Μόσχας Κύριλλος: Με λόγο ευθύ, ποιμαντικό αλλά και βαθιά ανήσυχο, ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ. Κύριλλος έθεσε στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου ένα ζήτημα που απασχολεί πλέον όλες τις κοινωνίες: την ανεξέλεγκτη επιρροή των σύγχρονων τεχνολογιών στη ζωή και τη διαμόρφωση των παιδιών.
Επιμέλεια- ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Κατά τη διάρκεια συνάντησης με εκπαιδευτικούς στη Μόσχα, ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας απηύθυνε δύο πρακτικές, αλλά ιδεολογικά φορτισμένες συστάσεις προς τα σχολεία, ζητώντας άμεση δράση.
Αυστηρή ψηφιακή υγιεινή στα σχολεία
Η πρώτη σύσταση του Πατριάρχη Κυρίλλου αφορά την καθιέρωση αυστηρής «ψηφιακής υγιεινής» στον σχολικό χώρο. Όπως υπογράμμισε, είναι αναγκαίο να εξαλειφθεί η χρήση ηλεκτρονικών συσκευών, τουλάχιστον για τους μαθητές του δημοτικού και του γυμνασίου, ενώ για το λύκειο πρότεινε σημαντικό περιορισμό. Ο ίδιος σημείωσε ότι η συνεχής έκθεση των παιδιών σε οθόνες δεν είναι απλώς παιδαγωγικό ζήτημα, αλλά βαθιά ανθρωπολογικό και πνευματικό πρόβλημα.
Ο Πατριάρχης εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι αργά ή γρήγορα τα εκπαιδευτικά συστήματα θα οδηγηθούν σε τέτοιες αποφάσεις, προσθέτοντας όμως με έμφαση ότι «είναι καλύτερο να φτάσουμε εκεί νωρίτερα». Η πρόληψη, όπως ανέφερε, αποτελεί πράξη ευθύνης απέναντι στις επόμενες γενιές.
Συμμαχία σχολείου και οικογένειας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συνεργασία με τους γονείς, τους οποίους χαρακτήρισε απαραίτητους συμμάχους του σχολείου. «Πρέπει να συνεργαστούμε με τους γονείς για να τους κάνουμε συμμάχους του σχολείου», τόνισε, επισημαίνοντας ότι χωρίς κοινό μέτωπο οικογένειας και εκπαίδευσης, κάθε προσπάθεια περιορισμού της ψηφιακής εξάρτησης θα είναι ελλιπής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η τεχνολογία δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον ζωντανό διάλογο, τη βιωματική μάθηση και τη σχέση δασκάλου–μαθητή, στοιχεία που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της παιδείας.
«Μόνο η πραγματική ζωή έχει αξία»
Η δεύτερη σύσταση του Πατριάρχη Κυρίλλου εστιάζει στην ίδια την κοσμοθεωρία που μεταδίδεται στα παιδιά. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, είναι καθοριστικό να εξηγείται στους μαθητές ότι μόνο η πραγματική ζωή έχει αξία και νόημα. Η εικονική ζωή, κατά τον ίδιο, δεν αποτελεί πραγματική ύπαρξη, αλλά μια σκιά της.
Η πραγματική ζωή, τόνισε, περιλαμβάνει γνώσεις, δεξιότητες, προσωπική επικοινωνία, αληθινά συναισθήματα και σχέσεις. Όλα όσα δεν μπορούν να αντικατασταθούν από αλγορίθμους, πλατφόρμες ή τεχνητές νοημοσύνες.
«Τραγωδία» η μετατροπή της ζωής σε ψηφιακό υποκατάστατο
Σε έναν από τους πιο αιχμηρούς του χαρακτηρισμούς, ο Πατριάρχης Μόσχας έκανε λόγο για «τραγωδία» στο ενδεχόμενο η ανθρώπινη ζωή να μετατραπεί σε «συνδέσμους στο Διαδίκτυο ή σε εντολές για επικοινωνία με ρομπότ». Χαρακτήρισε αυτή την προοπτική ως «ψυχικό και συναισθηματικό απόβλητο», υποστηρίζοντας ότι υποβαθμίζει την υψηλή αξιοπρέπεια του ανθρώπου.
Η παρέμβασή του έρχεται σε μια περίοδο όπου διεθνείς οργανισμοί, όπως η UNESCO, επανεξετάζουν τον ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαίδευση, αναγνωρίζοντας ότι η άκριτη ψηφιοποίηση μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει.
Καταληκτικά, ο Πατριάρχης Κύριλλος υπενθύμισε ότι ο άνθρωπος είναι «εικόνα και ομοίωση του Θεού» και πως κάθε εκπαιδευτική πολιτική οφείλει να υπηρετεί αυτή τη θεμελιώδη αλήθεια. Μια θέση που, ανεξαρτήτως θρησκευτικής οπτικής, επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα για το ποια παιδεία θέλουμε και ποιο μέλλον ετοιμάζουμε για τα παιδιά μας.
