Παραμονή Χριστουγέννων: Μίνι αφιέρωμα από το vimaorthodoxias.gr
Της Κατερίνας Θεοχάρη
Η παραμονή των Χριστουγέννων, σύμφωνα με την Ορθόδοξη Παράδοση, δεν είναι μια απλή ημέρα αναμονής πριν από μια μεγάλη εορτή. Είναι ημέρα κατανύξεως, εσωτερικής προετοιμασίας και πνευματικής εγρήγορσης. Οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας και οι σύγχρονοι Γέροντες μιλούν με ενιαία φωνή: αν ο άνθρωπος δεν προετοιμάσει την ψυχή του, η Γέννηση του Χριστού κινδυνεύει να μείνει ένα εξωτερικό γεγονός, χωρίς σωτηριολογικό καρπό.
Η σιωπή πριν από το μεγάλο Μυστήριο
Οι Πατέρες διδάσκουν ότι η παραμονή των Χριστουγέννων είναι ημέρα εσωτερικής σιωπής.
Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος τονίζει ότι η σιωπή δεν είναι απλώς απουσία λόγου, αλλά χώρος παρουσίας του Θεού. Την ημέρα αυτή, λένε οι ασκητές, ο χριστιανός καλείται να περιορίσει τον θόρυβο, τις άσκοπες συζητήσεις και την υπερβολική ενασχόληση με κοσμικές μέριμνες.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Γέννηση του Χριστού τελείται λειτουργικά μέσα στη νύχτα. Η Εκκλησία υπενθυμίζει ότι το Φως έρχεται μέσα στο σκοτάδι της σιωπής.
Νηστεία με νόημα και όχι ως τύπος
Η παραμονή των Χριστουγέννων είναι αυστηρά νηστίσιμη ημέρα. Όμως οι Πατέρες προειδοποιούν ότι η νηστεία χωρίς μετάνοια είναι άκαρπη.
Ο Άγιος Βασίλειος ο Μέγας αναφέρει πως αληθινή νηστεία είναι να απομακρύνεται ο άνθρωπος από το κακό, τη φιλαργυρία, την κακία και τη σκληρότητα της καρδιάς.
Οι Γέροντες τονίζουν ότι εκείνη την ημέρα μεγαλύτερη σημασία δεν έχει τι θα λείψει από το τραπέζι, αλλά τι θα φύγει από την καρδιά: η πικρία, η κατάκριση και η μνησικακία.
Η εξομολόγηση ως καθαρισμός της φάτνης της καρδιάς
Πολλοί σύγχρονοι Άγιοι μιλούν ξεκάθαρα για τη σημασία της εξομολόγησης πριν τα Χριστούγεννα.
Ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης έλεγε ότι «ο Χριστός δεν γεννιέται σε ακαθάριστη φάτνη». Η καρδιά του ανθρώπου πρέπει να καθαριστεί από τα βάρη, τις ενοχές και τα πάθη, για να γίνει τόπος θείας κατοίκησης.
Η εξομολόγηση δεν είναι τυπική πράξη, αλλά πράξη εμπιστοσύνης και ταπείνωσης. Είναι το άνοιγμα της ψυχής στον Θεό.
Το σπίτι να γίνει κατ’ οίκον Εκκλησία
Οι Πατέρες της Εκκλησίας προτρέπουν οι οικογένειες να ζουν την παραμονή των Χριστουγέννων με προσευχή στο σπίτι.
Ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος δίδασκε ότι κάθε χριστιανικό σπίτι οφείλει να λειτουργεί ως «μικρή Εκκλησία».
Ένα αναμμένο καντήλι, η ανάγνωση του Ευαγγελίου της Γεννήσεως, μια σύντομη κοινή προσευχή αρκούν. Δεν ζητείται πολυλογία, αλλά συμμετοχή της καρδιάς.
Η ελεημοσύνη ως το πιο αληθινό δώρο
Οι Άγιοι είναι κατηγορηματικοί: Χριστούγεννα χωρίς ελεημοσύνη δεν υπάρχουν.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος υπογραμμίζει ότι τιμούμε τη Γέννηση του Χριστού όταν Τον αναγνωρίζουμε στον φτωχό, στον άρρωστο και στον μόνο.
Οι Γέροντες συμβουλεύουν την παραμονή να δίνεται κάτι από το υστέρημά μας: τρόφιμα, βοήθεια, ένα τηλεφώνημα σε έναν άνθρωπο που είναι ξεχασμένος. Αυτό είναι το πιο ευάρεστο δώρο στον Χριστό.
Η συμμετοχή στη Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων
Η κορύφωση της παραμονής είναι η προετοιμασία για τη Θεία Λειτουργία της Γεννήσεως.
Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης τόνιζε ότι όποιος κοινωνεί συνειδητά τα Χριστούγεννα, «δέχεται τον Χριστό όχι συμβολικά, αλλά πραγματικά».
Η Εκκλησία καλεί τον πιστό να μην περιοριστεί στον εορτασμό, αλλά να γίνει μέτοχος του Μυστηρίου.
Η παραμονή ως πνευματικό κατώφλι
Οι Πατέρες συνοψίζουν ότι η παραμονή των Χριστουγέννων είναι ένα πνευματικό κατώφλι. Αν ο άνθρωπος το περάσει με μετάνοια, σιωπή, προσευχή και αγάπη, τότε η Γέννηση του Χριστού δεν θα είναι απλώς μια ημερομηνία, αλλά ένα γεγονός σωτηρίας μέσα στην ίδια του τη ζωή.
