“Μία συλλογή βιβλίων δεν θα αρκούσε να περιγράψει τη μεγάλη επιρροή των Αγίων Κυρίλλου και Μεθόδου στο σλαβικό κόσμο.
Ήταν πολύ μεγάλη, επειδή οι δύο Άγιοι δημιούργησαν πνευματική κοινοπολιτεία, ενώνοντας τον ελληνικό και τον σλαβικό πολιτισμό, δημιούργησαν κοινό όραμα, κοινή ταυτότητα που μας διαφοροποιεί από τη Δύση”.
Η δημιουργία ενός κοινού πνευματικού κόσμου ήταν το μεγαλύτερο επίτευγμα των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου, υπογράμμισε στο ΑΠΕ- ΜΠΕ ο Αλεξέι Λίντοφ καθηγητής Βυζαντινής Τέχνης στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Μόσχας, Διευθυντής του Ινστιτούτου Παγκόσμιου Πολιτισμού και του Κέντρου Έρευνας για τον Ανατολικό Χριστιανικό Πολιτισμό.
“Όταν σκεφτόμαστε για την πνευματική μας ενότητα, το κοινό υπόβαθρο των Ρώσων, των άλλων Σλάβων και των Ελλήνων φέρνουμε στο μυαλό μας τους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο” επεσήμανε ο Ρώσος καθηγητής, ο οποίος συμμετέχει στο διεθνές συνέδριο “Κύριλλος και Μεθόδιος: Το Βυζάντιο και ο κόσμος των Σλάβων”, που διοργανώνεται στη Θεσσαλονίκη, με τη συμμετοχή επιστημόνων απ’ όλο τον κόσμο.
“Οι δύο Άγιοι δημιούργησαν ένα είδος πνευματικού κόσμου και όλοι ανήκουμε σε αυτόν τον κόσμο. Είναι η κύρια επιρροή στον πολιτισμό μας και δεν μπορούμε να το ξεχάσουμε, ακόμη και όταν σκεφτόμαστε για κοινές νοοτροπίες μεταξύ Ελλήνων και Ρώσων” σημείωσε ο κ. Λίντοφ.
“Δεν υπάρχει τίποτα κοινό γεωγραφικά και η μία χώρα είναι μακριά από την άλλη, ταυτόχρονα όμως όλοι αισθανόμαστε ότι έχουμε κοινή πνευματική κληρονομιά. Όχι μόνο εξαιτίας του κοινού ορθόδοξου υπόβαθρου, αλλά και χάρη σε κάτι περισσότερο, σε αυτό που δημιούργησαν οι δύο Άγιοι- δημιούργησαν το κοινό όραμα που μας ενώνει ακόμη και μας διαφοροποιεί από τη Δύση” τόνισε.
Για τον κ. Λίντοφ είναι σημαντικό να γίνει αντιληπτό όχι μόνο σε ακαδημαϊκό επίπεδο, αλλά και στην καθημερινή ζωή γιατί υπάρχει αυτή η εγγύτητα, η οποία, μάλιστα, μερικές φορές είναι λίγο προβληματική για μας, όπως είπε.
“Είναι όμως ο τρόπος θεώρησης, είναι η ταυτότητά μας. Έλληνες, Ρώσοι, Σέρβοι και άλλοι Σλάβοι έχουν κοινή ταυτότητα κι αυτή η ταυτότητα δημιουργήθηκε από τους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο” επεσήμανε.
Αναφερόμενος στο συνέδριο που διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη, το χαρακτήρισε όχι μόνο ακαδημαϊκό γεγονός, αλλά πολιτιστικό δημόσιο γεγονός, μία συζήτηση για το κοινό υπόβαθρο Σλάβων και Ελλήνων.
Είμαστε εδώ επιστήμονες απ΄ όλη την Ευρώπη, από τις ΗΠΑ, απ΄ όλες τις σλαβικές χώρες για ένα θέμα κοινού ενδιαφέροντος μπορούμε να μοιραστούμε τις ερευνητικές προσεγγίσεις μας και τις απόψεις μας για την κοινή αντίληψη των πραγμάτων και για το κοινό σύστημα πνευματικών αξιών.
Έχουμε ένα κοινό σύστημα πνευματικών αξιών, πρόσθεσε ο κ. Λίντοφ.
Ο Έβαν Φρίμαν, διάκονος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στις ΗΠΑ, ο οποίος παρακολουθεί διδακτορικό πρόγραμμα σπουδών στο Πανεπιστήμιο Γέιλ στη Βυζαντινή Ιστορία, στο Τμήμα Ιστορίας της Τέχνης, με επίκεντρο τη βυζαντινή τέχνη, τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι είναι ενθουσιασμένος που βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη και έχει την ευκαιρία να δει από κοντά βυζαντινούς ναούς.
“Το ενδιαφέρον για τις βυζαντινές σπουδές είναι πολύ μεγάλο στις ΗΠΑ, αν και πρέπει να ταξιδεύουμε για να δούμε βυζαντινές εκκλησίες και μνημεία” σημείωσε.
Είναι εντονότερο για τον συγκεκριμένο κλάδο σε Τμήματα Ιστορίας, Τμήματα Ιστορίας της Τέχνης ή Θεολογίας των ΗΠΑ, είπε και ανέφερε ότι στη χώρα του διοργανώνονται ολοένα και περισσότερο μεγάλες εκθέσεις για τη βυζαντινή τέχνη και ότι στην Ουάσινγκτον αυτή τη στιγμή παρουσιάζονται εκθέματα από το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης.
Αναφερόμενος στα κίνητρα που ωθούν κάποιον να ασχοληθεί με τη βυζαντινή ιστορία, τόνισε ότι η ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας είναι σημαντική για την τέχνη, για τον πολιτισμό και για τη θεολογία.
