ευλογία που νιώθει η ενάρετη ψυχή, γιατί η καρδιά του προγεύεται από τώρα την Μέλλουσα Μακαριότητα. (Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης)
Το γεγονός, ότι κάποιοι Χριστιανοί δεν μπορούν να κατανοήσουν την Ορθόδοξη πίστη μας και τα μυστήριά της, φανερώνει πως ο νους και η καρδιά τέτοιων ανθρώπων έχουν εμπάθεια και δεν μπορούν να ανεχτούν την καθαρότητα και την λαμπρότητά της, όπως τα άρρωστα μάτια δεν μπορούν να υποφέρουν το φως του ηλίου. Το ουράνιο θησαυρό της πίστης μπορούν να καταλάβουν, μόνο οι καρδιές εκείνων, που αποδεσμεύουν το νου και τα αισθήματά τους, από κοσμικές επιθυμίες. (Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης)
Μια λευκή πετσέτα λερώνεται πολύ εύκολα, ενώ στα μαύρα ρούχα, όταν λερώνονται οι λεκέδες δεν φαίνονται. Το ίδιο γίνεται και με την ψυχή. Η καθαρή ψυχή, που έχει λευκανθεί με μετάνοια, καταλαβαίνει αμέσως, όταν την πλησιάζει η αμαρτία, ενώ η άλλη, αυτή που ζει μέσα στην αμαρτία, δεν καταλαβαίνει πως οι αμαρτίες έρχονται η μία μετά την άλλη και την κυριεύουν. (Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης)
Μην ανοίγεις το στόμα σου και την καρδιά σου στον καθένα, στους χίλιους ο ένας θα σε καταλάβει. (Όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ)
Δεν υπάρχει πιο δύσκολο πράγμα, από το να εξηγήσει κανείς τα πνευματικά πράγματα σε ανθρώπους που σκέπτονται και κρίνουν μόνο κατά τη σάρκα! (Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς)
Εξαπατούν εαυτούς, όσοι με αυτοπεποίθηση ισχυρίζονται, ότι γνωρίζουν καλά τους ανθρώπους και γι’ αυτό δεν επιτρέπουν να εξαπατηθούν από αυτούς. Ποιος μπορεί να γνωρίζει τι είδους πνεύμα ενεργεί μέσα σε κάθε άνθρωπο; Ποιος άλλος παρά ο Θεός, που γνωρίζει τα κρύφια της καρδιάς. Ακόμα και μεγάλοι Άγιοι, είχαν σφάλλει στην κρίση τους για ανθρώπους. Για παράδειγμα, ο Μέγας Βασίλειος νόμιζε άγιο άνθρωπο, κάποιον υποκριτή αιρετικό, τον οποίο μάλιστα και υποστήριξε έναντι πολλών, που τον αμφισβητούσαν, μέχρι που κάποτε πείστηκε για την πλάνη αυτού του ανθρώπου και απογοητεύτηκε οικτρά. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, είχε βαπτίσει κάποιον φιλόσοφο, ονόματι Μάξιμο και τόσο πολύ τον είχε συμπαθήσει, που τον φιλοξενούσε μάλιστα και μοιραζόταν το φαγητό μαζί του. Όμως ο Μάξιμος, ήταν άνθρωπος επικίνδυνος και πονηρός σαν φίδι. Μάλιστα κατάφερε με δολοπλοκίες και δωροδοκίες, να πείσει κάποιους Κωνσταντινουπολίτες, να τον αναγνωρίσουν ως Πατριάρχη, στη θέση του Αγίου Γρηγορίου! Όταν ύστερα από μια θυελλώδη αναταραχή, έλαμψε η αλήθεια και ορισμένοι επέπληξαν τον Άγιο Γρηγόριο, επειδή είχε κοντά του, τον μεγαλύτερο εχθρό του, ο Άγιος αποκρίθηκε: «Δεν φταίμε αν δεν διακρίνουμε την πονηριά κάποιου ανθρώπου. Ο Θεός μόνο γνωρίζει τα κρύφια της καρδιάς των ανθρώπων. Οι εντολές Του μας λένε, να ανοίγουμε τις καρδιές μας με πατρική αγάπη προς όλους, όσοι έρχονται σε εμάς». (Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς)
Το σκυλί με καταλαβαίνει, οι άνθρωποι όχι! (Άγιος Γαβριήλ ο δια Χριστόν Σαλός)
Είδα κάποιον να βάζει κάτω από την μασχάλη ένα δοχείο κρασί. Και για να καταισχύνω τους δαίμονες, ότι ήταν εντύπωση πλανερή και όχι πραγματική, λέω στον αδερφό: Κάνε αγάπη και σήκωσέ το μου αυτό. Και μόλις σήκωσε το επανωφόρι του, αποδείχτηκε, ότι δεν υπήρχε τίποτε κάτω από την μασχάλη του. Αυτό το ανέφερα με την έννοια, ότι και με τα ίδια σας τα μάτια αν δείτε κάτι ή ακούσετε κάτι, μην το πιστέψετε. Πολύ περισσότερο να προσέχετε τους λογισμούς, τις σκέψεις και τα νοήματα, γνωρίζοντας ότι οι δαίμονες τα σπέρνουν αυτά στην ψυχή, για να την διαστρέψουν, ώστε να σκέφτεται αυτά που την βλάπτουν και για να απομακρύνουν τον νου από τις αμαρτίες μας και από τον Θεό. (Αββάς Ηλίας)
Ένας άνθρωπος μπορεί να καταλάβει κάποιον που είναι σε κατώτερη πνευματική κατάσταση. Δεν μπορεί όμως να καταλάβει αυτόν, που είναι σε ανώτερη πνευματική κατάσταση απ’ αυτόν. ( Όσιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης)
Τρία πράγματα δεν μπορώ να κατανοήσω: 1) Πίστη χωρίς δόγμα, 2) Χριστιανισμό έξω από την Εκκλησία και 3) Χριστιανισμό χωρίς άσκηση. (Όσιος Σωφρόνιος του Έσσεξ)
Όταν έχω καθαρή καρδιά και κοινωνία με τον Θεό, τότε χαριτώνομαι και μπορώ και βλέπω την καρδιά του άλλου. Καταλαβαίνω, ότι ο τάδε είναι χαριτωμένος, ενώ ο βήτα έχει τον πονηρό μέσα του, έχει λογισμούς, αμαρτήματα. Βλέπω ακόμη και την παιδική του ηλικία, την γέννησή του. Όλα φαίνονται στο κάτοπτρο της καρδιάς μου. Αυτό είναι το χάρισμα,το πνευματικό που παίρνει ο καθαρός άνθρωπος. (Γέροντας Αιμιλιανός ο Σιμωνοπετρίτης)
