Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς: Εάν υπάρχει μιά αλήθεια στήν οποία θά μπορούσαν νά συνοψισθούν όλες οι ευαγγελικές αλήθειες, η αλήθεια αυτή θά ήταν η ανάσταση τού Χριστού.
Καί ακόμη, εάν υπάρχει μιά πραγματικότητα στήν οποία θά μπορούσαν νά συνοψισθούν όλες οι καινοδιαθηκικές πραγματικότητες, η πραγματικότητα αυτή θά ήταν η ανάσταση τού Χριστού. Μόνο στήν ανάσταση τού Χριστού εξηγούνται όλα τά θαύματά Του, όλες οι αλήθειές Του, όλα τά λόγια Του, όλα τά γεγονότα τής Καινής Διαθήκης.
Μέχρι τήν ανάστασή Του ο Κύριος δίδασκε γιά τήν αιώνια ζωή, αλλά μέ τήν ανάστασή Του έδειξε ότι ο Ίδιος όντως είναι η αιώνια ζωή. Μέχρι τήν ανάστασή Του δίδασκε γιά τήν ανάσταση τών νεκρών, αλλά μέ τήν ανάστασή Του έδειξε ότι ο Ίδιος είναι πράγματι η ανάσταση τών νεκρών. Μέχρι τήν ανάστασή Του δίδασκε ότι η πίστη σ Αυτόν μεταφέρει εκ τού θανάτου εις τήν ζωήν, αλλά μέ τήν ανάστασή Του έδειξε ότι ο Ίδιος νίκησε τό θάνατο καί έτσι εξασφάλισε στούς θανατωμένους ανθρώπους τή μετάβαση εκ τού θανάτου στήν ανάσταση.
Μέ τήν αμαρτία ο άνθρωπος έγινε θνητός καί πεπερασμένος· μέ τήν ανάσταση τού Θεανθρώπου γίνεται αθάνατος καί αιώνιος. Σ αυτό δέ ακριβώς έγκειται η δύναμη καί τό κράτος καί η παντοδυναμία τής τού Χριστού αναστάσεως. Καί γιά αυτό χωρίς τήν ανάσταση τού Χριστού δέν θά υπήρχε κάν ο Χριστιανισμός. Μεταξύ τών θαυμάτων η ανάσταση τού Κυρίου είναι τό μεγαλύτερο θαύμα. Όλα τά άλλα θαύματα πηγάζουν από αυτό καί συνοψίζονται σ αυτό. Απ αυτό πηγάζουν η πίστη καί η αγάπη καί η ελπίδα καί η προσευχή καί η θεοσέβεια. Αυτό είναι εκείνο τό οποίο καμία άλλη θρησκεία δέν έχει· αυτό είναι εκείνο τό οποίο ανυψώνει τόν Κύριο υπεράνω όλων τών ανθρώπων καί τών θεών. Αυτό είναι εκείνο τό οποίο κατά τρόπο μοναδικό καί αναμφισβήτητο δείχνει καί αποδεικνύει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο μόνος αληθινός Θεός καί Κύριος σέ όλους τούς ορατούς καί αόρατους κόσμους.
Τό ότι ο άνθρωπος πιστεύει αληθινά στόν Αναστάντα Κύριο τό αποδεικνύει μέ τό νά αγωνίζεται κατά τής αμαρτίας καί τών παθών καί εάν μέν αγωνίζεται, πρέπει νά γνωρίζει ότι αγωνίζεται γιά τήν αθανασία καί τήν αιώνια ζωή. Εάν όμως δέν αγωνίζεται, τότε μάταιη η πίστη του! Διότι, εάν η πίστη τού ανθρώπου δέν είναι αγώνας γιά τήν αθανασία καί τήν αιωνιότητα, τότε τί είναι; Εάν μέ τήν πίστη στό Χριστό δέν φθάνει κανείς στήν αθανασία καί τήν επί τού θανάτου νίκη, τότε πρός τί η πίστη μας; Εάν ο Χριστός δέν αναστήθηκε, τούτο σημαίνει ότι η αμαρτία καί ο θάνατος δέν έχουν νικηθεί. Εάν δέ δέν έχουν αυτά τά δύο νικηθεί, τότε γιατί νά πιστεύει κανείς στό Χριστό; Εκείνος όμως ο οποίος μέ τήν πίστη στόν Αναστάντα Χριστό αγωνίζεται εναντίον κάθε αμαρτίας του, αυτός ενισχύει σιγά-σιγά μέσα του τήν αίσθηση ότι ο Κύριος πραγματικά αναστήθηκε, άμβλυνε τό κέντρο τού θανάτου, νίκησε τό θάνατο σέ όλα τά μέτωπα τής μάχης.
Χωρίς τήν ανάσταση δέν υπάρχει ούτε στόν ουρανό ούτε κάτω από τόν ουρανό τίποτε πιό παράλογο από τόν κόσμο αυτό ούτε μεγαλύτερη απελπισία από τή ζωή αυτή, δίχως αθανασία. Σ όλους τούς κόσμους δέν υπάρχει περισσότερο δυστυχισμένη ύπαρξη από τόν άνθρωπο, πού δέν πιστεύει στήν ανάσταση τών νεκρών. Γι αυτό, γιά τήν ανθρώπινη ύπαρξη, ο Αναστημένος Κύριος είναι τά «πάντα εν πάσιν» σ όλους τούς κόσμους: ό,τι τό Ωραίο, τό Καλό, τό Αληθινό, τό Προσφιλές, τό Χαρμόσυνο, τό Θείο, τό Σοφό, τό Αιώνιο. Αυτός είναι όλη η Αγάπη μας, όλη η Αλήθειά μας, όλη η Χαρά μας, όλο τό Αγαθό μας, όλη η Ζωή μας, η Αιωνία Ζωή σέ όλες τίς αιωνιότητες καί απεραντοσύνες.
