του πατρός Φιλόθεου Φάρου
Στην εκτενέστερη περικοπή για τον γάμο στην Καινή Διαθήκη υπάρχει η φράση: «Η γυναίκα να σέβεται τον άνδρα της» (Εφεσ. 5, 33), θα μπορούσε κανείς να δει στη λέξη «να σέβεται» μια αντανάκλαση της ανδρικής κυριαρχίας της κοινωνίας του πρώτου αιώνα. Ωστόσο ο σεβασμός γιά ένα άλλο πρόσωπο δεν προϋποθέτει αναγκαστικά υπεροχή αυτού του προσώπου. Αν και ο σεβασμός απευθύνεται τελικά στον Θεό, λόγω της σχέσης του Θεού με τη δημιουργία Του, απευθύνεται και στη δημιουργία και είναι ο σεβασμός για τη ζωή που δίδασκε ο Albert Schweitzer. Υπάρχει κατ’ ακολουθία και ο κατάλληλος σεβασμός για εκείνους που δημιουργήθηκαν κατ’ εικόνα του Θεού. Αυτός ο σεβασμός θα είναι παρόμοιος με τον σεβασμό που θα δείχνει ένας σύζυγος προς την σύζυγό του αν την «αγαπά όπως τον εαυτό του» (Εφεσ. 5, 33).
Αν και ο σεβασμός για πρόσωπα θα πρέπει να χαρακτηρίζει όλες τις σχέσεις, είναι ιδιαίτερα απαραίτητος στο γάμο, όπου δύο άνθρωποι συνδέονται με μια οικειότητα που περιγράφεται μοναδικά ως «σάρκα μία». Χωρίς αμοιβαίο σεβασμό αυτή η οικειότητα μπορεί να μεταβληθεί σε μίσος.
Η επαναδιαπραγμάτευση της συζυγικής συμβάσεως που ανεφέρθη προηγουμένως είναι στην πραγματικότητα η επαναδιαπραγμάτευση της έννοιας του αμοιβαίου σεβασμού στη μέση ηλικία. Αν και η σύμβαση θα διαφέρει ανάλογα με τον κάθε συγκεκριμένο γάμο, ο σεβασμός για τον ή την σύζυγό μας επικεντρώνεται σε κάποιες βασικές απόψεις του γάμου. Πρώτον η διάσταση της συντροφικότητας στο γάμο θα πρέπει να ανανεωθεί, αν είναι αναγκαίο. Σεβασμός είναι να δεις τον ή την σύζυγό σου ως πρόσωπο και όχι ως υπηρεσία και ως πρόσωπο μοναδικό και διαφορετικό από οποιοδήποτε άλλο, με σαγηνευτικά και διακριτά χαρακτηριστικά. Αυτός ο σεβασμός είναι η προϋπόθεση για να χαίρεται κανείς την παρουσία του άλλου και το κίνητρο για να κάνουν απολαυστικά πράγματα μαζί οι σύζυγοι.
Δεύτερον, σεβασμός για τον άλλο σημαίνει ότι προσπαθούμε να βελτιώσουμε το ερέθισμα σ’ αυτό που είναι τόσο ξεκάθαρα μια σχέση ερεθίσματος και ανταπόκρισης. Αν έχουμε αμφιβολίες σχετικά με τα συγκεκριμένα της βελτίωσης του ερεθίσματος, ένας διάλογος με τον ή την σύζυγο θα τις ξεκαθαρίσει.
Τρίτον, σεβασμός για τον άλλο σημαίνει ότι αποδεχόμεθα τις ενοχλήσεις στη σχέση μας ως συνακόλουθες της στενής συνάφειας μάλλον παρά ως δικαιολογημένους λόγους κριτικής. Όταν τελειομανείς τάσεις μας μάς κάνουν να παίρνουμε πολύ σοβαρά αυτές τις ενοχλήσεις και χάνουμε έτσι την αίσθηση του ευτράπελου, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να γίνουμε αλαζόνες και αγροίκοι.
Τελικά σεβασμός για τον ή την σύζυγο σημαίνει ότι κάνουμε σοβαρές προσπάθειες στη μέση ηλικία να ξεδιαλέξουμε τις παλιές κασέτες, που έχουν συγκεντρωθεί τα προηγούμενα χρόνια και εμποδίζουν νέα ξεκινήματα στη σχέση. Όπως είπε ο Balzac: «Ο γάμος πρέπει διαρκώς να κυριεύει το τέρας που κατασπαράζει, που λέγεται συνήθεια». Η μέση ηλικία είναι ο καιρός να δοκιμάσεις νέα πράγματα στο γάμο σου, να υπερβείς την αντίσταση στην αλλαγή, “να τα, εμπιστεύεσαι όλα και να ελπίζεις σε όλα” (Α’ Κορ. 13, 8). Είναι δυνατόν η συζυγική σου σχέση να γίνει μια νέα δημιουργία.
’Εφόσον ο γάμος είναι συντροφικότητα, θα βοηθήσει η από κοινού αντιμετώπιση και συζήτηση της συζυγικής σας ανάπτυξης. Ακουστέ προσεκτικά και αρκετά ο ένας τον άλλο. Το συνηθισμένο οικογενειακό παράπονο είναι ότι τα μέλη της οικογένειας δεν ακούνε ο ένας τον άλλο. Συζητώντας μαζί τις συζυγικές σας δυνατότητες, μπορεί να συλλάβετε ιδέες που κανένας από τους δυο σας δεν θα είχε συλλάβει από μόνος του. Αν τέτοιες ιδέες είναι αμοιβαία αποδεκτές, είναι πολύ πιθανόν ότι και οι δύο θα θελήσετε να τις πραγματοποιήσετε. Επί πλέον οι κοινές συζητήσεις είναι από μόνες τους εξάσκηση στην προσέγγιση. Έχει λεχθεί ότι η συζήτηση είναι το πιο σημαντικό ερωτογόνο.
Είναι απαραίτητο για τους συζύγους να επενδύσουν χρόνο, ενέργεια και πρωτοβουλία στο γάμο τους, έτσι ώστε να μπορεί να συνεχίζεται, έστω και αν τα παιδιά φύγουν. Σε ανοικτό διάλογο για ευαίσθητα θέματα μπορεί να ανακαλύψεις ότι γίνεσαι αμυντικός. Αν είσαι κι εσύ όπως είμεθα οι περισσότεροι, θα πρέπει να το περιμένεις αυτό. Η αμυντικότητά μας διαγράφει συνήθως τις περιοχές που αισθανόμεθα ευάλωτοι και μη αποδεκτοί. Αν το δεχθούμε αυτό, θα μπορέσουμε να βρούμε πηγές στην πίστη μας για να αντιμετωπίσουμε την αμυντικότητά μας.
(π. Φιλόθεος Φάρος, «Στου δρόμου τα μισά», εκδ. Αρμός, σ. 173-176)
