ΧΑΛΚΗ: Με αυξημένη κινητικότητα και συγκρατημένη αισιοδοξία εισέρχεται το 2026 για το ζήτημα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, καθώς στο Οικουμενικό Πατριαρχείο καταγράφονται θεσμικές επαφές με αρμόδιους κρατικούς παράγοντες της Τουρκίας, που επιβεβαιώνουν ένα σαφώς βελτιωμένο κλίμα.
Επιμέλεια: Γιώργος Θεοχάρης
Το ιστορικό αίτημα, που παραμένει ανοιχτό εδώ και 54 χρόνια, επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, την ώρα που αναζητείται η φόρμουλα για το καθεστώς και τον τρόπο λειτουργίας της Σχολής, χωρίς να θίγονται οι ευαίσθητες ισορροπίες του τουρκικού θεσμικού πλαισίου.
Παρά το γεγονός ότι η πρόσφατη επίθεση του Γραφείου Τύπου των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών προς το πρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, με φόντο την Ουκρανία και τις Βαλτικές χώρες, μονοπώλησε το ενδιαφέρον διεθνών παρατηρητών, στο Φανάρι παραμένει ψηλά στην ατζέντα το θέμα της Χάλκης. Οι δύο υποθέσεις κινούνται σε παράλληλες αλλά διακριτές τροχιές, με την επαναλειτουργία της Σχολής να αντιμετωπίζεται ως ζήτημα θρησκευτικής ελευθερίας και ιστορικής αποκατάστασης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής της Κυριακής» και τον δημοσιογράφο Μανώλη Κωστίδη, στο Οικουμενικό Πατριαρχείο εργάζονται εντατικά για να ωριμάσουν οι συνθήκες που θα επιτρέψουν την επαναλειτουργία της Σχολής.
Όπως επισημαίνεται, μια τέτοια εξέλιξη θα συμβάλει καθοριστικά στη μεταλαμπάδευση του θεολογικού και πνευματικού ήθους του Πατριαρχείου στους μελλοντικούς κληρικούς της Ορθοδοξίας, καλύπτοντας ένα θεσμικό κενό δεκαετιών.
Στο ίδιο πλαίσιο, πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχει αιτηθεί συνάντηση με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, προκειμένου να τεθούν επί τάπητος οι λεπτομέρειες της επαναλειτουργίας, αλλά και τα σενάρια που εξετάζονται για το νομικό καθεστώς της Σχολής. Δεν αποκλείεται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η συνάντηση αυτή να πραγματοποιηθεί το προσεχές διάστημα, εφόσον ωριμάσουν οι σχετικές διπλωματικές συνθήκες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η δημόσια αναφορά του Οικουμενικού Πατριάρχη κατά την εφετινή ευλογία της Αγιοβασιλόπιτας στην Αίθουσα του Θρόνου. Ο Παναγιώτατος, πέρα από την ευχή για παγκόσμια ειρήνη, επανέλαβε την ελπίδα του για την επαναλειτουργία της Χάλκης, κάνοντας λόγο για «μεγάλη αδικία» εις βάρος της Πρωτόθρονης Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, η οποία στερείται ένα αυτονόητο δικαίωμα θεολογικής εκπαίδευσης.
Όπως τόνισε, η επαναλειτουργία της Σχολής συνδέεται χρονικά με την ολοκλήρωση των εκτεταμένων ανακαινιστικών έργων στον «Λόφο της Ελπίδος», τα οποία βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και δύο χρόνια. Τα έργα υλοποιούνται χάρη στη μεγάλη δωρεά και στήριξη του Άρχοντος Μεγάλου Ευεργέτου Αθανασίου Μαρτίνου, γεγονός που δημιουργεί τις υλικές προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση της εκπαιδευτικής δραστηριότητας.
Υπενθυμίζεται ότι το θέμα της Χάλκης τέθηκε και σε ανώτατο διεθνές επίπεδο κατά το ταξίδι του Οικουμενικού Πατριάρχη στις Ηνωμένες Πολιτείες τον περασμένο Σεπτέμβριο. Στη συνάντησή του με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ στο Οβάλ Γραφείο, η Θεολογική Σχολή της Χάλκης περιλήφθηκε στην ατζέντα των συζητήσεων, ενώ λίγες ημέρες αργότερα το ζήτημα φέρεται να τέθηκε και στις επαφές της αμερικανικής πλευράς με την Άγκυρα, σύμφωνα με πληροφορίες από τον Λευκό Οίκο.
Όλα δείχνουν πως το 2026 ενδέχεται να αποτελέσει έτος καμπής για τη Χάλκη. Παρότι τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο, οι συντονισμένες θεσμικές, διπλωματικές και εκκλησιαστικές κινήσεις δημιουργούν, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, ένα παράθυρο ρεαλιστικής ελπίδας για την άρση μιας ιστορικής εκκρεμότητας.
