Υπάρχει η γενική εντύπωση ότι η τελευταία Θεία Λειτουργία εντός της Αγίας Σοφίας τελέστηκε την Τρίτη 29 Μαϊου 1453. Στην πραγματικότητα όμως η Θεία Λειτουργία τελέστηκε στην Αγία Σοφία στις 19 Ιανουαρίου 1919 από τον Κρητικό ιερέα παπα – Λευτέρη Νουφράκη από τις Αλώνες Ρεθύμνου.
Τον Ιανουάριο του 1919, δύο ελληνικές μεραρχίες που είχαν για αποστολή να συμμετέχουν στην εκστρατεία της Κριμαίας στάθμευαν στην Κωνσταντινούπολη που βρισκόταν υπό την «συμμαχική επικυριαρχία». Τότε ο πατήρ Λευτέρης που υπηρετούσε στη Β’ Ελληνική μεραρχία εκμυστηρεύτηκε σε κάποιους συντρόφους του το όνειρό του να τελεστεί η Θεία Λειτουργία εντός του ναού της Αγίας του Θεού Σοφίας που ήταν τότε τζαμί. Το εγχείρημα ήταν παράτολμο και έκρυβε πολύ μεγάλους κινδύνους…
Το ιστορικό αυτό γεγονός είναι σε γενικές γραμμές άγνωστο στη σύγχρονη Ελλάδα. Έχει θυσιαστεί και αυτό στο βωμό των πολιτικών σκοπιμοτήτων. Όμως τώρα, περισσότερο από ποτέ, σε μια εποχή όπου η Τουρκία επιχειρεί εκ νέου να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε Τζαμί, έχουμε ανάγκη από πρότυπα πατριωτισμού, αγωνιστικότητας και αυτοθυσίας.
Η βραβευμένη συγγραφέας παιδικών βιβλίων Άννα Ιακώβου εμπνεύστηκε μια συναρπαστική ιστορία για παιδιά που ζωντανεύει τη μεγάλη αυτή στιγμή για την πονεμένη Ρωμιοσύνη. Το βιβλίο ονομάζεται “Συνέβη εις την Πόλη” και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Άθως Παιδικά.
