ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ: Στο κρισιμότερο στάδιο εισέρχονται οι διαβουλεύσεις για το μέλλον της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά, καθώς στην Αθήνα, στο Κάιρο και στη Σιναϊτική Αδελφότητα επικρατεί η εκτίμηση ότι η υπό διαμόρφωση συμφωνία πλησιάζει προς την τελική της μορφή.
Επιμέλεια: Γιάννης Παπανικολάου
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύουν ΤΑ ΝΕΑ, η Αδελφότητα καλείται πλέον να απαντήσει στις τελευταίες θέσεις και παρατηρήσεις που απέστειλε το αιγυπτιακό Δημόσιο στις αρχές Αυγούστου. Μετά την αποστολή της απάντησης αναμένεται να ακολουθήσει η τελική αξιολόγηση από την αιγυπτιακή πλευρά και, εφόσον δεν προκύψουν νέες ουσιαστικές διαφωνίες, να ανοίξει ο δρόμος για τις υπογραφές.
Η σχετική καθυστέρηση αποδίδεται και στον εορτασμό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου με το νέο και το παλαιό ημερολόγιο. Αθήνα και Κάιρο φέρονται να αντιμετώπισαν με κατανόηση τη χρονική μετάθεση, καθώς στόχος όλων των πλευρών είναι να υπάρξει ένα νομικά ασφαλές κείμενο που δεν θα αφήνει περιθώρια για μελλοντικές αμφισβητήσεις.
Η φόρμουλα της «διπλής κυριότητας»
Κεντρικός άξονας της συμφωνίας είναι ένα ιδιότυπο καθεστώς «διπλής κυριότητας». Η Σιναϊτική Αδελφότητα προβλέπεται να διατηρήσει στο διηνεκές το απόλυτο δικαίωμα θρησκευτικής κατοχής, χρήσης και λειτουργίας της Μονής, τόσο για τα ακίνητα όσο και για τα κινητά στοιχεία που συνδέονται με τη μοναστική ζωή.
Ωστόσο, δεν θα έχει δικαίωμα να μεταβιβάζει, να τροποποιεί ή να αξιοποιεί μονομερώς τα ιστορικά ακίνητα και τους μοναδικούς αρχαιολογικούς και βυζαντινούς θησαυρούς. Για ζητήματα που θα αφορούν τη χρήση, την έκθεση ή την περιοδεία των κειμηλίων αναμένεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο η αρμόδια αιγυπτιακή Αρχή Αρχαιοτήτων.
Νομικοί κύκλοι περιγράφουν τη φόρμουλα ως έναν συνδυασμό «ψιλής κυριότητας» και «επικαρπίας υπό όρους». Πρόκειται για μία προσπάθεια συμβιβασμού ανάμεσα στην αιγυπτιακή νομοθεσία και στην ανάγκη διασφάλισης της αδιάλειπτης ελληνορθόδοξης παρουσίας στο αρχαιότερο εν λειτουργία χριστιανικό μοναστήρι στον κόσμο.
Τα ακίνητα που εξασφαλίζουν την επιβίωση της Αδελφότητας
Ξεχωριστό και ιδιαίτερα σύνθετο κεφάλαιο αποτελούν οι δεκάδες μικρότερες εκτάσεις, οι γαίες και τα ακίνητα της Μονής. Από ορισμένα από αυτά η Σιναϊτική Αδελφότητα εξασφαλίζει ένα περιορισμένο, αλλά αναγκαίο εισόδημα για την επιβίωση και τη συντήρηση της μοναστικής κοινότητας.
Για την περιουσία αυτή έχει πραγματοποιηθεί εκτεταμένη καταγραφή από ειδική ομάδα επιστημόνων, προκειμένου κάθε έκταση και ακίνητο να περιγραφούν με ακρίβεια και να αποτυπωθούν στο τελικό νομικό κείμενο. Η συγκεκριμένη διαδικασία θεωρείται απαραίτητη, καθώς οποιαδήποτε ασάφεια θα μπορούσε να προκαλέσει νέες δικαστικές ή διοικητικές εμπλοκές.
Οι συνομιλίες ανάμεσα στη Μονή και τις αιγυπτιακές Αρχές ξεκίνησαν περίπου δύο μήνες μετά την ενθρόνιση του Αρχιεπισκόπου Σινά κ. Συμεών. Αρχικά πραγματοποιούνταν μία ή δύο συναντήσεις τον μήνα, όμως οι επαφές εντατικοποιήθηκαν κατά τους μήνες Μάιο, Ιούνιο και Ιούλιο, ενώ εκκρεμούσε η ανακοίνωση της απόφασης του αιγυπτιακού Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Αναγνώριση Συμεών και καθεστώς των μοναχών
Στις κρίσιμες εκκρεμότητες περιλαμβάνεται η επίσημη αναγνώριση του Αρχιεπισκόπου Συμεών ως νόμιμου Καθηγουμένου της Μονής, μέσω αιγυπτιακού Προεδρικού Διατάγματος. Παράλληλα, εξετάζονται η απόδοση αιγυπτιακής υπηκοότητας στον Αρχιεπίσκοπο και η θέσπιση ειδικού καθεστώτος παραμονής για τα μέλη της Σιναϊτικής Αδελφότητας.
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη η πιθανότητα επίσημης αναγνώρισης των θεμελιωδών κανονισμών της Αδελφότητας, ώστε να υπάρχει σαφές θεσμικό πλαίσιο στις μελλοντικές σχέσεις της με το αιγυπτιακό Δημόσιο.
Το τελευταίο διάστημα καταγράφεται και έντονο αμερικανικό ενδιαφέρον. Ο ελληνοαμερικανός αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικλ Ρήγας επισκέφθηκε τη Μονή και συναντήθηκε με τον Αρχιεπίσκοπο Συμεών, ενώ είχε προηγηθεί αντίστοιχη παρέμβαση του ανώτερου συμβούλου του αμερικανού προέδρου, Μασάντ Μπούλος.
Εφόσον ξεπεραστούν και οι τελευταίες εκκρεμότητες, στην τελική διαδικασία υπογραφής αναμένεται να συμμετάσχουν εκπρόσωποι της Αιγύπτου, ο Αρχιεπίσκοπος Σινά κ. Συμεών και εκπρόσωπος της Ελληνικής Δημοκρατίας. Μέχρι την επίσημη υπογραφή, πάντως, η συμφωνία παραμένει υπό διαπραγμάτευση και οι τελικοί όροι δεν πρέπει να θεωρούνται δεδομένοι.
