[Με βάση και πηγή το σπουδαίο έργο A CATECHETICAL HANDBOOK OF THE EASTERN ORTHODOX CHURCH του συγγραφέως D.H. Stamatis, έκδοσις Light & Life Publishing Company (συνιστούμε θερμά στους γνώστες της Αγγλικής την απόκτηση του βιβλίου), και με άλλα επίσης βοηθήματα, αρχίζω με την Χάρη του Θεού να δίνω, προφορικώς πρώτα και γραπτώς έπειτα, στον λαό της Ιεράς Μητροπόλεως όπου διακονώ, μία σειρά εβδομαδιαίων κατηχητικών μαθημάτων. Η κατήχηση αυτή θα είναι κατά πολύ πληρέστερη από την άλλη που έγραψα προ πολλών ετών με τον τίτλο ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΑΤΗΧΗΣΗ και με διαφορετικό τρόπο και περιεχόμενο προς εκείνη γραμμένη.
Τα αγιογραφικά και πατερικά χωρία που θα παραθέτω θα γράφονται στην γλώσσα του κειμένου με την παράκληση να τα διαβάζουν οι αναγνώστες επανειλημμένως, ώστε να τα αποστηθίσουν.]
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΤΙ ΝΑ ΠΙΣΤΕΥΟΥΜΕ
(Συνέχεια από το προηγούμενο)
5. Ποιό είναι το γενικό χαρακτηριστικό ενός χριστιανού
Αφού είπαμε γενικά για τα ονόματα και τους τίτλους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, πρέπει να πούμε τώρα γενικά πάλι, περί του χριστιανού. Το γενικό χαρακτηριστικό του καλού χριστιανού είναι ότι αυτός προσεύχεται πολύ στον Θεό και προσπαθεί να μην παραβαίνει το θέλημά Του. Πάντοτε προσεύχεται ο Χριστιανός, αλλά έχει και τακτά διαστήματα την ημέρα, στα οποία προσεύχεται ιδιαίτερα. Προσεύχεται το πρωί, όταν αρχίζει η ημέρα, προσεύχεται πριν από το φαγητό του και προσεύχεται προτού να κοιμηθεί το βράδυ. Επίσης προσεύχεται με τους άλλους χριστιανούς στον ιερό Ναό, στην θεία λατρεία.
Εννοείται βέβαια ότι το πλέον βασικό χαρακτηριστικό για έναν ορθόδοξο χριστιανό είναι το να είναι βαπτισμένος από ορθόδοξο ιερέα. Έτσι ανήκει στην Εκκλησία του Χριστού και πρέπει να ρυθμίζει την ζωή του κατά τις εντολές της Εκκλησίας. Όλες τις εντολές της Αγίας μας Εκκλησίας πρέπει να αγωνίζεται ο χριστιανός να τις εφαρμόζει με την Χάρη του Κυρίου Ιησού Χριστού. Καί θα το πετύχει βέβαια αυτό, όπως έλεγε ο απόστολος Παύλος, «πάντα ισχύω εν τω ενδυναμούντί με Ιησού Χριστώ» (Φιλιπ. 4,13).
6. Τι είναι ένας Ορθόδοξος χριστιανός
Ορθόδοξος χριστιανός είναι εκείνος ο οποίος πιστεύει ακριβώς την διδασκαλία του Χριστού, όπως μας παραδόθηκε από την Εκκλησία μας διά μέσου των αιώνων. Ιδιαίτερα, ο Ορθόδοξος χριστιανός πιστεύει την διδασκαλία της Αγίας Γραφής και τηρεί τις ιερές Παραδόσεις της Εκκλησίας.
Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός σαρκώθηκε και έγινε άνθρωπος, για να σώσει τον άνθρωπο· για να διορθώσει, δηλαδή, την ζημιά που έγινε στην σχέση του ανθρώπου με τον Θεό. Αυτή η ζημιά προήλθε από την λεγόμενη «Πτώση» του ανθρώπου. Γιά την σωτηρία όμως του ανθρώπου δεν ήταν μόνο το ότι ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος και κήρυξε την ωραία διδασκαλία Του και σταυρώθηκε και αναστήθηκε. Όταν με την ανάληψή Του ο Ιησούς Χριστός ανέβηκε στους ουρανούς, έστειλε το Άγιό Του Πνεύμα και θέσπισε την Αγία Του Εκκλησία, για να συνεχίσει το έργο Του. Ωραία το είπε ο προφήτης Ησαίας σε μια ωραία του προφητεία περί της Εκκλησίας. Ομιλώντας ο προφήτης Ησαίας για το πάθος του Μεσσία λέγει: «Θα ίδει σπέρμα, το οποίο θα ζήσει μακρές ημέρες. Ο,τι ο Θεός εσχεδίασε, δι᾽ αυτού (του σπέρματος) θα εκπληρωθεί» (Ησ. 53,10β, κατά το Εβρ.). Ο λόγος αυτός του προφήτου Ησαίου είναι πραγματικά μία σπουδαία προφητεία περί Εκκλησίας, την οποία καλεί «σπέρμα» του Μεσσία, αλλά και του σκοπού της Εκκλησίας. Η Εκκλησία λοιπόν έχει τα μέσα για να οικειοποιηθούν τα μέλη της οι χριστιανοί, το έργο που έκανε γι᾽ αυτούς ο Ιησούς Χριστός και να πετύχουν την σωτηρία τους. Αυτή η Εκκλησία είναι μόνο η Ορθόδοξη Εκκλησία.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία διατήρησε απαράλλακτη την διδασκαλία που ο Ιησούς Χριστός έδωσε στους μαθητές Του και έτσι εμείς οι Ορθόδοξοι χριστιανοί έχουμε το μεγάλο προνόμιο να έχουμε την σωστή διδασκαλία περί του Θεού σε όλη της την πληρότητα. Καμμιά άλλη «εκκλησία» δεν διατήρησε απαράλλακτη και αναλλοίωτη την διδασκαλία του Ιησού Χριστού και των αγίων Αποστόλων, όπως την διατήρησε μόνο η Ορθόδοξη Εκκλησία. Όταν εμείς οι Ορθόδοξοι ακούμε την διδασκαλία της Εκκλησίας μας, νοιώθουμε σαν να καθόμαστε στα πόδια του Ιησού Χριστού και να ακούμε την διδασκαλία που έλεγε Αυτός στους Αποστόλους.
Σαν Ορθόδοξοι χριστιανοί έχουμε την θαυμαστή διαβεβαίωση ότι οι Επίσκοποί μας και οι Ιερείς μας βρίσκονται στην κατ᾽ ευθείαν γραμμή με τους ίδιους τους Αποστόλους. Έχουν την λεγομένη «Αποστολική διαδοχή» με την χειροτονία διά της επιθέσεως των χειρών και με την διατήρηση της Αποστολικής διδαχής, της διδασκαλίας, δηλαδή, των αγίων Αποστόλων. Αυτά τα δύο είναι αναγκαία για την ιερωσύνη, ώστε να μετέχουν οι χριστιανοί, διά των ιερέων, της Χάριτος που έδωσε ο Χριστός στην Εκκλησία Του και να σώζονται. Καί αυτά τα δύο, την Αποστολική διαδοχή και την ακεραία Αποστολική διδασκαλία, μόνο η Ορθόδοξη Εκκλησία τα έχει διατηρήσει.
