Βαρθολομαίος: Η ιστορική παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου στην Βουλή των Ελλήνων, 27 χρόνια μετά την προηγούμενη ομιλία του στην Ολομέλεια, αποτέλεσε γεγονός υψηλού συμβολισμού για την Ορθοδοξία, τον Ελληνισμό και τον θεσμό του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Η απονομή του Χρυσού Μεταλλίου της Βουλής στον Παναγιώτατο επιβεβαίωσε τη διαχρονική σχέση σεβασμού της Ελληνικής Πολιτείας προς τη Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως.
Το μήνυμα της ειρήνης
Η ομιλία του Πατριάρχη είχε καθαρό πνευματικό και ανθρωπιστικό αποτύπωμα. Ο Προκαθήμενος του Οικουμενικού Πατριαρχείου μίλησε για την ειρήνη όχι ως αυτονόητη κατάσταση, αλλά ως διαρκή κατάκτηση, καρπό δικαιοσύνης, αυτοθυσίας και απόρριψης της βίας.
Σε μια διεθνή συγκυρία με ανοιχτές πληγές στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και σε άλλες περιοχές του κόσμου, η φωνή του Βαρθολομαίου λειτούργησε ως υπενθύμιση ότι οι θρησκείες οφείλουν να υπηρετούν τη συμφιλίωση και όχι τον φανατισμό.
Θετική αποτίμηση από ιεράρχες και εκκλησιαστικούς κύκλους
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν ιεράρχες και λαϊκοί εκκλησιαστικοί παράγοντες, οι οποίοι είδαν θετικό πρόσημο στην ομιλία. Όπως σημείωναν, ο Πατριάρχης κινήθηκε με θεσμική σοβαρότητα, απέφυγε τις υπερβολές και ανέδειξε την αποστολή της Εκκλησίας της Ελλάδος και της Ορθοδοξίας μέσα στον σύγχρονο κόσμο.
Ιδιαίτερα επαινετική ήταν η αναφορά στην ελληνική γλώσσα, στην πνευματική κληρονομιά του Γένους και στο Προοίμιο του Συντάγματος. Για πολλούς, η ομιλία αυτή είχε χαρακτήρα πνευματικής παρακαταθήκης.
Οι αποστάσεις και τα ερωτήματα
Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές με τους οποίους συνομίλησε το vimaorthodoxias.gr εκτίμησαν ότι ο Πατριάρχης θα μπορούσε να μιλήσει με μεγαλύτερη τόλμη για τα εθνικά ζητήματα, τη θέση του Ελληνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο, την Αγία Σοφία, τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και τις πιέσεις που δέχεται η Ορθοδοξία διεθνώς.
Άλλοι, όμως, υπογράμμισαν ότι ο Πατριάρχης δεν είναι πολιτικός ηγέτης, αλλά πνευματικός πατέρας. «Δεν μπορεί να μετατρέπεται κάθε ομιλία του σε πολιτική καταγγελία», σημείωναν χαρακτηριστικά. Κατά την άποψη αυτή, η δύναμη του Πατριάρχη βρίσκεται ακριβώς στον υπερπολιτικό λόγο του.
Η δίωξη των Χριστιανών
Υπήρξαν, πάντως, φωνές που τόνισαν ότι θα ήταν χρήσιμη μια ειδικότερη αναφορά στους διωγμούς Χριστιανών στη Μέση Ανατολή, στην Αφρική και σε άλλες περιοχές. Σε μια εποχή όπου εκκλησίες καίγονται, πιστοί δολοφονούνται και χριστιανικές κοινότητες εξαφανίζονται από ιστορικές τους κοιτίδες, αρκετοί θεωρούν ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο πρέπει να απευθύνει ακόμη πιο δυνατή έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα και το Υπουργείο Εξωτερικών να ενισχύσει τη σχετική διπλωματική ατζέντα.
Οι απουσίες και η εικόνα της αίθουσας
Η εικόνα της Ολομέλειας προκάλεσε επίσης σχόλια. Παρότι η παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας και του Προέδρου της Βουλής έδωσε το απαιτούμενο θεσμικό βάρος, αρκετές απουσίες από υπουργικά και βουλευτικά έδρανα δημιούργησαν αμηχανία. Σε τέτοιες στιγμές, η πολιτική παρουσία δεν είναι θέμα κομματικής προτίμησης, αλλά θεσμικού σεβασμού.
Η επίσκεψη στην Αθήνα
Η συνολική επίσκεψη του Πατριάρχη στην Αθήνα είχε βαρύτητα, αλλά και σημεία που χρειάζονται καλύτερο σχεδιασμό. Το ζητούμενο για το μέλλον είναι λιγότερη εθιμοτυπία, περισσότερη επαφή με τον λαό, καλύτερη οργάνωση και σαφέστερη στόχευση. Ο Πατριάρχης δεν είναι απλώς διεθνής προσωπικότητα· είναι πνευματικός πατέρας εκατομμυρίων.
Το τελικό αποτύπωμα
Η ομιλία στη Βουλή, παρουσία και της Προεδρίας της Ελληνικής Δημοκρατίας, άφησε θετικό αποτύπωμα. Ήταν λόγος υψηλού επιπέδου, εκκλησιαστικός, θεσμικός και ειρηνοποιός. Μπορεί κάποιοι να περίμεναν πιο αιχμηρές αναφορές, όμως ο Βαρθολομαίος επέλεξε τον δρόμο της πνευματικής ευθύνης και όχι της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Το συμπέρασμα είναι καθαρό: η επίσκεψη στήριξε το κύρος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αλλά ανέδειξε και την ανάγκη οι επόμενες παρουσίες του Πατριάρχη στην Ελλάδα να είναι ακόμη πιο προσεκτικά οργανωμένες, πιο ανοιχτές στον λαό και πιο αντάξιες του ιστορικού βάρους που φέρει ο θεσμός.