Επεσήμανε ακόμη ότι το συνέδριο είναι σημαντικό επειδή με αυτό τιμάται η επέτειος της έναρξης της αποστολής των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου στη Μεγάλη Μοραβία και επειδή συγκεντρώνει μελετητές από πολλές διαφορετικές χώρες που εξετάζουν το ιστορικό θέμα, το Βυζάντιο και οι Σλάβοι.
“Το θεμέλιο του πολιτισμού των Σλάβων ξεκινά με το έργο των Κυρίλλου και Μεθοδίου. Το έργο τους είναι το θεμέλιο στο οποίο αναφέρονται όλοι οι Σλάβοι πλέον, είτε είναι Ανατολικοί, είτε Νότιοι, είτε Βόρειοι, είτε Ορθόδοξοι, είτε μη Ορθόδοξοι” δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ιωάννης Ταρνανίδης, ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ, πρόεδρος της Ένωσης Σλαβολόγων Ελλάδας.
“Την εποχή εκείνη, οι Σλάβοι έχουν μια πρωτόγονη ζωή, δεν έχουν ανεπτυγμένο πολιτισμό και δεν το γνωρίζουμε καλά, καθώς δεν υπάρχουν γραπτά μνημεία. Με τους αδερφούς Κύριλλο και Μεθόδιο αρχίζει πλέον και η δική μας γνωριμία με τον κόσμο των Σλάβων, μεταφέρουν ό,τι είναι δυνατό να προσλάβει ένας απλός σλαβικός λαός από το πολιτισμένο Βυζάντιο” συμπλήρωσε.
Ο κ. Ταρνανίδης, αναφερόμενος στην ιεραποστολή των δύο Αγίων, είπε ότι στάλθηκαν δύο καλλιεργημένοι άνθρωποι της εκκλησίας να επινοήσουν ειδικό αλφάβητο, να μεταφράσουν εκκλησιαστικά βιβλία στην πολύ φτωχή γλώσσα των Σλάβων και ότι οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος τη διέπλασαν με τη βοήθεια και των Σλάβων μαθητών τους για να έχει έννοιες αφηρημένες και σύνθετες λέξεις.
“Ήταν γόνοι της Θεσσαλονίκης, δεν ξέχασαν την πόλη τους και τον Άγιο Δημήτριο, τον οποίον μετέφεραν και ήταν μεταξύ των πρώτων Αγίων της Σλαβικής Εκκλησίας στη μνήμη του οποίου γίνονταν ακολουθίες στη Μοραβία” ανέφερε.
Η Θεσσαλονίκη στη σκέψη των Σλάβων ήταν η κεντρική πόλη πολιτισμού και της χριστιανικής πίστης τους, έχει πρωτεύοντα ρόλο, καθώς πρώτη φορά στήθηκε Τμήμα Σπουδών των Σλαβικών Εκκλησιών του Σλαβικού Πολιτισμού στο ΑΠΘ και γειτνιάζει με τους Σλάβους, είπε ο κ. Ταρνανίδης προσθέτοντας πως ήταν απολύτως φυσικό να διοργανωθεί συνέδριο για το έργο των δύο αδελφών και τη σημασία της Θεσσαλονίκης στον πολιτισμό των Σλάβων.
“Το Συνέδριο είναι εξαιρετικής σημασίας γιατί φέρνει μαζί Σλαβολόγους απ΄ όλο τον κόσμο. Οι σλαβικές σπουδές στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται, παρ’ όλο που ουσιαστικά έχουμε επαφές με τους Σλάβους από τον 5ο-6ο αιώνα μ.Χ.” δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Αγγελική Παπαγεωργίου, η οποία διδάσκει Εισαγωγή στην Ιστορία και στον Πολιτισμό των Σλάβων στο Τμήμα Σλαβικών Σπουδών στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Απαντώντας στην ερώτηση τι ωθεί έναν επιστήμονα να ασχοληθεί με το κυριλλο-μεθοδιανό έργο, τόνισε ότι χάρη στο έργο τους δημιουργήθηκε ολόκληρος ο σλαβικός πολιτισμός.
“Χωρίς τους δύο λόγιους Θεσσαλονικείς δεν θα υπήρχε ούτε ρωσικός πολιτισμός, ούτε τσεχικός, κ.ο.κ.” σημείωσε.
Η Γκάιλ Λένχοφ, καθηγήτρια στο Τμήμα Σλαβικών Γλωσσών και Φιλολογιών στο Πανεπιστήμιο του Λος Άντζελες των ΗΠΑ έχει επισκεφθεί πολλές φορές την Ελλάδα, αλλά πρώτη φορά τη Θεσσαλονίκη.
Το ενδιαφέρον της για την εκκλησία και για τις σχέσεις των Σλάβων με τους Αρχαίους Έλληνες και τον βυζαντινό πολιτισμό την ώθησε να ασχοληθεί με τις σλαβικές σπουδές.
“Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τις σλαβικές σπουδές, για τη Ρωσία, για το ρωσικό πολιτισμό και επίσης υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον στα πανεπιστήμια για τη θρησκεία και την ορθοδοξία, για τον πολιτισμό και για την Ελλάδα” υπογράμμισε.
Όσον αφορά το πνεύμα των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου και αν είναι “ζωντανό” στις μέρες μας, η κ. Λένχοφ εκτίμησε ότι υπάρχει σε κάποιους ανθρώπους, ενώ άλλοι έχουν πιο κυνική συμπεριφορά.
To συνέδριο διοργανώνεται από το Δήμο Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Κέντρο Μελέτης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Κυρίλλου και Μεθοδίου και την υποστήριξη του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού.