Λόγω αυτής της Αποστολικής κληρονομιάς που έχουμε εμείς οι Ορθόδοξοι, όταν στην Θεία Λειτουργία κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Ιησού Χριστού, νοιώθουμε ότι κοινωνούμε όπως ακριβώς οι άγιοι Απόστολοι κοινώνησαν κατά τον Μυστικό Δείπνο από τον Ίδιο τον Χριστό. Το Μυστήριο της θείας Ευχαριστίας (η Θεία Λειτουργία), που τελεί η Εκκλησία μας, βεβαιώνεται ότι είναι αληθινό από το ότι, πρώτον, η Ορθόδοξη Εκκλησία μας διατήρησε την διδασκαλία του Κυρίου Ιησού Χριστού απαράλλακτη και από το ότι, δεύτερον, οι Επίσκοποι και Ιερείς της Εκκλησίας μας έχουν την Αποστολική Διαδοχή (και διά της επιθέσεως των χειρών και διά της φυλάξεως υπ᾽ αυτών της Αποστολικής διδασκαλίας). Πραγματικά, αυτό είναι μέγα προνόμιο για μας τους Ορθοδόξους!
Μας είναι τρομερό και πολύ θελκτικό κατά την Θεία Λειτουργία το ότι νοιώθουμε ότι έχουμε ενώπιόν μας Αυτό το Ίδιο το Σώμα και Αυτό το Ίδιο το Αίμα του Ιησού Χριστού, έστω και αν κάποιες φορές δεν είμαστε έτοιμοι να συμμετάσχουμε στην Θεία Κοινωνία. Είναι όμως κατά πολύ μεγαλύτερο το δέος μας και η ευχαρίστησή μας όταν κοινωνούμε τα Άχραντα Μυστήρια, το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.
Η Ορθοδοξη Εκκλησία μας, για να μας μάθει πως πρέπει να ζούμε σαν χριστιανοί, μας παρουσιάζει τους αγίους Της. Την ζωή τους και την διδασκαλία τους. Πραγματικά, πρότυπο στην πορεία μας για τον Θεό πρέπει να έχουμε τους αγίους της Εκκλησίας μας. Τον δικό τους δρόμο πρέπει να ακολουθούμε. Η οδός προς την σωτηρία είναι «πεπατημένη οδός» από τα βήματα των αγίων. Το δικό τους παράδειγμα πρέπει να ακολουθούμε, το παράδειγμα των αγίων, που προσηύχονταν στον Θεό και αγωνίζονταν με την Χάρη Του να καθαρίσουν την καρδιά τους από τα αμαρτωλά πάθη. Γιατί ο Κύριός μας είπε ότι «οι καθαροί τη καρδία τον Θεόν όψονται» (Ματθ. 5,8).
Η ζωή των αγίων και η διδασκαλία τους για τον καθαρμό της ψυχής από τα πάθη, βρίσκονται σε τρία βιβλία που πρέπει να διαβάζουν οι Ορθόδοξοι χριστιανοί για να βαδίζουν την σωστή πνευματικότητα. Είναι τα Ιερά Συναξάρια, το Γεροντικόν και η Φιλοκαλία. Τα βιβλία αυτά, και τα τρία, είναι ανοικτά, δεν έχουν κλείσει. Δεν «έκλεισαν», γιατί πάντοτε υπάρχουν άγιοι στην Εκκλησία μας και εμπλουτίζονται τα Ιερά Συναξάριά μας με νέες εμπειρίες των αγίων. Έτσι, ως το καλύτερο Γεροντικό και Φιλοκαλία για την εποχή μας συνιστούμε το πεντάτομο έργο του οσίου πατρός Παισίου, όπως και το έργο με την ζωή και την διδασκαλία του οσίου πατρός Πορφυρίου Βίος και Λόγοι. Ολόκαρδα πάλι συνιστούμε ως σύγχρονη Φιλοκαλία το έργο «Ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης», γραμμένο από τον φωτισμένο μαθητή του αγίου, τον όσιο Γέροντα πατέρα Σωφρόνιο.
Στο επόμενο μάθημά μας θα μιλήσουμε για την θεόπνευστο Βίβλο, την Αγία Γραφή, από την οποία αποκτούμε την πλήρη γνώση περί του Θεού μας.
(Συνεχίζεται)
){kind=link}