του Νίκου Τσίτσα
Το κλείσιμο των συνόρων με τα Σκόπια και το ερμητικό σφράγισμα της Βαλκανικής οδού για τους πρόσφυγες προς την κεντρική Ευρώπη το οποίο έγινε με τις ευλογίες της Ε.Ε. όπως φαίνεται από το κοινό ανακοινωθέν των 28 μελών κρατών της Ε.Ε., τις δηλώσεις του αντιπροέδρου της Ε.Ε. κ. Τουσκ αλλά και την επιβεβαίωση του εκπροσώπου τύπου της Κομισιόν, αποτελούν τον προάγγελο νέων ελέγχων που αναμένεται να εφαρμοστούν στα σύνορα των χωρών μελών της Ε.Ε.
Κυβερνητικές πηγές εκφράζουν την ανησυχίας τους ακόμα και για «πάγωμα» της Συνθήκης Σένγκεν μέχρι τα τέλη του έτους τουλάχιστον, προκειμένου η Ε.Ε. να στείλει ηχηρό μήνυμα προς τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να δεχτεί νέα προσφυγικά κύματα.
Οι ίδιοι κύκλοι σημειώνουν ότι μία τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε το τελειωτικό χτύπημα για την Ελλάδα αφού θα είχε ως αποτέλεσμα τον εγκλωβισμό στην χώρα περισσοτέρων των 100.000 προσφύγων και μεταναστών.
Μετά τις ευχαριστίες Τουσκ στις χώρες των δυτικών Βαλκανίων για το κλείσιμο των συνόρων τους και τις διαβεβαιώσεις του εκπροσώπου τύπου της Κομισιόν κ. Μαργαρίτη Σχοινά ότι το κλείσιμο των συνόρων αντιμετωπίστηκε από τους 28 ηγέτες των μελών της Ε.Ε. ως δεδομένο στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής, έρχεται και η αποστολή Ιταλών
καραμπινιέρων στην Αλβανία για να ενισχύσουν την φύλαξη των ελληνοαλβανικών συνόρων, ενώ και στην Βουλγαρία ενισχύονται οι περιπολίες στα σύνορα της χώρας.
Όμως στο κοινό ανακοινωθέν των 28 που αποτελεί οδηγό για την τελική συμφωνία που αναμένεται να οριστικοποιηθεί στην Σύνοδο που έχει προγραμματιστεί για τις 17 Μαρτίου ξεκαθαρίζει αρχικά ότι η οδός διέλευσης των προσφύγων από τα δυτικά Βαλκάνια παραμένει κλειστή και προαναγγέλλει το πάγωμα της Συνθήκης Σένγκεν.
Με διπλωματική …γλώσσα το κοινό ανακοινωθέν αναφέρει ότι: «Οι ακανόνιστες ροές μεταναστών κατά μήκος της οδού των δυτικών Βαλκανίων έχουν πλέον σταματήσει», θεωρώντας ως δεδομένο το κλείσιμο των συνόρων τόσο στην ΠΓΔΜ όσο και στις άλλες χώρες των δυτικών Βαλκανίων από τις οποίες οι μετανάστες κατευθύνονταν προς την Γερμανία.
Παράλληλα τονίζεται στο 8ο σημείο του κοινού ανακοινωθέντος ότι πρέπει να υπάρξει μέριμνα για «άμεση λήψη κάθε αναγκαίου μέτρου έναντι κάθε διάνοιξης νέας οδού διέλευσης και εντατικοποίηση της καταπολέμησης των διακινητών», εκφράζοντας την πρόθεση των εταίρων να κλείσουν κάθε δρόμο μεταναστών προς την κεντρική Ευρώπη.
Με διπλωματική διατύπωση επίσης αναφέρεται το ενδεχόμενο να ανασταλεί η Συνθήκη Σένγκεν μέχρι τα τέλη του έτους και να αυστηροποιηθούν οι έλεγχοι των συνόρων καθώς οι χώρες της κεντρικής Ευρώπης και κυρίως η Γαλλία εκφράζουν φόβους για μετακινήσεις τρομοκρατών μαζί με τα ρεύματα των μεταναστών και προσφύγων.
Συγκεκριμένα το κοινό ανακοινωθέν αναφέρει στην λίστα των επειγόντων μέτρων που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση του προσφυγικού προβλήματος:
«προώθηση, κατά προτεραιότητα, όλων των στοιχείων του χάρτη πορείας της Επιτροπής σχετικά με το πρόγραμμα
«Αποκατάσταση του χώρου Σένγκεν», ούτως ώστε να τερματιστούν οι προσωρινοί έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα και να αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία του χώρου Σένγκεν πριν από το τέλος του έτους.
Με το παρόν έγγραφο τα κράτη μέλη δεν αναλαμβάνουν νέες δεσμεύσεις σε ό,τι αφορά τη μετεγκατάσταση και την επανεγκατάσταση». Με την συγκεκριμένη έκφραση σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Ε.Ε. ουσιαστικά προαναγγέλλει την αυστηροποίηση των ελέγχων στα σύνορα των χωρών- μελών από τις 12 Μαΐου μέχρι και τα τέλη του έτους οπότε και θα επανεξεταστεί η πλήρης επαναφορά της Σένγκεν.
Ο καθηγητής του διεθνούς δικαίου και εξωτερικής πολιτικής στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου Αγ. Συρίγος ο οποίος έχει διατελέσει γενικός γραμματέας Πληθυσμού και κοινωνικής συνοχής από το 2012 έως και το 2015, αναφέρει στο TheTOC.gr τα νέα δεδομένα και τις γκρίζες ζώνες του κοινού ανακοινωθέντος της Ε.Ε:
«Το δεδομένο είναι ότι έχει κλείσει οριστικά η οδός των δυτικών Βαλκανίων και τα βόρεια σύνορα της χώρας. Θεωρητικώς – σύμφωνα με το κοινό ανακοινωθέν- η Τουρκία θα μπορεί να παίρνει πίσω και Σύρους πρόσφυγες.
Άρα οι επιλογές των προσφύγων θα είναι να πάνε στην Τουρκία ή να παραμείνουν σε ευρωπαϊκό έδαφος καταθέτοντας αίτηση για άσυλο στην Ελλάδα. Εκτιμώ ότι ο αριθμός των αιτούντων ασύλου θα αυξηθεί κατακόρυφα όταν σήμερα ελάχιστοι καταθέτουν αιτήσεις, με δεδομένο και το κλείσιμο των συνόρων και την αύξηση των ελέγχων» αναφέρει ο κ. Συρίγος.
Σημειώνει δε ότι το ανακοινωθέν υποκρύπτει το πάγωμα της Σένγκεν για τουλάχιστον έξι μήνες λέγοντας ότι «η αναστολή της συνθήκης Σένγκεν και οι αυστηρότεροι έλεγχοι θα επιφέρουν σημαντικά προβλήματα στην διακίνηση ανθρώπων και εμπορευμάτων εντός της ευρωπαϊκής επικράτειας μέχρι για τις κρουαζιέρες και τα ευπαθή προϊόντα όπως οι φράουλες κτλ.
